Anal kondiloma və xərçəng
- Anal kondiloma, HPV virüsü kaynaklı oluşan ve tedavi edilmediğinde zamanla büyüyerek kaşıntı, ağrı, kanama ve kötü kokulu akıntı gibi belirtilere yol açan siğillerdir.
- Bu rahatsızlık özellikle yüksek riskli HPV tipleri nedeniyle uzun vadede anal intraepitelyal neoplazi (AİN) evresinden geçerek anal kansere dönüşme riski taşımaktadır.
- Kanser riskini önlemek için siğillerin lazer veya yakma gibi yöntemlerle tamamen temizlenmesi, anoskopik muayene yapılması ve bağışıklık sisteminin güçlü tutulması kritik öneme sahiptir.
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Anal Kondiloma Nədir? Əlamətləri və Gedişatı
Xəstəliyin gedişatını qaçırmamaq və vaxtında müdaxilə etmək üçün hər iki qrup simptomu dərindən bilmək olduqca vacibdir. Anal kondiloma (anal ziyil), başlanğıcda çox kiçik, iynə ucu boyda ola bilər və xəstəyə heç bir narahatlıq verməyə bilər. Lakin müalicə edilmədikdə bu törəmələr böyüyərək ciddi fəsadlara yol açır.
Anal Kondilomanın Əsas Əlamətləri
Anal bölgədə yaranan ziyillər vaxt keçdikcə aşağıdakı əlamətlərlə özünü büruzə verir:
- Gözlə görünən törəmələr: Anus ətrafında tək-tək və ya birləşərək "gül kələmi" və ya xoruz pipiyinə bənzər kələ-kötür qabarıqlıqlar yaranır. Bu törəmələr dərinin öz rəngində, çəhrayı və ya qəhvəyi ola bilər.
- Qaşıntı və yanma: Ziyillərin infeksiyalaşması və ya nəm qalması nəticəsində anus ətrafında davamlı və narahatlıq verən qaşıntı hissi yaranır.
- Nəmlik və pis qoxu: Kondilomalar böyüdükcə həmin nahiyədə daimi nəmlik və bədən mayelərinin toplanması səbəbindən pis qoxulu axıntı müşahidə edilir.
- Defekasiya zamanı narahatlıq: Ziyillər anal kanalın girişində və ya daxilində yerləşdikdə, tualet zamanı ağrı, doluluq və ya yad cisim hissi yarada bilər.
- Qanama: Sərt nəcis və ya bərk silinmə nəticəsində ziyillər zədələnə bilər ki, bu da tualet kağızında gənc, qırmızı qan ləkələrinin görünməsinə səbəb olur.
Anal Kondiloma və Anal Xərçəng Riski
Anal kondiloma müalicə olunmazsa və irəliləyərsə, illər sonra anal xərçəngə çevrilə bilər. Anal kondilomaların özü birbaşa xərçəng hüceyrəsi olmasa da, bu prosesin arxasında dayanan HPV (İnsan Papilloma Virusu) növü və bədənin immun sistemi xərçəng riskini müəyyən edən əsas faktorlardır.
HPV Tipləri və Xərçəngə Keçid
HPV-nin 200-dən çox tipi mövcuddur və onlar risk dərəcəsinə görə iki qrupa bölünür:
| HPV Qrupu | Səbəb Olduğu Vəziyyət | Risk Səviyyəsi |
|---|---|---|
| Aşağı riskli tiplər (Tip 6, 11) | Görünən "gül kələmi" formalı ziyillərin 90%-i | Xərçəng riski çox aşağıdır |
| Yüksək riskli tiplər (Tip 16, 18, 31, 33) | Hüceyrə strukturunun daxildən pozulması | Birbaşa xərçəngə yol açır |
Çox vaxt insanda həm aşağı, həm də yüksək riskli HPV tipləri eyni anda mövcud ola bilər. Görünən kondilomalar müalicə edilmədikdə, gizli qalan yüksək riskli tiplər anal kanalın daxili hüceyrələrini illər ərzində zədələməyə davam edir.
Xərçəngönü Mərhələ: AİN
Kondilomaların xərçəngə çevrilməsi birdən-birə baş vermir; bu proses adətən 10-15 il çəkir. Müalicə olunmayan virus hüceyrələrdə ilkin dəyişikliklər yaradır və bu mərhələ AİN (Anal İntraepitelial Neoplaziya) adlanır. AİN bədxassəli şiş deyil, lakin xərçəngönü vəziyyətdir. Zamanında müdaxilə edilməzsə, bu hüceyrələr Skuamöz hüceyrəli karsinomaya çevrilir.
Riskini Artıran Faktorlar
Hər anal kondiloması olan şəxsdə xərçəng yaranmır. Lakin aşağıdakı hallarda risk kəskin şəkildə artır:
- Zəif İmmunitet: HİV daşıyıcıları və ya immun sistemi zəiflədən dərman qəbul edənlərdə bədən virusla mübarizə apara bilmir.
- Daxili İriləmə: Kondilomalar anusun 2 sm daxilinə doğru yayıldıqda xərçəngləşmə ehtimalı yüksəlir.
- Siqaret Çəkmək: Tütün dumanındakı toksinlər HPV-nin hüceyrələri xərçəngə çevirməsini sürətləndirir.
Müalicə və Qorunma Yolları
Anal kondiloma estetik bir problem deyil, ciddi yanaşılması lazım olan virus mənşəli bir xəstəlikdir. Müvafiq tədbirlər xərçəng riskini demək olar ki, tamamilə aradan qaldırır:
- Anoskopiya: Proktoloq müayinəsi zamanı anal kanalın daxili mütləq anoskop cihazı ilə yoxlanmalıdır.
- Tam Kənarlaşdırma: Mövcud ziyillər krioterapiya (dondurulma), lazer və ya elektrokoter (yandırılma) üsulları ilə təmizlənməlidir.
- Tərəfdaş Müayinəsi: HPV yoluxucu olduğu üçün cinsi tərəfdaşın da müayinə və müalicəsi vacibdir.
Xərçəngə Keçid Mərhələsinin Təhlükəli Əlamətləri
Əgər proses bədxassəli fazaya keçirsə, simptomların xarakteri dəyişir. Aşağıdakı hallarda dərhal həkimə müraciət edilməlidir:
- Daimi və Şiddətlənən Ağrı: Nəcis ifrazından asılı olmayaraq davamlı, sızıldayan və ya küt ağrılar.
- Sərtləşmə və Xoralaşması: Ziyillərin yerində sərt, toxunduqda ağrıyan və sağalmayan yaraların (xora) yaranması.
- Artan Qanamalar: Anusdan gələn qanın miqdarının nəzərəçarpacaq dərəcədə artması.
- Nəcis İfrazında Dəyişikliklər: Nəcis kütləsinin nazilməsi (lentvari olması) və ya qəbizlik.
- Limfa Düyünlərinin Böyüməsi: Qasıq nahiyəsində əllə hiss olunan sərt şişkinliklər.
Vacib qeyd: Bu əlamətlər babasil və ya anal çat ilə qarışdırıla bilər. Özünüzə diaqnoz qoymadan mütləq peşəkar bir proktoloq müayinəsindən keçməlisiniz.
