Aşırı tərləmə
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hiperhidroz Nədir? Həddindən Artıq Tərləmənin Növləri
Hiperhidroz, bədənin normal temperatur tənzimlənməsi üçün lazım olandan daha çox tərləməsi vəziyyətidir. Bu vəziyyət fərdlərin həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərərək həm fiziki, həm də psixoloji çətinliklərə yol aça bilər. Tibbi olaraq bu problem iki əsas qrupa bölünür: Birincil və İkincil Hiperhidroz.
Hiperhidrozun Əsas Növləri
1. Birincil Hiperhidroz
Bu növ ən yaygın rast gəlinən formadır. Adətən müəyyən bir xəstəlik və ya səbəb olmadan meydana gəlir. Birincil hiperhidroz xüsusilə əllər, ayaqlar, qoltuq altı və üz bölgəsində təsirini göstərir. Tədqiqatlar bu vəziyyətin ailəvi (genetik) bir meyil ola biləcəyini göstərir.
2. İkincil Hiperhidroz
İkincil hiperhidroz, altda yatan bir tibbi vəziyyət və ya istifadə edilən dərmanların yan təsiri nəticəsində yaranır. Birincil növdən fərqli olaraq, adətən bütün bədəndə yayılmış tərləmə ilə xarakterizə olunur. Bu vəziyyətə səbəb ola biləcək amillər bunlardır:
- Tiroid xəstəlikləri
- Şəkərli diabet
- Menopauza dövrü
- Bəzi növ xərçənglər
- İnfeksiyalar
- Müəyyən dərman preparatları
Hiperhidrozun Əlamətləri və Təsirləri
Hiperhidroz sadəcə fiziki bir nəm hissi deyil, həm də gündəlik həyatı çətinləşdirən bir sıra əlamətlərlə müşayiət olunur:
- Gündəlik fəaliyyətləri maneə törədən həddindən artıq tərləmə.
- Dəridə nəmin təsirindən yaranan macerasiya (yumşalma və zədələnmə).
- Sosial və emosional narahatlıq, utanma və cəmiyyətdən çəkinmə hissi.
Müalicə Yolları və Metodları
Müasir tibb hiperhidrozun müalicəsi üçün müxtəlif effektiv üsullar təklif edir. Müalicə planı xəstəliyin şiddətinə və növünə görə fərqlənir:
| Müalicə Üsulu | Tətbiq Sahəsi və Xüsusiyyəti |
|---|---|
| Topikal Antiperspirantlar | Alüminium xlorid tərkibli vasitələr; qoltuq altı, əl və ayaqlara tətbiq edilir. |
| İyonoforez | Əllərin və ayaqların suya batırılaraq zəif elektrik cərəyanı ilə tər vəzilərinin fəaliyyətinin azaldılması. |
| Botoks İnjesiyaları | Sinir impulslarını bloklayaraq tərləməni 6-12 ay müddətinə dayandırır. |
| Antikolinerjik Dərmanlar | Oksibutinin və qlikopirrolat kimi dərmanlar (həkim nəzarəti ilə). |
| Mikrodalğa Terapiyası | miraDry cihazı ilə qoltuq altı tər vəzilərinin mikrodalğa enerjisi ilə məhv edilməsi. |
Cərrahi Müalicələr
Konservativ müalicələr nəticə vermədikdə cərrahi müdaxilələr nəzərdən keçirilə bilər:
- Tər vəzilərinin çıxarılması: Problemli bölgədəki vəzilərin lokal olaraq kəsilib götürülməsi.
- Simpatik Sinir Kəsilməsi (ETS): Simpatik sinirin kəsilməsi və ya kliplənməsi ilə xüsusilə əllərdə və üz bölgəsində tərləmənin qarşısının alınması.
Yaşam Tərzi və Dəstək Tövsiyələri
Simptomları idarə etmək və gündəlik rahatlığı təmin etmək üçün aşağıdakı vərdişlər faydalıdır:
- Paltar Seçimi: Nəfəs alan, təbii parçalardan hazırlanmış və tərləməni az göstərən rahat geyimlərə üstünlük verilməlidir.
- Günlük Vərdişlər: Tərləmə bölgələri təmiz və quru saxlanılmalı, antiperspirantlar daha effektiv olması üçün gecə yatmadan əvvəl tətbiq edilməlidir.
- Stresin İdarə Edilməsi: Stres tərləməni tətiklədiyi üçün yoga və meditasiya kimi texnikalar tətbiq edilə bilər.
Vacib Qeyd: İkincil hiperhidroz halında müalicə birbaşa altda yatan əsas tibbi səbəbə yönəlməlidir. Hiperhidroz həyat keyfiyyətinə ciddi təsir etdiyi üçün ən uyğun müalicə planını tərtib etmək məqsədilə bir dermatoloq və ya mütəxəssis həkimlə məsləhətləşmək mütləqdir.