Başgicəllənmə. Baş dönməsinin səbəbləri. Vertigo
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Başgicəllənmənin Səbəbləri və Ümumi Simptomlar
Başgicəllənmə, bir çox insanın həyatının müəyyən dövrlərində qarşılaşdığı ümumi bir simptomdur. Lakin bu hissin dəqiq səbəbini müəyyən etmək və ondan necə qurtulacağınızı bilmək bəzən çətinlik yarada bilər. Bu vəziyyət müxtəlif sağlamlıq problemlərinin xəbərçisi ola bildiyi üçün simptomları düzgün analiz etmək vacibdir.
Başgicəllənmənin ən çox görülən əsas səbəbləri bunlardır:
- Aşağı qan şəkəri (hipoqlikemiya)
- Susuzlaşdırma (dehidrasiya)
- Yuxu və ya istirahət çatışmazlığı (xroniki yorğunluq)
Susuzlaşdırma (Dehidrasiya) və Başgicəllənmə Əlaqəsi
Dehidrasiya, bədəndə kifayət qədər maye olmadıqda başgicəllənmə və baş ağrısına səbəb olan mühüm amildir. Kifayət qədər su içmədikdə bədəndəki maye miqdarı azalır, bu da qan təzyiqinə birbaşa təsir edir. Sağlam qan təzyiqini qorumaq və dehidrasiyanın qarşısını almaq üçün gün ərzində kifayət qədər su qəbul etmək vacibdir.
Xüsusilə tez ayağa qalxanda və ya uzun müddət uzandıqdan sonra başgicəllənmə yaşayırsınızsa, hərəkət etməzdən əvvəl bir az su içməyə çalışın. Bu, beyindəki qan axınını tarazlaşdırmağa kömək edərək bədənin mövqe dəyişikliyinə daha asan uyğunlaşmasını təmin edir.
Narahatlıq, Stress və Psixoloji Faktorlar
Stress, xüsusilə yüksək təzyiq altında olduğunuz zaman başgicəllənmənin əsas səbəblərindən biri kimi çıxış edir. Stressli anlarda bədən adrenalin və kortizol hormonları ifraz edir ki, bu da damarlardan qan axınına təsir göstərir. Bu vəziyyət beynin oksigenlə təminatını çətinləşdirərək başgicəllənmə hissi yaradır.
İşdə və ya gündəlik həyatda yaşanan narahatlıq (anxiety), hərəkətsiz dayanarkən belə şiddətli başgicəllənmə və ya balans itkisi ilə müşayiət olunan presenkop hücumlarına səbəb ola bilər.
Meniere Xəstəliyi və Daxili Qulaq Problemləri
Meniere xəstəliyi, həm başgicəllənmə, həm də eşitmə itkisinə səbəb olan spesifik bir daxili qulaq pozğunluğudur. Bu xəstəliyin əsas simptomlarına aşağıdakılar daxildir:
- Eşitmə itkisi
- Tinnitus (qulaqda küy)
- Vertigo (fırlanma hissi)
Meniere xəstəliyinin müalicəsi adətən xəstəliyi tamamilə aradan qaldırmaqdan ziyada, simptomların şiddətini azaltmağa yönəlmişdir.
Baş Zədələri və Sarsıntıların Təsiri
Baş zədələri başgicəllənmənin geniş yayılmış səbəblərindəndir. Bu zədələr yıxılma, avtomobil qəzaları və ya idman xəsarətləri nəticəsində yarana bilər. Baş travması nəticəsində yaranan sarsıntı, simptomların ağırlığına görə üç dərəcə üzrə təsnif edilir:
| Dərəcə | Şüur Vəziyyəti | Simptomların Müddəti |
|---|---|---|
| 1. Dərəcə | Şüur itkisi yoxdur | Qısa müddətli qarışıqlıq; 24 saat ərzində nevroloji disfunksiya yoxdur. |
| 2. Dərəcə | 30 dəqiqədən az şüur itkisi | 24 saatdan az davam edən travma sonrası amneziya. |
| 3. Dərəcə | Şüur itkisi mövcuddur | 30 dəqiqədən 24 saata qədər davam edən dəyişikliklər. |
Qulaq İnfeksiyaları və Tarazlıq Pozğunluğu
Qulaq infeksiyaları, xüsusilə uşaqlarda başgicəllənmənin tez-tez rast gəlinən səbəbidir. Bakteriya, virus və ya çirklənmiş su vasitəsilə yaranan bu infeksiyalar qulaq pərdəsinin şişməsinə səbəb olur. Bu vəziyyət tarazlığı pozaraq uşağın yerində dayana bilməməsi və ya başgicəllənmə hissi yaşaması ilə nəticələnir.
İnfeksiya bakterial mənşəlidirsə antibiotiklərlə müalicə edilə bilər, lakin viral infeksiyalarda bədənə sağalmaq üçün vaxt verilməli və ağrıkəsicilərdən istifadə olunmalıdır. Daxili qulaqla bağlı problemlərin və qocalıqla əlaqəli eşitmə itkisinin qarşısını almaq üçün qulaq gigiyenasına müntəzəm diqqət yetirilməsi vacibdir.
Labirintit və Damar Xəstəlikləri
Daxili qulaq problemləri başgicəllənmənin ən kritik mənbələridir. Bu qrupa aşağıdakı vəziyyətlər daxildir:
- Labirintit (daxili qulağın iltihabı)
- Meniere xəstəliyi
- Perilimfal fistula (qulaq kanalını əhatə edən membranlarda sızma)
Bu hallarda həkimlər adətən simptomları idarə etmək üçün dərman müalicəsi və ya zədələri aradan qaldırmaq üçün cərrahi müdaxilə təklif edə bilərlər.
Nəticə və Müalicə Yanaşması
Başgicəllənmə bir çox fərqli vəziyyətin əlaməti ola bilər. Ən vacib məqam, mütəxəssis tərəfindən dəqiq diaqnozun qoyulmasıdır. Vertigo və digər başgicəllənmə növləri düzgün yanaşma ilə uğurla müalicə edilə bilər. Əgər bu simptomlarla qarşılaşırsınızsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.
