Doktorsitesi.az

Bel və Boyun Yırtıqlarında Enjeksiyon terapiyası

Prof. Dr. Nurettin Lüleci
Prof. Dr. Nurettin Lüleci
24 aprel 2023641 baxış
Randevu Al
Enjeksiyon terapiyası Qeyri-cərrahi bel və boyun yırtığı müalicələri kontekstində inyeksiya müalicəsi adlanan şey epidural kortizon tətbiqindən başqa bir şey deyil. Türkiyədə bunun çox yeni bir üsul kimi təsvir edilməsi məni heyrətə gətirir. Ancaq həm bel, həm də boyun yırtıqlarında ağrının qabarıq olduğu və dərman müalicələrinə cavab verməyən hallarda tətbiq etdiyimiz sadə bir müdaxilə müalicə üsuludur. Qeydlərimizdə təxminən 3000 müraciət var. Demək olar ki, hər anestezioloqun tətbiq edə biləcəyi bu üsulda yalnız boyun nahiyəsi əlavə hazırlıq tələb edir. Türkiyədə onilliklərdir istifadə edilən bir üsuldur. Bu, anestezioloqların, xüsusən də Algologiya (ağrı elmi) ilə məşğul olanların gündəlik işlərindən biridir.
Bel və Boyun Yırtıqlarında Enjeksiyon terapiyası
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Bel və Boyun Yırtığı Nədir?

Fəqərələrin arasında yerləşən və disk adlandırılan yastıqcıqlar, bədənin hərəkət mexanizmində kritik rol oynayır. Bu strukturlar; qaldırma, əyilmə və tullanma kimi hərəkətlər zamanı bədən ağırlığını tarazlayan amortizator funksiyasını yerinə yetirir.

Travmatik hadisələr (yol qəzası, yıxılma, zərbə) və ya qeyri-travmatik faktorlar (stress, xroniki qəbizlik) nəticəsində bu disklər elastikliyini itirə bilər. Bu deformasiya prosesi tibbi dildə yırtıq olaraq adlandırılır.

Bel və Boyun Yırtığının Əlamətləri Hansılardır?

Bel və ya boyun nahiyəsində tez-tez təkrarlanan sərtliklər, bədənin verdiyi ilk xəbərdarlıq siqnallarıdır. Proses irəlilədikcə ağrılar şiddətlənir və bir müddət sonra ağrıkəsicilərə cavab verməyən, yuxu rejiminə təsir edən xroniki hala gəlir.

Yırtıq inkişaf etdikcə sinir toxumasında iltihablaşma başlayır. Disklərin daxilindəki jele bənzəri nüvənin təzyiqi nəticəsində sinirlərin mikrosirkulyasiyası pozulur, sinir şişir və müxtəlif simptomlar yaranır:

  • Boyun Yırtığı: Baş, boyun, çiyinlər, kürək sümükləri, qollar və barmaqlara yayılan ağrı, uyuşma və qarışqa gəzməsi hissi.
  • Bel Yırtığı: Bel, omba, baldır və ayaq barmaqlarına qədər uzanan ağrı və hissi pozğunluqlar.
  • İnkişaf Etmiş Əlamətlər: Güc itkisi, qol və ya ayaq əzələlərinin incəlməsi.
  • Ciddi Simptomlar: Sidik və nəcis qaçırma, tarazlıq və yeriş pozğunluqları. Bu hallar təcili cərrahi müdaxilə tələb edir.

Yırtıqlara Necə Diaqnoz Qoyulur?

Bel və boyun yırtıqlarının diaqnostikasında ən effektiv və vacib vasitə MRT (Maqnit Rezonans Tomoqrafiya) müayinəsidir. Lakin diaqnoz qoyularkən yalnız MRT görüntülərinə əsaslanmaq kifayət deyil.

  • MRT-də görünən hər yırtıq mütləq müdaxilə tələb etmir.
  • Müalicə planı mütləq xəstənin şikayətləri və fiziki müayinə nəticələri ilə uzlaşmalıdır.
  • Yalnız filmə baxaraq edilən müalicələr xəstənin ağrılarını tam aradan qaldırmaya bilər.

Bel və Boyun Yırtıqlarında İnyeksiya Müalicəsi

Ağrıkəsicilər, əzələ gevşeticilər və ya fizioterapiya (FTR) üsulları nəticə vermədikdə, alqoloq (ağrı mütəxəssisi) tərəfindən tətbiq edilən inyeksiya müalicələri gündəmə gəlir.

Epidural Steroid və Kortizon Tətbiqləri

Bu üsul xüsusilə MRT-də qabarıqlıq (bulging) və ya çıxıntı şəklində görünən yırtıqlarda üstünlük təşkil edir. Müalicənin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:

XüsusiyyətTəsviri
Təsir MexanizmiSinir şişkinliyini azaldır və iltihab yaradan maddələrin qarşısını alır
Effektivlik Dərəcəsi50% - 80% aralığında terapevtik təsir göstərir
Təsir MüddətiFaydası inyeksiyadan 3-4 gün sonra hiss olunmağa başlayır
Tezlikİldə maksimum 3 dəfə tətbiq oluna bilər

Müalicənin Üstünlükləri və Diqqət Yetirilməli Məqamlar

  1. Lokal Təsir: Skopiya cihazı altında hədəf sinir ətrafına yeridilən kortizon, qapalı sahədə qaldığı üçün sistemli dövran vasitəsilə bədənə yayılmır. Beləliklə, kortizonun klassik yan təsirləri müşahidə olunmur.
  2. Təhlükəsizlik: Əməliyyat otağı şəraitində, təcrübəli həkimlər tərəfindən icra edilməlidir.
  3. Məhdudiyyətlər: Qan durulaşdırıcı (məsələn, Aspirin) qəbul edənlərə tətbiq edilmir; bu dərmanlar 1 həftə əvvəl dayandırılmalıdır.
  4. Xüsusi Nəzarət: Mədə problemləri, yüksək qan təzyiqi və ya şəkərli diabeti olan xəstələr daha diqqətlə izlənilməlidir.

Müəllif Haqqında

Prof. Dr. Nurettin Lüleci

Prof. Dr. Nurettin Lüleci

Prof. Dr. Nurettin LÜLECİ İzmitdə anadan olub. Bakalavr öncəsi təhsilindən sonra Atatürk Universiteti Tibb Fakültəsində başladığı tibb təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuraraq tibb həkimi adını aldı. İxtisaslaşmasını Qaradəniz Texniki Universiteti Tibb Fakültəsində tamamladı və Anesteziologiya və Reanimasiya Mütəxəssisi oldu. Təhsilini Ege Universiteti Tibb Fakültəsi Algologiya Departamentində Ağrı Elmləri (Alqologiya) və İtaliyada nukleoplastika təhsilini başa vurmuş və Amerika Clarus Medikal tərəfindən sertifikatlaşdırılmışdır.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.