cinsi yolla keçən infeksiyalar (sifilis, qonorreya, ureaplasma, herpes və s.)
Sifilis
Əlamətlər:
İlk mərhələdə ağrısız yara (şankr) yaranır.
İkinci mərhələdə dəri səpgiləri, limfa düyünlərinin şişməsi və qızdırma.
Üçüncü mərhələdə daxili orqanlarda zərər (bu mərhələ müalicə olunmamış hallarda illər sonra meydana gəlir).
Səbəb:
Treponema pallidum bakteriyası.
Müalicə:
Penicillin və ya digər antibiotiklər.
Gonoreya (Qonorreya)
Əlamətlər:
Sidik ifrazında ağrı və yanma.
Cinsiyyət orqanlarından anormal ifrazat (kişilərdə sarımtıl-ağ ifrazat, qadınlarda isə vaginal ifrazat).
Kişilərdə testislərdə ağrı və şişlik, qadınlarda isə pelvik ağrı.
Səbəb:
Neisseria gonorrhoeae bakteriyası.
Müalicə:
Antibiotiklər (məsələn, ceftriaxone və azithromycin).
Ureaplasma
Əlamətlər:
Çox vaxt simptomsuz ola bilər.
Sidik ifrazında ağrı və yanma.
Qadınlarda vaginit və servisit, kişilərdə isə uretrit.
Səbəb:
Ureaplasma urealyticum və Ureaplasma parvum bakteriyaları.
Müalicə:
Antibiotiklər (məsələn, doxycycline və azithromycin).
Genital Herpes
Əlamətlər:
Cinsiyyət orqanlarında ağrılı yaralar və veziküllər.
Kaşınma və yanma.
İlk infeksiyada qızdırma və baş ağrısı.
Səbəb:
Herpes simplex virusu (HSV-1 və HSV-2).
Müalicə:
Antiviral dərmanlar (məsələn, acyclovir, valacyclovir).
Xlamidiya
Əlamətlər:
Çox vaxt simptomsuz.
Sidik ifrazında ağrı və yanma.
Cinsiyyət orqanlarından ifrazat.
Qadınlarda pelvik ağrı, kişilərdə isə testis ağrısı.
Səbəb:
Chlamydia trachomatis bakteriyası.
Müalicə:
Antibiotiklər (məsələn, azithromycin və doxycycline).
Trichomoniasis
Əlamətlər:
Qadınlarda yaşıl və ya sarı rəngli ifrazat, pis qoxu, qaşınma və yanma.
Kişilərdə çox vaxt simptomsuz, bəzən isə uretrit əlamətləri.
Səbəb:
Trichomonas vaginalis paraziti.
Müalicə:
Antibiotiklər (məsələn, metronidazole və tinidazole).
CYKİ-dən Qorunma
Prezervativ istifadə etmək: Hər cinsi əlaqədə prezervativdən istifadə etmək CYKİ riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Mütəmadi yoxlanışlar: Cinsi aktiv şəxslərin mütəmadi olaraq CYKİ testləri etdirməsi vacibdir.
Monoqam münasibətlər: Cinsi partnyor sayını məhdudlaşdırmaq və monoqam münasibətlər CYKİ riskini azaldır.
Təhlükəsiz cinsi təcrübələr: Cinsi əlaqə zamanı təhlükəsiz davranışlara riayət etmək.
Cinsi sağlamlıq haqqında məlumatlanmaq: CYKİ-lər və onların yayılma yolları haqqında məlumatlı olmaq.
CYKİ-lər ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər və gecikmədən həkimə müraciət etmək vacibdir. Yalnız həkim düzgün diaqnoz qoyub, uyğun müalicəni təyin edə bilər.