Dacryocystitis (DSR) gözyaşardıcı kanal variantları

Dakriosistorinostomiya (DSR) Nədir? Gözyaşı Kanalı Tıxanması Müalicəsi

Dakriosistorinostomiya (DSR), gözyaşı kanalı tıxanması nəticəsində yaranan dakriosistitin müalicəsində tətbiq edilən ən effektiv cərrahi üsullardan biridir. Bu prosedur, gözyaşının burun boşluğuna sərbəst axmasını təmin etmək üçün yeni bir kanalın yaradılmasını hədəfləyir. Müasir tibbdə DSR əməliyyatı əsasən iki fərqli metodla həyata keçirilir.

1. Eksternal (Açıq) DSR Əməliyyatı

Eksternal DSR, ənənəvi və tibbi praktikada ən geniş yayılmış üsul hesab olunur. Bu prosedur zamanı cərrah, burun yan tərəfində, gözün tam altında kiçik bir kəsik açaraq gözyaşı kisəsi ilə burun boşluğu arasında birbaşa əlaqə yaradır.

Eksternal DSR-in Xüsusiyyətləri

• Anesteziya: Əməliyyat həm lokal, həm də ümumi anesteziya altında aparıla bilər.
• Müvəffəqiyyət Nisbəti: Bu metod təxminən 90-95% kimi çox yüksək uğur dərəcəsinə malikdir.
• Vizual Nəzarət: Cərrahın gözyaşı kisəsinə və kanalına birbaşa vizual nəzarəti mümkündür.

Lakin bu üsulun bəzi çatışmazlıqları mövcuddur. Üzdə zamanla azalan kiçik bir izin qalma ehtimalı və bərpa müddətinin endoskopik üsula nisbətən daha uzun olması bu faktorlara daxildir.

2. Endonazal (Endoskopik) DSR Əməliyyatı

Endonazal DSR, daha müasir və minimal invaziv bir cərrahi texnikadır. Bu üsulda burun boşluğuna daxil olmaq üçün endoskopdan istifadə edilir və keçid birbaşa burun daxilindən açılır.

Endoskopik Üsulun Üstünlükləri və Dezavantajları

• Estetik Üstünlük: Əməliyyat burun daxilindən aparıldığı üçün üzdə heç bir kəsik və ya iz qalmır.
• Sürətli Bərpa: Xəstələr normal fəaliyyətlərinə daha qısa müddətdə qayıda bilirlər.
• Müvəffəqiyyət Dərəcəsi: Uğur nisbəti təxminən 80-90% arasındadır ki, bu da eksternal metoddan bir qədər aşağı ola bilər.
• Məhdud Nəzarət: Cərrahın əməliyyat zamanı vizual nəzarəti eksternal üsulla müqayisədə daha məhduddur.

DSR Əməliyyatına Alternativ və Tamamlayıcı Prosedurlar

Gözyaşı kanalı problemlərinin xüsusiyyətinə görə aşağıdakı prosedurlar da tətbiq oluna bilər:

1. Balon Dakrioplastikası: Xüsusi balon kateteri vasitəsilə tıxanmış hissənin genişləndirilməsidir. Əsasən uşaqlarda və sadə hallarda üstünlük verilir.
2. Lazer DSR: Kanalın açılması üçün lazer texnologiyasından istifadə edilir. Endoskopik üsula bənzəyir, lakin daha yüksək dəqiqlik təmin edə bilər.
3. Silikon Boruların Yerləşdirilməsi: Kanalın yenidən tıxanmaması üçün müvəqqəti olaraq yerləşdirilir və bir neçə ay sonra çıxarılır.

Risk Faktoru və Bərpa Prosesi

Hər cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, DSR əməliyyatında da müəyyən risklər mövcuddur. Aşağıdakı cədvəldə əməliyyat sonrası gözlənilən hallar və nadir risklər qeyd edilmişdir:

Nəticə etibarilə, həm eksternal, həm də endonazal DSR yüksək effektivliyə malikdir. Hansı metodun seçilməsi xəstənin fərdi vəziyyətindən və cərrahın peşəkar tövsiyəsindən asılıdır.