Dermatoz
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Dermatoz Növləri və Xüsusiyyətləri
Dermatozlar, dərinin müxtəlif qatlarında meydana gələn və fərqli etioloji faktorlara malik olan geniş bir xəstəlik qrupunu əhatə edir. Bu patologiyalar yaranma səbəblərinə və klinik gedişatına görə bir neçə əsas kateqoriyaya bölünür. Dəri sağlamlığını qorumaq üçün bu növlərin fərqləndirilməsi mühümdür.
Əsas Dermatoz Kateqoriyaları
- Alerjik Dermatozlar: Kontakt dermatit və atopik dermatit (ekzema) kimi dərinin xarici allergenlərə verdiyi reaksiyaları ehtiva edir.
- İnfeksion Dermatozlar: Bakteriyal, viruslu, fungal (göbələk) və parazitik faktorlar nəticəsində yaranır. İmpetigo, herpes simpleks, teynə versikolor və skabiyes bu qrupun ən yaygın nümunələridir.
- Avtoimmun Dermatozlar: Orqanizmin öz immun sisteminin dəri hüceyrələrinə hücum etməsi ilə yaranır. Psoriazis (sədəf) və lupus eritematozus bu qrupa daxildir.
- Qeyri-İnfeksion İltihabi Dermatozlar: İnfeksiya ilə əlaqəsi olmayan, lakin iltihabi proseslərlə müşayiət olunan rozasea və seboroik dermatit kimi vəziyyətlərdir.
- Neoplastik Dermatozlar: Dəri xərçəngi və melanoma kimi bədxassəli və xoşxassəli dəri neoplazmalarını əhatə edir.
Dermatozların Simptomları Nələrdir?
Dermatozların simptomları xəstəliyin növünə, yerləşdiyi nahiyəyə və şiddətinə bağlı olaraq fərqlilik göstərir. Xəstələrdə ən çox rast gəlinən klinik əlamətlər aşağıdakılardır:
- Dəridə döküntülər və qızartılar
- Şiddətli qaşınma və yanma hissi
- Dəri səthində qabıq və pullanma
- Şişkinlik və müxtəlif növ yaraların əmələ gəlməsi
- Təsirə məruz qalmış nahiyədə ağrı və həssaslıq
Diaqnoz Metodları
Dermatozların diaqnozu peşəkar bir dermatoloq tərəfindən qoyulmalıdır. Dəqiq diaqnoz üçün adətən klinik müayinə və xəstənin tibbi tarixçəsi əsas götürülür. Lakin zəruri hallarda aşağıdakı əlavə tədqiqatlara ehtiyac duyulur:
- Dəri biopsiyası (toxuma nümunəsinin götürülməsi)
- Laboratoriya testləri (qan testləri və dəri skrapları)
- Allergiya testləri
Dermatozların Müalicə Yanaşmaları
Dermatozların müalicəsi tamamilə xəstəliyin törədici səbəbinə və mövcud simptomlara əsasən fərdiləşdirilir. Müalicə prosesində tətbiq edilən əsas üsullar cədvəldə göstərilmişdir:
| Müalicə Növü | İstifadə Məqsədi |
|---|---|
| Topikal və sistemik steroidlər | İltihabı və allergik reaksiyaları azaltmaq |
| Antihistaminlər | Qaşınma hissini minimuma endirmək |
| Antimikrobial və antifungal dərmanlar | Bakteriyal və göbələk infeksiyalarını aradan qaldırmaq |
| İmmunosupressiv dərmanlar | Avtoimmun mənşəli dermatozları idarə etmək |
| Fiziki terapiya və lazer | Qeyri-dərman müalicə üsulları ilə dərini bərpa etmək |
Bu müalicə yanaşmaları xəstəliyin şiddətindən asılı olaraq həm yerli (topikal), həm də ümumi (sistemik) şəkildə tətbiq oluna bilər.