Diabetik Ayaq
Diabetik Ayağın Əsas Səbəbləri
Diabetik ayaq, əsasən diabetin yaratdığı iki əsas komplikasiyadan yaranır:
Sinir Zədələnməsi (Neyropatiya): Diabet sinir zədələnməsinə səbəb olaraq ayaqlarda hissiyyatın azalmasına gətirib çıxara bilər. Bu halda, xəstə ayağında yaranan kiçik zədələnmələri hiss etməyə bilər.
Qan Dövranının Pozulması: Diabet qan dövranını zəiflədir, xüsusən ayaq nahiyəsinə qan axınının azalması yaranır, bu da toxumaların sağalmasını ləngidir.
Diabetik Ayağın Əlamətləri
Ayaq dərisində quruluq və çatlama,
Yaraların sağalmasının gecikməsi,
Ayaqlarda qızartı, şişkinlik və ya ağrı,
Dərinin rəng dəyişməsi və ya ayaq temperaturunda artış,
Xüsusilə ayaq barmaqlarında yara və xora (infeksiyalı yaralar),
Bəzi hallarda toxuma ölməsi (qanqrena).
Diabetik Ayağın Qarşısını Alma Yolları
Gündəlik Ayaq Baxımı: Ayaqları hər gün diqqətlə yoxlamaq, yaralar və ya çatlar varsa dərhal müdaxilə etmək. Ayaqların təmiz və quru olması vacibdir.
Uyğun Ayaqqabı və Corab Seçimi: Rahat, sıxmayan və nəfəs alan ayaqqabı və corablar geyinmək, ayağı sıxan və ya yaradan ayaqqabılardan uzaq durmaq.
Qan Şəkərini Nəzarətdə Saxlamaq: Qan şəkərini normal səviyyədə saxlamaqla sinir zədələnməsinin və qan dövranı problemlərinin qarşısını almaq.
Ayaq Dırnaqlarının Doğru Baxımı: Dırnaqları çox qısa kəsməmək, dırnaq batmasını önləmək üçün düzgün kəsmə texnikasından istifadə etmək.
Daimi Həkim Müayinəsi: Ayaqlarda yaranan hər hansı problem olduqda dərhal tibbi yardım almaq, müntəzəm olaraq həkim nəzarətində olmaq.
Diabetik Ayağın Müalicəsi
Yara Baxımı: Yara varsa, antiseptik məhlullarla təmizləmək və infeksiyadan qorumaq üçün həkim nəzarətində yara baxımı aparmaq.
Antibiotiklər: İnfeksiya əlamətləri varsa, həkim tərəfindən təyin edilən antibiotiklərlə infeksiyanın qarşısını almaq.
Təzyiqin Azaldılması: Yaralanmış və ya zədələnmiş nahiyənin təzyiqdən qorunması üçün xüsusi ayaqqabılar və ya yastıqlardan istifadə etmək.
Damar Müalicəsi: Zəif qan dövranı varsa, damar cərrahiyyəsi və ya angioplastika kimi üsullarla qan axınını artırmaq üçün müdaxilə aparıla bilər.
Cərrahi Əməliyyat: Ağır hallarda, toxuma zədələnməsi və ya qanqrena varsa, zədələnmiş toxumanın çıxarılması və ya amputasiya lazım ola bilər.
Diabetik ayaq ciddi bir sağlamlıq problemidir və vaxtında müdaxilə olunmadıqda təhlükəli nəticələr doğura bilər. Gündəlik ayaq baxımı və qan şəkərinin nəzarətdə saxlanması diabetik ayaq riskini azaltmaq üçün ən vacib tədbirlərdən biridir.