Diş həssaslığı
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Diş Həssaslığı Nədir?
Diş həssaslığı, gündəlik həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərən və müxtəlif amillər nəticəsində yaranan geniş yayılmış bir stomatoloji problemdir. Bu vəziyyət, dişin qoruyucu təbəqələrinin zədələnməsi və daxili toxumaların xarici təsirlərə açıq hala gəlməsi ilə xarakterizə olunur. Diş həssaslığının əsas səbəblərini, əlamətlərini və müasir müalicə üsullarını bilmək, ağız və diş sağlığını qorumaq üçün mühüm addımdır.
Diş Həssaslığının Əsas Səbəbləri
Dişlərdə yaranan sızlama və ağrıların arxasında bir neçə fərqli bioloji və mexaniki səbəb dayana bilər. Aşağıda diş həssaslığına yol açan ən geniş yayılmış faktorlar qeyd edilmişdir:
- Diş Minası Aşınması: Sərt diş fırçası istifadə etmək, aşındırıcı tərkibli diş məcunlarından yararlanmaq, həddindən artıq diş fırçalama və ya dişləri sıxmaq (bruksizm) minanın incəlməsinə və dentin təbəqəsinin açığa çıxmasına səbəb olur.
- Diş Əti Çəkilməsi: Gingivit və periodontit kimi diş əti xəstəlikləri, yaşlanma və ya yanlış fırçalama texnikası nəticəsində diş kökləri açığa çıxır və kəskin həssaslıq yaranır.
- Diş Çürüməsi: Şəkərli qidaların və içkilərin həddindən artıq istehlakı, həmçinin zəif ağız baxımı nəticəsində yaranan çürüklər dişlərdə ağrı və həssaslığa yol açır.
- Diş Ağartma Prosedurları: İstifadə olunan kimyəvi maddələrin dentin təbəqəsinə təsiri nəticəsində müvəqqəti həssaslıq müşahidə oluna bilər.
- Diş Sızlamaları və Çatları: Qida çeynəmə zamanı dişlərə düşən zərbələr və ya dişlərin sıxılması nəticəsində yaranan çatlar ağrıya səbəb olur.
- Dentin Həssaslığı: Dentin kanallarının açılması və sinirlərin stimullaşdırılması nəticəsində isti, soyuq, turş və ya şirin qidalar qəbul edərkən ani və kəskin ağrılar yaranır.
Diş Həssaslığının Əlamətləri
Diş həssaslığı özünü müxtəlif stimullara qarşı verilən reaksiyalarla büruzə verir. Ən çox rastlanılan əlamətlər bunlardır:
- İsti, soyuq, şirin və ya turş qidalarla təmas zamanı yaranan ani sızlamalar.
- Diş fırçalama və ya diş ipi istifadəsi zamanı hiss olunan ağrı.
- Dişlərin hava ilə təması zamanı yaranan narahatlıq.
- Bəzi hallarda çeynəmə funksiyası zamanı yaranan ağrılar.
Diş Həssaslığının Müalicə Yolları
Diş həssaslığının müalicəsi problemin şiddətinə və yaranma səbəbinə görə iki əsas qrupa ayrılır:
Qeyri-Cərrahi Müalicə Üsulları
| Müalicə Üsulu | Təsviri |
|---|---|
| Desensitizing Diş Məcunları | Potasyum nitrat və ya strontium xlorid ehtiva edən, həssaslığı azaltmaq üçün xüsusi formulə edilmiş məcunlar. |
| Flüorid Gelləri | Diş minasını gücləndirmək üçün tətbiq edilən flüorid tərkibli gel və ya laklar. |
| Ağız Yuyucuları | Flüorid tərkibli məhlullarla gündəlik ağız baxımının dəstəklənməsi. |
| Dentin Desensitizerləri | Diş həkimi tərəfindən dentin kanallarını bağlamaq üçün tətbiq edilən xüsusi maddələr. |
Cərrahi Müalicə Üsulları
- Diş Əti Qreftləri: Diş əti çəkilməsi olan bölgələrə əlavə diş əti toxumasının yerləşdirilməsi prosedurudur.
- Kök Kanalı Müalicəsi: Ciddi həssaslıq və ağrı hallarında sinir və pulpanın çıxarılması ilə həyata keçirilən qəti həll yoludur.
Profilaktika və Diş Sağlamlığının Qorunması
Diş həssaslığının qarşısını almaq və mövcud vəziyyəti idarə etmək üçün aşağıdakı qaydalara əməl edilməlidir:
- Düzgün Fırçalama: Yumşaq tüklü diş fırçası və travmatik olmayan texnika istifadə edilməlidir.
- Mütəmadi Baxım: Gündəlik olaraq desensitizing diş məcunu və diş ipindən istifadə edilməlidir.
- Qoruyucu Alətlər: Diş sıxma problemi varsa, diş qoruyucu aparatlar (gece plakları) taxılmalıdır.
- Sağlam Qidalanma: Şəkərli və turş qidalardan qaçınmalı, diş minasını qoruyan qidalara üstünlük verilməlidir.
Nəticə
Diş həssaslığı narahatlıq verici bir vəziyyət olsa da, düzgün müalicə və müntəzəm ağız baxımı ilə idarə oluna bilər. Əgər dişlərinizdə keçməyən bir həssaslıq və ya ağrı hiss edirsinizsə, mütləq bir diş həkiminə müraciət etməlisiniz. Həkiminiz sizin üçün ən uyğun müalicə planını təyin edərək dişlərinizin sağlamlığını bərpa etməyə kömək edəcəkdir.
