Diz kireclenmesi nedir
Diz Əhənglənməsinin Səbəbləri Diz artriti bir çox amillərə səbəb ola bilər: Yaşlanma: Yaşlandıqca qığırdaq toxuması təbii olaraq köhnəlir və birgə artrit riski artır. Genetik meyl: Ailədə osteoartritin olması xəstəliyə qarşı həssaslığı artırır. Travma və zədələr: Dizdə olan qırıqlar, çıxıqlar və digər zədələr qığırdaqın zədələnməsinə səbəb ola bilər. Piylənmə: Həddindən artıq çəki diz oynaqlarına əlavə stress yaradır və qığırdaqların aşınmasına səbəb olur. Oynağın həddindən artıq istifadəsi: Xüsusilə idmançılarda və ağır işlərlə məşğul olanlarda diz oynağı həddindən artıq yüklənə bilər. Oynaq quruluşunun anomaliyaları: Anadangəlmə və ya qazanılmış oynaq quruluşunun pozğunluqları. Əzələ zəifliyi: Diz ətrafındakı əzələlərin zəifliyi oynağı lazımi səviyyədə dəstəkləmir.
Diz kalsifikasiyasının simptomları Diz osteoartritinin simptomları adətən tədricən görünür və zamanla daha da pisləşir: Ağrı: Dizdə ağrı, xüsusilə hərəkət edərkən və ya məşqdən sonra. Sərtlik: İstirahətdən sonra, xüsusən də səhər saatlarında və ya uzun müddət oturduqdan sonra dizdə sərtlik. Şişkinlik: Oynaqda şişkinlik və bəzən artan temperatur. Krepitasiya: Birgə hərəkət zamanı çatlama və ya üyüdülmə səsləri. Hərəkətin məhdudlaşdırılması: Dizdə elastikliyin azalması və hərəkət diapazonunun məhdudlaşdırılması. Oynaqda deformasiya: İrəli mərhələdə oynaqda deformasiyalar.
Diz kalsifikasiyasının diaqnozu Diz osteoartriti adətən klinik qiymətləndirmə və görüntüləmə testləri ilə diaqnoz edilir: Xəstəlik tarixi və fiziki müayinə: Həkim xəstənin şikayətlərini dinləyir və diz oynağını müayinə edir. X-ray: Oynaq boşluğunun daralmasını, sümük qıvrımlarını (osteofitlər) və qığırdaq itkisini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Maqnit rezonans görüntüləmə (MRT): qığırdaq, bağlar və digər yumşaq toxumaların ətraflı təsvirlərini təmin edir. Qan testləri: İnfeksiya və ya digər artrit növlərini istisna etmək üçün edilə bilər. Diz Əhənglənməsinin Müalicəsi Diz artritinin müalicəsi simptomların şiddətindən və xəstənin həyat tərzindən asılı olaraq dəyişir. Müalicə seçimlərinə aşağıdakılar daxildir: Həyat tərzi dəyişiklikləri: Çəki nəzarəti: Arıqlamaq diz eklemindəki yükü azalda bilər. Daimi məşq: Oynaqların hərəkətliliyini artırmaq və əzələləri gücləndirmək üçün az təsirli məşqlər (gəzinti, üzgüçülük, velosiped sürmə). Fizioterapiya: Gücləndirici və uzanan məşqlər: Əzələləri gücləndirmək və oynaqların hərəkətliliyini artırmaq. Fiziki agentlər: İsti/soyuq tətbiqlər, ultrasəs və elektrik stimullaşdırılması. Dərman: Ağrı kəsicilər və iltihab əleyhinə preparatlar: Ağrı və iltihabı azaltmaq üçün (ibuprofen, naproksen). Yerli ağrıkəsicilər: Dəriyə tətbiq olunan kremlər və gellər. Steroid inyeksiyaları: Oynaqlara kortikosteroid enjeksiyonları ilə iltihabın və ağrının azaldılması. Dəstəkləyici qurğular: Diz breketləri və ortezləri: Oynaqların sabitliyini artırmaq və ağrıları azaltmaq üçün. Gəzinti vasitələri: çəlik və ya gəzdiricidən istifadə. Cərrahi müalicə: Artroskopik cərrahiyyə: Oynaqda zədələnmiş toxumaların çıxarılması və ya korreksiyası. Osteotomiya: Sümükləri düzləşdirmək üçün həyata keçirilən cərrahi əməliyyatlar. Diz protezi: ağır hallarda oynaq səthlərinin dəyişdirilməsi.
Profilaktika və İdarəetmə Diz osteoartritinin qarşısını almaq və ya onun simptomlarını idarə etmək üçün bəzi strategiyalar bunlardır: Sağlam çəkidə qalmaq: Artıq çəkidən qaçınmaq. Müntəzəm məşq: Birgə sağlamlığı dəstəkləyən az təsirli fəaliyyətlər. Dizlərin qorunması: Yaralanmaların qarşısını almaq üçün müvafiq avadanlıqdan istifadə edin. Qidalanma: İltihab əleyhinə xüsusiyyətlərə malik sağlam pəhriz. Diz artriti ciddi bir vəziyyət ola bilər və gündəlik həyat keyfiyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomları idarə etmək və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq olar. Diz ağrısı və ya artrit simptomları yaşayırsınızsa, bir ortoped və ya fiziki terapevt görmək vacibdir.