Diz və bud-çanaq oynaqlarının süni oynaqla əvəz olunması (artroplastika və ya endoprotezləşmə)
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Diz Artroplastikası (Diz Protezi) Nədir?
Diz artroplastikası əməliyyatı, müxtəlif səbəblərdən zədələnmiş diz oynağı səthlərinin yüksək texnologiyalı metal və plastik komponentlərlə əvəz edilməsini ehtiva edən cərrahi prosedurdur. Bu müdaxilənin əsas məqsədi oynağın hərəkətliliyini bərpa etmək və xəstənin ağrısız bir həyat sürməsini təmin etməkdir. Müasir ortopediyada diz protezi əməliyyatları xəstənin vəziyyətinə uyğun olaraq iki əsas kateqoriyaya ayrılır:
Diz Protezi Əməliyyatının Növləri
- Total Diz Artroplastikası: Bu prosedur zamanı diz oynağının bütün əsas komponentləri əvəz edilir. Bura femur (bud sümüyü), tibia (qamış sümüyü) və patella (diz qapağı) kimi oynaq səthlərinin hər birinin süni komponentlərlə yenilənməsi daxildir.
- Unikompartimental (Parçalı) Diz Artroplastikası: Diz oynağının yalnız bir hissəsinin zədələndiyi hallarda tətbiq olunur. Genellikle medial və ya lateral tibiofemoral kompartimentin əvəz edildiyi bu üsul, daha az invaziv bir prosedur hesab olunur.
Bud-Çanaq Artroplastikası (Kalça Protezi)
Bud-çanaq protezi əməliyyatı, kalça oynağının funksional hissələrinin süni materiallarla dəyişdirilməsi prosesidir. Bu əməliyyat, bud sümüyünün (femur) baş və boyun hissəsi ilə yanaşı, pelvik sümükdə yerləşən asetabulum (kalça çuxuru) səthini də əhatə edə bilər. Tətbiq sahəsinə görə iki növü mövcuddur:
Bud-Çanaq Protezi Növləri və Fərqləri
| Protez Növü | Əhatə Etdiyi Sahə | Tətbiq Səbəbi |
|---|---|---|
| Total Kalça Artroplastikası | Həm femur başı, həm də asetabulum əvəz edilir. | Genişmiqyaslı oynaq zədələnmələri. |
| Hemiarthroplasty | Yalnız femur başı süni komponentlə əvəz edilir. | Əsasən femur boynu sınıqları. |
Hemiarthroplasty metodunda asetabulum (çanaq çuxuru) dəyişdirilmir, yalnız bud sümüyünün baş hissəsinə müdaxilə edilir.
Əməliyyatdan Sonrakı Reabilitasiya və Sağalma Prosesi
Hər iki artroplastika əməliyyatından sonra xəstənin tam sağalması üçün sistemli bir yanaşma tələb olunur. Əməliyyatdan dərhal sonra ağrı kontrolu, yaranın düzgün baxımı və erkən mobilizasiya (hərəkətlilik) üçün lazımi müalicə və dəstək təmin edilir. Bu mərhələ xəstənin fəsadlardan qorunması üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.
Fizioterapiya və reabilitasiya proqramları, xəstənin yeni oynaq funksiyasına sürətlə uyğunlaşmasına və maksimal hərəkət aralığını əldə etməsinə kömək edir. Peşəkar reabilitasiya dəstəyi sayəsində xəstələrin əksəriyyətində ağrılar əhəmiyyətli dərəcədə azalır və həyat keyfiyyəti ciddi şəkildə yaxşılaşır.
