Egzemalar
Egzema, dərinin iltihablı bir vəziyyəti olub, qızartı, şişkinlik, qaşınma və dəri quruluğu kimi simptomlar yaradır. Bu xəstəlik müxtəlif formalar ala bilər və hər yaş qrupundakı insanları təsir edə bilər. Egzemanın bəzi yaygın növləri və onların xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Atopik Dermatit: Ən yaygın egzema növüdür və adətən uşaqlıqda başlayır. Genetik meyllilik və çevrə amilləri bu vəziyyətin inkişafında rol oyna bilər. Simptomlar arasında şiddətli qaşınma, qızartı və dəri quruluğu yer alır.
- Əlaqə Dermatiti: Bu, dəriyə zərərli və ya irritasiya edici maddə ilə təmas nəticəsində inkişaf edən bir reaksiyadır. Əlaqə dermatitinin iki əsas növü var: allergik əlaqə dermatiti və irritativ əlaqə dermatiti.
- Seboroik Dermatit: Bu, adətən baş dərisində, üz, qulaq və gövdənin yağlı bölgələrində meydana gəlir. Səbəbi tam məlum olmasa da, bir mantarın (Malassezia) rol oynadığı düşünülür.
- Dyshidrotik Egzema: Əllərin və ayaqların altında, kiçik, maye dolu kabarcıkların meydana gəlməsi ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Bu kabarcıklar ağrılı və qaşınan ola bilər.
- Nummular Egzema: Bu, dəri üzərində yuvarlaq, yamaq şəklində ləkələrin meydana gəldiyi bir vəziyyətdir və əsasən yetkinlərdə görülür.
Egzemanın müalicəsi üçün bir neçə yanaşma mövcuddur:
- Dəriyə Qulluq: Nazik dəriyə qulluq məhsullarının istifadəsi, dərini nəmləndirici məhsullarla nəmləndirmək ve qaşınmanı azaltmaq üçün yumşaq dəriyə qulluq rutini vacibdir.
- Topikal Steroidlər: Ən çox resept edilən müalicələrdən biridir və iltihab və qaşınmanı azaltmaq üçün istifadə olunur.
- Topikal Kalsinörin İnhibitorları: Bu dərmanlar immun sisteminin dəriyə zərər verən reaksiyasını azaldır və steroidlərə bir alternativ ola bilər.
- Antihistaminlər: Qaşınmanı azaltmaq üçün gecələri yatmadan əvvəl resept edilə bilər.
- Fototerapi: Ultrabənövşəyi işığın nəzarətli şəkildə istifadəsi bəzi egzema növləri üçün effektiv ola bilər.
Hər egzema növü fərdi bir yanaşma tələb etdiyindən, dəri xəstəlikləri üzrə mütəxəssislə konsultasiya etmək ən yaxşı yoldur.