Ercp nədir, kimə tətbiq olunur?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Öd Kisəsi Daşları və Cərrahi Müdaxilə Ehtiyacı
Öd kisəsindəki daşlar cəmiyyətdə geniş yayılan sağlamlıq problemlərindən biridir. Lakin hər öd daşı mütləq xəstəliyə səbəb olmur və bir çox hallarda bu daşlara müdaxilə etmədən sadəcə müşahidə altında saxlamaq daha məqsədəuyğundur. Əgər bu daşlar öd kanalını bloklayırsa və ya iltihaba səbəb olursa, öd kisəsinin çıxarılması qaçınılmaz olur.
Günümüzdə bu prosedur adətən laparoskopik (qapalı) əməliyyat vasitəsilə icra edilir. Əməliyyatdan əvvəl xəstənin öd yollarında daş olduğundan şübhələnildikdə (adətən MRCP müayinəsi ilə müəyyən edilir), ERCP proseduru həyata keçirilməlidir. Xüsusilə sarılıq və yüksək qızdırma inkişaf etdikdə, ERCP təcili şəraitdə tətbiq oluna bilər.
ERCP Proseduru Necə İcra Edilir?
ERCP əməliyyatı endoskopiyaya bənzər xüsusi cihazla ağız boşluğundan daxil olaraq həyata keçirilir. Cihaz onikibarmaq bağırsağın ikinci hissəsinə, yəni öd axarının açıldığı nahiyəyə çatdırılır. Prosedurun gedişatı aşağıdakı mərhələlərlə davam edir:
- Görüntüləmə: Öd yollarına tərs istiqamətdə boyalı maddə yeridilir və rentgen filmi çəkilir.
- Diaqnoz: Bu film vasitəsilə öd yollarında daş və ya kütlənin olub-olmaması dəqiq müəyyən edilir.
- Genişləndirmə: Kanalın ağzı bir neçə millimetr kəsilərək genişləndirilir.
- Təmizləmə: Xüsusi balon və ya səbət adlanan alətlərlə kanaldakı daşlar çıxarılır.
Doğru xəstə seçimi və düzgün tibbi göstərişlərlə icra edildikdə, ERCP çox sürətli və uğurlu nəticələr verən bir metoddur.
ERCP-nin Risk Faktoru və Komplikasiyaları
Hər tibbi müdaxilədə olduğu kimi, ERCP-nin də müəyyən riskləri mövcuddur. Ən çox rast gəlinən ağırlaşmalar və onların tezliyi aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir:
| Ağırlaşma Növü | Rastgəlmə Tezliyi | Qeyd |
|---|---|---|
| Mədəaltı vəzi iltihabı | 2% - 5% | Daha çox gənclərdə və qadınlarda görülür. |
| Qanaxma | 0.1% (1000-də 1) | Kəsik nahiyəsində baş verə bilər. |
| Bağırsaq perforasiyası | 0.1% (1000-də 1) | Təcili cərrahi müdaxilə tələb edir. |
Təcrübəli həkimlər mədəaltı vəzi iltihabının qarşısını almaq üçün müxtəlif dərman preparatları və ya stent tətbiqi kimi qabaqlayıcı üsullardan istifadə edə bilərlər.
Hamiləlik Dövründə ERCP Tətbiqi
ERCP proseduru radiasiya istifadəsi ilə həyata keçirildiyi üçün hamilə qadınlarda tətbiq forması fərqlidir. Hamiləlik zamanı dölü qorumaq məqsədilə rentgen çəkilişi aparılmadan, sadəcə kəsik edilərək daşlar balonla çıxarılır və ya öd yollarına müvəqqəti stent yerləşdirilir. Tam və daimi müalicə prosesi hamiləlik başa çatdıqdan sonra həyata keçirilir.
Önemli Qeyd: Öd yollarındakı daşlar ERCP ilə təmizləndikdən sonra, xəstənin tam sağalması üçün öd kisəsi əməliyyatı mütləq şəkildə icra edilməlidir.
