Fontan proseduru

İstifadə Sahəsi

Fontan proseduru adətən aşağıdakı doğuşdan gələn ürək qüsurlarının müalicəsində istifadə edilir:

Hipoplastik sol ürək sindromu (HLHS)

Trikuspid atreziya

Pulmoner atreziya

Bir ventriküllü ürək qüsurları

Prosedurun Məqsədi

Fontan prosedurunun əsas məqsədi, oksigenlə zənginləşdirilmiş qanın bədənin qalan hissəsinə çatdırılmasını təmin etməkdir. Bu əməliyyatla, venoz qan birbaşa ağciyərlərə yönləndirilir, sağ ventriküldən keçirilmədən.

Prosedurdan Əvvəl Hazırlıq

Tibbi Qiymətləndirmə: Xəstənin tibbi tarixi, fiziki müayinə və qan testləri aparılır.

Görüntüləmə Testləri: Ekokardioqrafiya, MRI, CT skan və ürək kateterizasiyası ilə ürəyin və qan damarlarının vəziyyəti qiymətləndirilir.

Anesteziya: Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır.

Prosedurun Addımları

Fontan proseduru adətən mərhələli şəkildə həyata keçirilir və hər mərhələ uşağın yaşına və vəziyyətinə uyğun olaraq planlaşdırılır:

1. İlk Mərhələ: Neonatal Mərhələ

Norwood Proseduru: Yenidoğan dövründə həyata keçirilir və sistemik dövranı dəstəkləmək üçün aorta və sağ ventrikül arasında bir əlaqə yaradılır.

2. İkinci Mərhələ: Glenn Şunt (Bidirectional Cavopulmonary Shunt)

6 ay - 1 yaş arasında həyata keçirilir.

Bu mərhələdə, üst boş venadan (superior vena cava) gələn venoz qan birbaşa sağ və sol ağciyərlərə yönləndirilir.

3. Üçüncü Mərhələ: Tam Fontan Proseduru

2-4 yaş arasında həyata keçirilir.

Bu mərhələdə, alt boş venadan (inferior vena cava) gələn venoz qan da birbaşa ağciyərlərə yönləndirilir. Bunun üçün bir boru (konduit) və ya yamaq istifadə edilə bilər.

Əməliyyatdan Sonra Bərpa

Xəstəxanada Qalma: Əməliyyatdan sonra xəstələr bir neçə həftə xəstəxanada qalırlar.

Monitorinq: Xəstənin vəziyyəti diqqətlə izlənilir, qan təzyiqi, ürək ritmi və digər həyati əlamətlər nəzarətdə saxlanılır.

Fiziki Aktivlik: Xəstələr yavaş-yavaş normal fiziki fəaliyyətlərinə qayıda bilərlər, bu proses həkim tərəfindən tənzimlənir.

Dərmanlar: Antikoagülanlar, diuretiklər və digər dərmanlar əməliyyatdan sonra verilə bilər.

Müntəzəm Nəzarət: Cərrahiyyə sonrası müntəzəm həkim nəzarətləri sağalma prosesini izləmək və hər hansı bir komplikasiyaların qarşısını almaq üçün vacibdir.

Üstünlükləri

Uzunmüddətli Yaşam: Fontan proseduru, doğuşdan gələn ürək qüsurları olan uşaqların uzunmüddətli yaşam şansını artırır.

Yaşam Keyfiyyəti: Xəstələrin fiziki fəaliyyətlərini yaxşılaşdırır və simptomlarını azaldır.

Risklər və Komplikasiyalar

Arterial Trombemboliya: Qan laxtalanması riski.

Arterial Hipertoniya: Yüksək qan təzyiqi.

Arterial Arteriya Disfunksiyası: Arteriyalarda funksional problemlər.

Ürək Ritim Bozuklukları: Aritmiya riski.

Siroz: Qaraciyər problemləri.

Nəticə

Fontan proseduru, doğuşdan gələn ürək qüsurları olan uşaqların həyat keyfiyyətini və yaşam şansını əhəmiyyətli dərəcədə artıran kompleks bir cərrahi müdaxilədir. Müasir cərrahi texnologiyalar və tibbi nəzarət sayəsində bu prosedurun müvəffəqiyyət nisbəti yüksəkdir. Fontan proseduru üçün uyğun olub-olmadığınızı və əməliyyatın detalları haqqında daha ətraflı məlumat almaq üçün kardioloqunuz və ya cərrahınızla məsləhətləşməyiniz vacibdir.