Gecə qorxuları
Gecə Qorxularının Səbəbləri
Gecə qorxularının dəqiq səbəbləri tam olaraq bilinməsə də, bəzi amillər bu vəziyyətin yaranmasına təsir edə bilər:
Genetik Faktorlar: Ailə tarixi olan uşaqlarda gecə qorxularının görülmə ehtimalı daha yüksəkdir.
Yuxu Məhrumiyyəti: Yuxunun kifayət qədər alınmaması və ya pozulmuş yuxu rejimi.
Stress və Anksiyete: Gün ərzində yaşanan stress və ya anksiyete vəziyyətləri.
Yuxu Apnesi: Uşaqlarda yuxu apnesi və ya digər yuxu pozuntuları.
Yüksək Ateş: Uşaqlarda yüksək ateş gecə qorxularına səbəb ola bilər.
Ətraf Mühit Faktorları: Yuxu mühitindəki dəyişikliklər, səs və işıq kimi faktörlər.
Gecə Qorxularının Simptomları
Gecə qorxuları yaşayan uşaqlarda aşağıdakı simptomlar müşahidə edilə bilər:
Qəfil Çaxnaşma: Uşaq qəfil çaxnaşma ilə oyanır, qışqırır və ya ağlayır.
Tərləmə və Sürətli Nəfəs Alma: Uşaq tərləyir və sürətli nəfəs alır.
Hərəkət və Qeyri-sabitlik: Uşaq yataqda oturur, qalxır və ya hərəkət edir.
Şüuraltı və Qarışıqlıq: Uşaq şüuraltı vəziyyətdədir və qarışıq görünə bilər.
Sakitləşdirilmə Çətinliyi: Uşaq çətinliklə sakitləşir və valideynlərin səylərinə reaksiya vermir.
Hadisəni Xatırlamama: Uşaq adətən hadisəni xatırlamır və səhər heç bir şey olmamış kimi davranır.
Gecə Qorxularının Müalicəsi
Gecə qorxuları adətən xüsusi bir müalicə tələb etməz və zamanla öz-özünə keçər. Lakin, valideynlərin bu vəziyyətlə başa çıxması üçün bəzi tədbirlər ala bilərlər:
Sakit və Təhlükəsiz Mühit Yaratmaq
Uşağın yuxu mühitini sakit və təhlükəsiz etmək.
Yataq otağını rahat və sakitləşdirici etmək.
Yuxu Rejimi Qurmaq
Uşağın müntəzəm və nizamlı yuxu rejiminə riayət etməsini təmin etmək.
Yatmadan əvvəl sakitləşdirici fəaliyyətlər (məsələn, kitab oxumaq) ilə rahatlamasını təmin etmək.
Stressin Azaldılması
Uşağın gündəlik həyatında stress və anksiyeteni azaltmağa çalışmaq.
Uşağın duyğularını ifadə etməsinə və streslə başa çıxmasına kömək etmək.
Yuxu Apnesinin Müalicəsi
Uşaqlarda yuxu apnesi və ya digər yuxu pozuntularını müalicə etmək.
Yüksək Ateşin İdarə Edilməsi
Uşağın yüksək ateşi varsa, ateşi idarə etmək və müalicə etmək.
Gecə Qorxularının Monitorinqi
Gecə qorxularının tezliyini və şiddətini izləmək.
Qorxuların çox tez-tez baş verməsi və ya şiddətli olması halında bir həkimə və ya yuxu mütəxəssisinə müraciət etmək.
Qarşısının Alınması və Dəstək
Düzgün Yuxu Hijyeni
Uşağın kifayət qədər və keyfiyyətli yuxu almasını təmin etmək.
Gündəlik nizamlı yuxu rejimi qurmaq.
Dəstək və Təskinlik
Uşağın qorxu anlarında yanında olmaq və ona təskinlik vermək.
Uşağın qorxu dolu anlarında sakit və dəstəkləyici davranmaq.
Həyat Tərzi Dəyişiklikləri
Fiziki fəaliyyət və sağlam qidalanma uşağın ümumi sağlamlığını dəstəkləyə bilər.
Gün ərzində rahatlama texnikaları (məsələn, dərin nəfəs alma) öyrətmək.
Gecə qorxuları uşaqlar və ailələr üçün çətin bir vəziyyət ola bilər, lakin adətən müvəqqətidir və zamanla keçər. Valideynlərin uşağa dəstək olması və düzgün tədbirlər görməsi bu vəziyyətin idarə edilməsinə kömək edər. Əgər gecə qorxuları çox tez-tez baş verirsə və ya uşağın gündəlik həyatına ciddi təsir edirsə, bir həkimə müraciət etmək vacibdir.