Hamiləlikdə hepatit - sarılıq
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Qaraciyərin Funksiyaları və Diaqnostik Testlər
Qaraciyər, bədənimizin aşağı sağ tərəfində, qabırğa qəfəsinin altında və mədənin üstündə yerləşən ən böyük və həyati əhəmiyyətli orqanlardan biridir. Bu orqan, bədən üçün zəruri olan qida maddələrinin istehsalı, saxlanması və toksinlərin bədəndən kənarlaşdırılması daxil olmaqla 500-dən çox funksiyanı yerinə yetirir.
Qaraciyərin sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirmək üçün müəyyən laboratoriya testlərindən istifadə olunur. Bu testlərə aşağıdakılar daxildir:
- ALT, AST, ALP və GGT
- Bilirubin
- Albumin
- Protrombin vaxtı
Bu testlərdə müşahidə olunan anormallıqlar, qaraciyər xəstəliklərinin səbəblərinin daha dərindən araşdırılması üçün bir siqnal hesab olunur.
Viral Hepatitlər və Xroniki Gedişat
Viral hepatitlər, qaraciyər testlərində pozğunluq yaradan əsas xəstəliklər sırasındadır. Ən çox rast gəlinən növləri Hepatit A, B, C və D viruslarıdır. Hepatit A istisna olmaqla, digər növlər çox vaxt xroniki hala keçərək illərlə bədəndə qala bilir.
Hamiləlik və Hepatit B: Yoluxma Riski
Xroniki Hepatit B daşıyıcısı olan hamilə qadınların virusu körpəyə ötürmə ehtimalı 70-90% arasındadır. Xüsusilə Hepatit B-nin geniş yayıldığı bölgələrdə virus çox vaxt doğuş zamanı anadan uşağa keçir. Bu riskin qarşısını almaq üçün aşağıdakı addımlar atılmalıdır:
- Hamiləlikdən əvvəl müayinə: Mütləq yoxlanışdan keçmək lazımdır.
- Peyvəndləmə: Mümkünsə hamiləlikdən əvvəl peyvənd olunaraq tam qorunma təmin edilməlidir.
- Partnyorun qorunması: Partnyor peyvənd olunmalı və proses tamamlanana qədər qoruyucu vasitələrdən (prezervativ) istifadə edilməlidir.
Hamiləlik Zamanı Hepatit B Diaqnozu Qoyularsa Nə Etməli?
Əgər virusun varlığı hamiləlik zamanı aşkar olunarsa, proses mama-ginekolog, yoluxucu xəstəliklər mütəxəssisi və ya qastroenteroloq tərəfindən birgə izlənilməlidir. Çox vaxt müalicəsiz təqib tövsiyə olunur. Lakin müalicə zəruridirisə, hazırda hamiləlik dövründə istifadəsinə icazə verilən yeganə dərman Lamivudin-dir.
Doğuş Zamanı Körpənin Qorunması
Doğuş zamanı virusun körpəyə keçmə riskini minimuma endirmək üçün doğumdan sonrakı ilk 12 saat ərzində körpəyə mütləq aşağıdakılar tətbiq olunmalıdır:
- Hepatit B peyvəndi (ilk doza)
- Hepatit B immunqlobulini
Bu prosedur körpəni 95% nisbətində qoruyur. Tam qorunma üçün peyvəndin 1-ci və 6-cı aylardakı dozaları tamamlanmalıdır. Peyvənd olunmayan körpələrdə xroniki Hepatit B-yə yoluxma ehtimalı 90%-dir. Qeyd edək ki, doğuşun normal və ya keysəriyyə yolu ilə olması yoluxma riskinə təsir etmir.
Hepatit B və C Zamanı Ana Südü ilə Qidalanma
Hepatit B və C olan anaların körpələrini əmizdirməsində hər hansı bir əks göstəriş yoxdur. Ana südü ilə yoluxma arasında birbaşa əlaqə tapılmamışdır. Lakin diqqət yetirilməli olan məqamlar vardır:
| Vəziyyət | Tövsiyə |
|---|---|
| Peyvəndləmə | Körpənin doğulan kimi peyvənd olunduğundan əmin olunmalıdır. |
| Məmə ucu sağlamlığı | Çatlama və qanaxma olmamasına diqqət edilməlidir. |
| Qanaxma halı | Məmə ucunda qanaxma varsa, sağalana qədər əmizdirməyə fasilə verilməlidir. |
Hamiləlikdə Hepatit C: Yoluxma və Müalicə
Hepatit C əsasən qanköçürmə və venadaxili inyeksiyalar vasitəsilə yayılır. Yoluxmuş analardan körpəyə keçmə nisbəti 2,7% ilə 8,4% arasındadır. Cinsi yolla ötürülmə riski aşağı olsa da (2-3%), çoxpartnyorlu şəxslərdə bu risk artır.
Müalicə və Planlama:
- Hamiləlik dövründə Hepatit C üçün hazırda tətbiq edilən xüsusi bir müalicə yoxdur.
- Əgər ana müalicə alırsa, hamiləlikdən ən az 4 ay əvvəl, ata müalicə alırsa ən az 7 ay əvvəl dərman qəbulu dayandırılmalıdır.
- Körpənin sağlamlığı üçün 2-ci və 6-cı aylarda HCV RNT, 15-ci ayda isə Anti HCV testləri yoxlanılmalıdır.
