Hamiləlikdə hepatit - sarılıq
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Qaraciyərin Funksiyaları və Diaqnostik Testlər
Qaraciyər, bədənimizin sağ tərəfində, qabırğa qəfəsinin altında və mədənin üst hissəsində yerləşən ən böyük daxili orqandır. Bu həyati orqan, bədən üçün zəruri olan qida maddələrinin istehsalı, saxlanması və toksinlərin kənarlaşdırılması daxil olmaqla 500-dən çox funksiyanı yerinə yetirir. Qaraciyərin sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirmək üçün müəyyən laboratoriya testlərindən istifadə olunur.
Qaraciyərin funksional vəziyyətini göstərən əsas testlər aşağıdakılardır:
- ALT və AST (Ferment səviyyələri)
- ALP və GGT
- Bilirubin və Albumin
- Protrombin vaxtı
Bu testlərdə müşahidə olunan hər hansı anormallıq, qaraciyər xəstəliklərinin səbəblərinin daha dərindən araşdırılması üçün ciddi bir göstəricidir.
Viral Hepatitlər və Xroniki Gedişat
Viral hepatitlər, qaraciyər testlərində pozğunluqlara yol açan əsas xəstəlik qruplarından biridir. Ən çox rast gəlinən növləri Hepatit A, B, C və D viruslarıdır. Bu viruslar arasında yalnız Hepatit A kəskin gedişatlıdır; Hepatit B, C və D isə xroniki hala keçərək illərlə bədəndə qala bilər.
Hamiləlik Dövründə Hepatit B: Risk və İdarəetmə
Xroniki Hepatit B daşıyıcısı olan hamilə qadınlarda virusun körpəyə ötürülmə riski 70-90% arasındadır. Xüsusilə virusun geniş yayıldığı bölgələrdə yoluxma çox vaxt doğuş zamanı anadan uşağa keçmə şəklində baş verir. Bu riskin qarşısını almaq üçün hamiləlikdən əvvəl müayinə olunmaq və zərurət yaranarsa peyvənd proqramını tamamlamaq vacibdir.
Əgər ana Hepatit B daşıyıcısıdırsa, partnyor mütləq peyvənd olunmalı və immunitet formalaşana qədər qoruyucu vasitələrdən (prezervativ) istifadə edilməlidir. Hamiləlik zamanı diaqnoz qoyulduqda, xəstə mütləq qastroenteroloq və ya infeksionist tərəfindən izlənilməlidir. Bu dövrdə müalicə tələb olunarsa, hazırda istifadəsinə icazə verilən yeganə dərman Lamivudin preparatıdır.
Doğuş Zamanı Körpənin Qorunması
Doğuş zamanı virusun körpəyə keçmə riskini minimuma endirmək mümkündür. Bunun üçün aşağıdakı addımlar atılmalıdır:
- Doğuşdan sonrakı ilk 12 saat ərzində körpəyə Hepatit B peyvəndi və Hepatit B immunqlobulini vurulmalıdır.
- Peyvəndləmə prosesi körpənin 1-ci və 6-cı aylarında tamamlanmalıdır.
- Düzgün tətbiq olunan peyvənd protokolu körpəni 95% nisbətində qoruyur.
Qeyd edilməlidir ki, doğuşun normal və ya qeysəriyyə yolu ilə olması yoluxma riskinə təsir etmir. Lakin lazımi tədbirlər görülməzsə, körpənin xroniki Hepatit B-yə yoluxma ehtimalı 90%-ə qədər yüksəlir.
Hepatit B və Ana Südü ilə Qidalandırma
Hepatit B daşıyıcısı olan anaların körpələrini əmizdirməsində heç bir əks-göstəriş yoxdur. Tədqiqatlar ana südü ilə yoluxma arasında bir əlaqə aşkar etməmişdir. Lakin məmə ucunda çatlama və ya qanaxma baş verərsə, yara sağalana qədər süd verməyə ara verilməsi tövsiyə olunur.
Hamiləlikdə Hepatit C: Yoluxma Yolları və Müalicə
Hepatit C əsasən qan köçürmə və venadaxili inyeksiyalar vasitəsilə yoluxur. Hepatit C olan analardan körpəyə yoluxma nisbəti 2,7% ilə 8,4% arasındadır. Cinsi yolla yoluxma riski aşağı olsa da (2-3%), çoxpartnyorlu şəxslərdə bu göstərici daha yüksəkdir.
| Vəziyyət | Tövsiyə Olunan Tədbir |
|---|---|
| Hamiləlikdən əvvəl müalicə | Müalicə hamiləlikdən ən az 4 ay əvvəl dayandırılmalıdır |
| Partnyorun müalicəsi | Müalicə hamiləlikdən ən az 7 ay əvvəl dayandırılmalıdır |
| Hamiləlik dövrü | Hazırda hamiləlik zamanı tətbiq olunan xüsusi müalicə yoxdur |
Hepatit C-li Xəstələrdə Doğuş və Südvermə
Hepatit C daşıyıcısı olan analarda doğuş üsulu olaraq qeysəriyyə əməliyyatı təklif oluna bilər, lakin bunun virus keçidini azaltdığına dair qəti sübutlar yoxdur. Körpənin sağlamlıq vəziyyəti 2-ci və 6-cı aylarda HCV RNT, 15-ci ayda isə Anti HCV testləri ilə yoxlanılmalıdır. Hepatit C-li analar üçün ana südü ilə qidalandırma təhlükəsiz hesab olunur.
