Herniated Disk Simptomları

Herniated Diskin Əlamətləri

Disk yırtığının əlamətləri yırtığın yeri və sinirlərə olan təzyiqdən asılı olaraq dəyişir. Əsas simptomlar aşağıdakılardır:

Ağrı

Boyun nahiyəsində disk yırtığı: Ağrı boyun, çiyin və qollara yayılır. Bəzən qollarda və barmaqlarda da ağrı hiss edilir.

Bel nahiyəsində disk yırtığı: Ağrı bədənin aşağı hissəsinə, xüsusən beldən ayaqlara qədər yayılır (siyatik ağrı). Bu ağrı xüsusilə oturarkən, öskürərkən və ya asqırarkən artar.

Uyuşma və qarışqa gəzmə hissi

Sinirlərə təzyiq nəticəsində bədəndəki sinir yolunda uyuşma, qarışqa gəzmə və ya yanma hissi meydana gələ bilər. Bu hisslər yırtığın yerindən asılı olaraq qollarda, barmaqlarda, beldə və ya ayaqlarda olur.

Zəiflik

Disk yırtığı olan şəxslərdə bəzən təsir edilən nahiyədə əzələ zəifliyi və ya nəzarət itkisi olur. Bu zəiflik qollarda və ya ayaqlarda özünü göstərir və əşyaları tutmaqda çətinlik yaratmaq, pilləkən çıxmaqda çətinlik çəkmək kimi əlamətlərə səbəb ola bilər.

Reflekslərin azalması

Sinir təzyiqi reflekslərin azalmasına və ya zəifləməsinə səbəb ola bilər. Bu, xüsusilə diz və ayaq biləyi reflekslərində müşahidə edilə bilər.

Siyatik ağrı (lumbar disk yırtığı ilə əlaqəli)

Siyatik sinirə təzyiq nəticəsində bel nahiyəsindən ayağın alt hissələrinə qədər yayılan kəskin və yanıcı ağrı meydana gəlir. Bu ağrı xüsusilə bel yırtığı olan şəxslərdə daha tez-tez görülür və ayaqda uyuşma ilə müşayiət oluna bilər.

Hərəkət məhdudiyyəti

Disk yırtığı olan şəxslərdə ağrı və zəiflik səbəbindən müəyyən hərəkətlər məhdudlaşa bilər. Məsələn, boyun disk yırtığı olan şəxslər başlarını çevirməkdə, bel yırtığı olan şəxslər isə bükülmək və ya əyilməkdə çətinlik çəkə bilər.

İdrak və ya nəcis tutma problemləri (nadirdir)

Ağır hallarda, disk yırtığı onurğa beyni və ya at quyruğu sindromuna (cauda equina sindromu) səbəb ola bilər. Bu, təcili tibbi yardım tələb edən ciddi bir vəziyyətdir və idrak və ya nəcis tutma problemlərinə səbəb ola bilər.

Disk Yırtığının Səbəbləri

Disk yırtığı, adətən aşağıdakı səbəblərdən meydana gəlir:

Yaşlanma: Disklər yaşlandıqca elastikliyini itirir və zəifləyir, bu da yırtıq riskini artırır.

Travmalar: Qəzalar, zərbələr və ya həddindən artıq ağır əşyaların qaldırılması diskin yırtılmasına səbəb ola bilər.

Yanlış bədən mövqeyi və hərəkətlər: Düzgün olmayan oturma, ağır əşyaları yanlış qaldırma, əyilmək və ya fırlanmaq disk yırtığına səbəb ola bilər.

Piylənmə: Artıq çəki onurğa sütununa təzyiqi artırır və disk yırtığı riskini yüksəldir.

Genetik meyillilik: Bəzi insanlarda genetik olaraq disk yırtığına meyillilik daha yüksəkdir.

Disk Yırtığının Müalicəsi

Disk yırtığı müalicəsi xəstəliyin dərəcəsinə, xəstənin yaşına və simptomların şiddətinə görə dəyişir. Əsas müalicə üsulları aşağıdakılardır:

İstirahət və hərəkət məhdudiyyəti

Disk yırtığı olan şəxslərin bədənə həddindən artıq təzyiq göstərən hərəkətlərdən çəkinməsi, həddindən artıq ağır qaldırmaqdan uzaq durması və belin istirahət etməsi tövsiyə olunur.

Ağrı kəsici və iltihab əleyhinə dərmanlar

İbuprofen və ya naproksen kimi qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar (NSAİİ) ağrını azaltmağa və iltihabı yüngülləşdirməyə kömək edir. Həkim məsləhəti ilə istifadə edilməlidir.

Fiziki terapiya

Fiziki terapiya ilə bel və boyun əzələləri gücləndirilir və onurğa sütununa təzyiqi azaltmağa kömək edir. Mütəxəssis nəzarəti altında edilən xüsusi hərəkətlər və məşqlər hərəkət qabiliyyətini artırmağa kömək edə bilər.

Epidural steroid inyeksiyaları

Disk yırtığı olan bəzi hallarda ağrını azaltmaq üçün epidural boşluğa steroid inyeksiyaları tətbiq edilə bilər. Bu, sinir təzyiqini azaltmağa və iltihabı yüngülləşdirməyə kömək edir.

Alternativ terapiyalar

Masaj terapiyası, akupunktur və manuel terapiya kimi alternativ terapiyalar ağrını azaltmağa və bədən rahatlığını artırmağa kömək edə bilər. Bu üsullar bir mütəxəssis nəzarətində edilməlidir.

Cərrahi müdaxilə (ağır hallarda)

Ağır disk yırtığı hallarında və ya konservativ müalicələr təsir göstərmədikdə cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Mikrodisektomiya, laminektomiya və ya süni disk əvəzlənməsi kimi əməliyyatlar ilə yırtılmış diskin bir hissəsi və ya tamamı çıxarıla bilər.

Disk Yırtığından Qorunma Yolları

Disk yırtığından qorunmaq üçün aşağıdakı tədbirlərə riayət etmək faydalıdır:

Doğru oturma mövqeyi və hərəkət texnikaları: Doğru oturmaq və ağır əşyaları düzgün şəkildə qaldırmaq, onurğa sütununa təzyiqi azaltmağa kömək edir.

Fiziki fəaliyyət və idman: Düzgün idman hərəkətləri və müntəzəm fiziki fəaliyyət onurğa əzələlərini gücləndirir və onurğanın sağlamlığını qoruyur.

Bədən çəkisinə nəzarət: Artıq çəki onurğa sütununa əlavə təzyiq gətirir. Sağlam bədən çəkisinin qorunması yırtıq riskini azalda bilər.

Ağır əşyalar qaldırarkən diqqətli olmaq: Ağır əşyaları qaldırarkən dizləri bükərək və arxanı düz tutaraq qaldırmaq lazımdır.

Disk yırtığı ciddi və ağrılı bir vəziyyət ola bilər, ancaq erkən müalicə ilə əlamətləri yüngülləşdirilə bilər. Əgər disk yırtığı simptomları meydana gəlirsə və ya şiddətlənirsə, bir həkimə müraciət etmək və düzgün müalicəyə başlamaq vacibdir.