Katarakt əməliyyatı necə aparılır?

Katarakt Əməliyyatı: Prosedurun Mərhələləri və Diqqət Yetirilməli Məqamlar

Katarakt əməliyyatı, görmə keyfiyyətini bərpa etmək məqsədilə həyata keçirilən və müəyyən tibbi mərhələlərdən ibarət olan peşəkar bir prosedurdur. Bu əməliyyat, bulanıqlaşmış təbii lensin çıxarılması və yerinə süni lensin yerləşdirilməsi prinsiplərinə əsaslanır. Müasir tibbi texnologiyalar sayəsində proses olduqca sürətli və effektiv şəkildə tamamlanır.

Əməliyyat Öncəsi Hazırlıq və Qiymətləndirmə

Uğurlu bir cərrahi müdaxilə üçün əməliyyat öncəsi hazırlıq mərhələsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. İlk növbədə, göz həkimi tərəfindən gözün ümumi vəziyyəti və kataraktın dərəcəsi ətraflı şəkildə qiymətləndirilir. Bu mərhələdə gözün ölçüsü və formu dəqiq müəyyənləşdirilərək, xəstə üçün ən uyğun süni lensin seçilməsi təmin edilir.

Cərrahiyyə prosesinin ağrısız keçməsi üçün yerli anesteziya tətbiq olunur. Adətən göz üzərinə damcı şəklində tətbiq edilən anestezik maddələr kifayət edir. Lakin çox nadir hallarda, xəstənin ehtiyacına uyğun olaraq sedasiya məqsədilə ağızdan və ya damar yolu ilə əlavə anesteziya üsullarına da müraciət oluna bilər.

Kataraktın Çıxarılması: Fakoemülsifikasiya Metodu

Günümüzdə ən çox üstünlük verilən metod fakoemülsifikasiya (fako) üsuludur. Bu prosedur zamanı mikroskop altında, təxminən 2-3 mm ölçüsündə çox kiçik bir kəsikdən gözə daxil olunur. Ultrasəs dalğaları vasitəsilə kataraktlı bulanıq lens emulsiya edilərək (parçalanaraq) kiçik hissələrə bölünür və xaric edilir.

Bulanıq lensin çıxarılmasından dərhal sonra gözə yeni süni intraoküler lens (IOL) yerləşdirilir. Bu süni lens, orijinal lensin funksiyasını öz üzərinə götürərək xəstənin görmə qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.

İntraoküler Lensin Yerləşdirilməsi və Növləri

Əməliyyatın bu mərhələsində xüsusi olaraq hazırlanmış süni lens göz daxilinə yerləşdirilir. İstifadə olunacaq lensin növü, xəstənin ehtiyacları və həkimin peşəkar qərarı əsasında seçilir. Lens seçimləri əsasən iki qrupa bölünür:

• Monofokal lenslər: Tək bir nöqtədə fokuslanmanı təmin edir.
• Çoxfokal lenslər: Bir neçə fərqli məsafəyə uyğun görmə imkanı yaradır.

Əməliyyat Sonrası Baxım və Reabilitasiya

Katarakt əməliyyatı adətən 15-30 dəqiqə davam edir və bərpa müddəti olduqca qısadır. Əməliyyatdan sonrakı ilk günlərdə müvəqqəti bulanıqlıq və ya görmə narahatlığı yaşana bilər. Xəstənin sağalma prosesini sürətləndirmək üçün aşağıdakı qaydalara əməl etməsi vacibdir:

1. Dərman istifadəsi: İnfeksiya və iltihabın qarşısını almaq üçün həkim tərəfindən təyin olunan göz damcıları və antibiotiklər nizamlı istifadə edilməlidir.
2. Gözün qorunması: İlk bir neçə gün ərzində gözü fiziki təsirlərdən qorumaq, üzməmək və tozlu mühitlərdən uzaq durmaq lazımdır.
3. Gündəlik fəaliyyət: Bir çox xəstə əməliyyatdan cəmi bir neçə gün sonra normal gündəlik həyatına qayıda bilir.