Doktorsitesi.az

Kök hüceyrə nədir?

Op. Dr. Burak Önvural
Op. Dr. Burak Önvural
6 noyabr 2023776 baxış
Randevu Al
Sübutlara əsaslanan tibb sahəsindəki inkişaflar ortopedik zədələrin patofiziologiyasını və xəstəliyin gedişatının nəticələrə təsirini maraq mövzusuna çevirmişdir. Ənənəvi müalicə üsulları həmişə yaş qruplarına, peşələrə və ya xəstələrin gözləntilərinə cavab verə bilməz. Bu səbəbdən xəstələrə xas müalicə strategiyaları yaradılır və xəstələrin müalicədən alacağı nəticələr yaxşılaşdırılmağa çalışılır. Bu səbəbdən, toxuma mühəndisliyi və kök hüceyrələr kimi müalicələr də daxil olmaqla bərpaedici tibb təcrübələrinin istifadəsi son illərdə artmaqdadır.
Kök hüceyrə nədir?
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Kök Hüceyrə Nədir? Kök Hüceyrələrin Əsas Xüsusiyyətləri

Kök hüceyrə, orqanizmdə çoxalmaq, özünü yeniləmək və digər xüsusi hüceyrələrə çevrilmək qabiliyyətinə malik olan dəyişməz təmiz hüceyrədir. Bu hüceyrələr sümük, qığırdaq və əzələ kimi müxtəlif toxumalara çevrilərək toxumaları bərpa etmək funksiyasını yerinə yetirir. Tibbin bir çox sahəsində kritik önəm daşıyan kök hüceyrələr, fərqlənmə qabiliyyətlərinə görə müxtəlif qruplara ayrılır.

Totipotent Hüceyrələr

Totipotent hüceyrələr, bədənin bütün hüceyrə növlərinə çevrilmə potensialına malik olan ən geniş spektrli hüceyrələrdir. Bu hüceyrələrin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:

  • Həm bədən hüceyrələrini, həm də embriondan kənar və plasental hüceyrələri meydana gətirə bilər.
  • Yalnız embrionun erkən mərhələlərində mövcud olan hüceyrələrdir.
  • Etik səbəblərə görə hazırda heç bir klinik istifadə sahəsinə malik deyillər.

Pluripotent Hüceyrələr

Pluripotent hüceyrələr, inkişaf prosesində bir pillə sonrakı mərhələni təmsil edir. Bu tip hüceyrələr üç fərqli hüceyrə qatının hüceyrələrinə fərqlənmə qabiliyyətinə sahibdir:

  1. Endoderm
  2. Ektoderma
  3. Mezoderma

Blastosist mərhələsindən sonra, embrionun daha inkişaf etmiş mərhələlərində rast gəlinən bu hüceyrələr, bədənin bir çox toxumasının təməlini qoyur.

Multipotent Hüceyrələr

Multipotent hüceyrələr, birdən çox hüceyrə təbəqəsinə fərqlənə bilsələr də, bütün hüceyrə növlərinə çevrilmə qabiliyyətinə malik deyillər. Digər növlərlə müqayisədə daha spesifik sahələrdə fəaliyyət göstərirlər.

Hüceyrə NövüMənbəyi / Nümunə
Multipotent HüceyrəYetkin kök hüceyrələri
Multipotent HüceyrəKordon qan hüceyrələri

Bu hüceyrələr orqanizmin regenerasiya prosesində mühüm rol oynayır və yetkin fərdlərdə toxuma yenilənməsini təmin edən əsas resurslardan biri hesab olunur.

Müəllif Haqqında

Op. Dr. Burak Önvural

Op. Dr. Burak Önvural

1999-cu ildə Ege Universiteti Tibb Fakültəsində tibb təhsilinə başlayan Burak Önvural 2006-cı ildə tibb təhsilini uğurla başa vuraraq tibb doktoru adını almışdır. 2007-2012-ci illər arasında İzmir Tepecik Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasında ixtisasını tamamladı və Ortopediya və Travmatologiya mütəxəssisi oldu. İzmir Özəl Egepol Xəstəxanasında çalışmışdır və özəl klinikasında peşəsini davam etdirir.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.