Mantar xəstəlikləri
1. Ayaq Mantarları (Tinea Pedis - Athlete's Foot)
Səbəbkar Göbələk: Trichophyton, Epidermophyton, Microsporum növləri
Simptomlar:
Ayaq barmaqları arasında qaşıntı, yanma və qızartı.
Dərinin qabıqlanması və soyulması.
Bəzən ayaq dırnaqlarına yayılan infeksiya.
Müalicə:
Topikal antifungal kremlər (məsələn, klotrimazol, terbinafin).
Ayaqları quru və təmiz saxlamaq.
Hava keçirməyən ayaqqabı və corablardan çəkinmək.
2. Dırnaq Mantarları (Onychomycosis)
Səbəbkar Göbələk: Dermatofitlər, Candida və ya qeyri-dermatofit kalıplar
Simptomlar:
Dırnaqların qalınlaşması, rəng dəyişməsi (sarı, qəhvəyi və ya ağ).
Dırnaqların kövrək və parçalanması.
Dırnaq yatağında ağrı və iltihab.
Müalicə:
Topikal və ya oral antifungal dərmanlar (məsələn, terbinafin, itraconazole).
Dırnaq gigiyenasına diqqət yetirmək.
Qoruyucu ayaqqabı və dırnaq qayçılarından istifadə etmək.
3. Bədən Mantarları (Tinea Corporis - Ringworm)
Səbəbkar Göbələk: Trichophyton, Microsporum
Simptomlar:
Dairəvi və qırmızı, qaşıntılı lezyonlar.
Lezyonların mərkəzi təmiz, kənarları qabarıq və pullu ola bilər.
Bədənin müxtəlif hissələrində meydana gələ bilər.
Müalicə:
Topikal antifungal kremlər (məsələn, miconazole, klotrimazol).
Mütəmadi olaraq təsirlənmiş bölgələrin təmizlənməsi və quru saxlanması.
4. Baş Dərisi Mantarları (Tinea Capitis)
Səbəbkar Göbələk: Trichophyton, Microsporum
Simptomlar:
Baş dərisində qaşıntı və qızartı.
Saç tökülməsi və kiçik pullanma sahələri.
Şiş və irin dolu ləkələr (kerion adlanır).
Müalicə:
Oral antifungal dərmanlar (məsələn, griseofulvin, terbinafin).
Antifungal şampunlar (məsələn, selenium sulfid, ketokonazol).
5. Candida İnkişafları (Candidiasis)
Səbəbkar Göbələk: Candida albicans
Simptomlar:
Dəridə qırmızı, qaşıntılı və nəmli ləkələr.
Ağ rəngli pullanma və ya çıxıntılar.
Bəzən ağızda (oral thrush) və ya genital bölgədə (vaginal candidiasis) infeksiya.
Müalicə:
Topikal və ya oral antifungal dərmanlar (məsələn, nystatin, fluconazole).
Nəmli mühitdən qaçınmaq və yaxşı gigiyena saxlamaq.
6. Kasıq Mantarları (Tinea Cruris - Jock Itch)
Səbəbkar Göbələk: Trichophyton, Epidermophyton
Simptomlar:
Kasık bölgəsində qaşıntı və qırmızı, dairəvi lezyonlar.
Lezyonların kənarları qabarıq və pullu ola bilər.
İltihab və yanma hissi.
Müalicə:
Topikal antifungal kremlər (məsələn, terbinafin, klotrimazol).
Təsirlənmiş bölgənin quru və təmiz saxlanması.
Mantar Xəstəliklərinin Qarşısının Alınması
Gigiyena: Dərini təmiz və quru saxlamaq.
Təmiz Geyim: Gündəlik olaraq təmiz paltar və corab geyinmək.
Ayrı Məişət Əşyaları: Dəsmal, yataq dəsti və geyim kimi şəxsi əşyaları paylaşmamaq.
Nəmlikdən Çəkinmək: Uzun müddət nəmlikdən uzaq durmaq və uyğun ayaqqabı geyinmək.
Mantar infeksiyalarının müalicəsi və qarşısının alınması üçün düzgün gigiyena və tibbi yardım vacibdir. Hər hansı bir şübhəli simptomla qarşılaşdığınızda bir dermatoloqla məsləhətləşmək məsləhətdir.