Parazitlərin səbəb olduğu dəri xəstəlikləri
1. Quduz Qotur (Scabies)
Səbəbkar Parazit: Sarcoptes scabiei adlı kiçik gənələr
Simptomlar:
Şiddətli qaşıntı, xüsusən gecə vaxtı.
Dərinin üzərində qırmızı qabarcıqlar, sızanaqlar və qoturlar.
Bilək, dirsək, qoltuq altı, bel, qasıq və ayaq barmaqları arasında qırmızı, zolaqlı izlər.
Müalicə:
Topikal antiparazitar kremlər və losyonlar (məsələn, permetrin kremi).
Sistemik antiparazitar dərmanlar (məsələn, ivermectin).
2. Bitlərlə Yoluxma (Pediculosis)
Səbəbkar Parazit: Pediculus humanus capitis (baş biti), Pediculus humanus corporis (bədən biti), Pthirus pubis (pubik bit)
Simptomlar:
Şiddətli qaşıntı.
Dərinin üzərində qırmızı ləkələr və qaşınma izləri.
Baş dərisində, boyunda və qulaqların arxasında bit yumurtaları (nits).
Müalicə:
Topikal insektisidlər (məsələn, permetrin şampunu).
Bitlər üçün xüsusi daraqlar.
Geyim və yataq dəstlərinin yüksək temperaturda yuyulması.
3. Leishmaniasis
Səbəbkar Parazit: Leishmania adlı protozoa parazitləri, qum milçəkləri vasitəsilə ötürülür
Simptomlar:
Dərinin üzərində uzun müddət sağalmayan yaralar.
Şiddətli hallarda, dəridə iltihab və şişmə.
Müalicə:
Antiparazitar dərmanlar (məsələn, meglumine antimoniate, amfoterisin B).
Cərrahi müdaxilə ilə yara toxumalarının təmizlənməsi.
4. Miyazis
Səbəbkar Parazit: Diptera (ikiqanadlılar) dəstəsinə aid sineklərin sürfələri
Simptomlar:
Dərinin üzərində açıq yaralar və ya furunkullar.
Yaraların içərisində hərəkət edən sürfələr.
Müalicə:
Sürfələrin mexaniki yolla çıxarılması.
Topikal və ya sistemik antibiotiklər infeksiyanın qarşısını almaq üçün.
Dəri üzərindəki yaraların təmizlənməsi və sarılması.
5. Filariasis
Səbəbkar Parazit: Wuchereria bancrofti, Brugia malayi və Brugia timori adlı nematodlar, ağcaqanadlar vasitəsilə ötürülür
Simptomlar:
Şiddətli qaşıntı və dərinin qalınlaşması.
Limfa düyünlərində və damarlarında şişmə.
Şişmiş və deformasiyaya uğramış əzalar (elephantiasis).
Müalicə:
Antiparazitar dərmanlar (məsələn, diethylcarbamazine, ivermectin).
Dəri və limfa sistemi ilə bağlı problemlərin idarə olunması.
6. Creeping Eruption (Cutaneous Larva Migrans)
Səbəbkar Parazit: Ancylostoma braziliensis və digər nematod sürfələri, əsasən it və pişik nəcisindən ötürülür
Simptomlar:
Dərinin səthində sürünən, qırmızı zolaqlar.
Şiddətli qaşıntı və qızartı.
Müalicə:
Antiparazitar dərmanlar (məsələn, albendazole, thiabendazole).
Topikal kremlər və ya losyonlar qaşıntını azaltmaq üçün.
Parazitlərin səbəb olduğu dəri xəstəlikləri müalicə olunmasa, ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Müalicə və diaqnoz üçün hər zaman bir dermatoloq və ya infeksionistlə məsləhətləşmək vacibdir.