Prostat vəzi törəmələri

Əlamətlər:

Sidik problemləri: Sidik ifrazı zamanı ağrı, sidikdə qan, sidiyin zəif axını.

İdrar gecikməsi: Sidik ifrazına başlamaqda çətinlik.

Çanaq və ya bel ağrısı: Xüsusilə sümük metastazları varsa.

Erektil disfunksiya: Cinsi əlaqədə çətinlik.

Risk Faktorları:

Yaş: Yaş artdıqca risk də artır, xüsusilə 50 yaşdan sonra.

Ailə tarixi: Ailədə prostat xərçəngi olanlar daha yüksək risk altındadır.

Genetik faktorlar: BRCA1 və BRCA2 kimi bəzi genetik mutasiyalar risk faktorlarıdır.

Etnik mənsubiyyət: Afro-Amerikalılarda risk daha yüksəkdir.

Dieta: Yüksək yağlı qidalar və az tərəvəz tükətimi risk faktorlarıdır.

Diaqnostika:

Prostat Spesifik Antigen (PSA) testi: PSA səviyyələrinin yoxlanılması.

Dijital Rektal Müayinə (DRE): Prostatın böyüklüyü və bərkliyi qiymətləndirilir.

Biopsiya: Prostat toxumasından nümunə götürülərək mikroskop altında incələnir.

MRI və ya CT skan: Şişin yayılmasını qiymətləndirmək üçün.

Müalicə:

Aktiv izləmə: Kiçik və yavaş böyüyən şişlər üçün.

Cərrahi müdaxilə: Prostatektomiya ilə prostat vəzinin çıxarılması.

Radiasiya terapiyası: Yüksək enerjili şüalarla şiş hüceyrələrinin məhv edilməsi.

Hormonal terapiya: Prostat xərçənginin böyüməsini yavaşlatmaq üçün testosteron səviyyələrini azaltmaq.

Kimyaterapiya: Xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün dərmanlar.

Xoşxassəli Prostat Hiperplaziyası (BPH)

Xoşxassəli prostat hiperplaziyası prostat vəzinin qeyri-xərçəng mənşəli böyüməsidir və kişilərdə yaş artdıqca daha çox rast gəlinir.

Əlamətlər:

Sidik axınının zəifliyi: Sidik ifrazında çətinlik və zəif axın.

Gecə tez-tez sidik ifrazı: Nokturiya.

Təcili sidik ifrazı hissi: Birdən sidik ifrazı ehtiyacı.

Tam boşalmama hissi: Sidik kisəsinin tam boşalmadığını hiss etmək.

Diaqnostika:

Dijital Rektal Müayinə (DRE): Prostatın ölçüsü və bərkliyi qiymətləndirilir.

PSA testi: BPH ilə xərçəng arasında fərqləndirmək üçün PSA səviyyələri yoxlanılır.

Sidik testləri: Sidik infeksiyalarını və ya digər problemləri yoxlamaq üçün.

Sidik axını testi: Sidik ifrazının sürəti və həcm ölçülür.

Müalicə:

Medikamentoz müalicə: Alfa-blokerlər və 5-alfa-reduktaz inhibitorları kimi dərmanlar.

Minimal invaziv prosedurlar: TUMT (Transurethral Microwave Therapy) və ya TUNA (Transurethral Needle Ablation).

Cərrahi müdaxilə: TURP (Transurethral Resection of the Prostate) və ya lazer cərrahiyyəsi.

Profilaktika

Sağlam yaşam tərzi: Sağlam qidalanma və müntəzəm fiziki fəaliyyət.

Müntəzəm yoxlamalar: Xüsusilə yüksək risk qrupunda olanlar üçün müntəzəm tibbi yoxlamalar vacibdir.

Siqaret çəkməmək: Siqareti buraxmaq riskləri azalda bilər.