Psoriaz

Psoriazın Növləri

Plaque Psoriaz (Psoriasis Vulgaris):

Ən yaygın növdür.

Dəridə qırmızı, qalınlaşmış və ağ pul-pul olan lezyonlarla xarakterizə olunur.

Adətən dirsəklərdə, dizlərdə, baş dərisində və belin aşağı hissəsində meydana gəlir.

Guttate Psoriaz:

Kiçik, su damcısı şəklində qırmızı lezyonlarla xarakterizə olunur.

Adətən uşaqlarda və gənclərdə müşahidə olunur və streptokok infeksiyasından sonra meydana gələ bilər.

Inverse Psoriaz:

Qızarık və iltihablı lezyonlarla xarakterizə olunur, lakin pul-pul yoxdur.

Əsasən bədən qıvrımlarında (qoltuq altı, qasıq bölgəsi, sinə altı) meydana gəlir.

Pustular Psoriaz:

Ağ irin dolu qabarıqlıqlarla (püstüllərlə) xarakterizə olunur.

Əsasən əllərdə və ayaqlarda meydana gəlir, lakin bədənin hər yerində də baş verə bilər.

Erythrodermic Psoriaz:

Nadir, lakin çox ciddi bir növdür.

Dərinin geniş sahələrində qızartı və qabıqlanma ilə xarakterizə olunur.

Şiddətli qaşıntı və ağrıya səbəb ola bilər və xəstəxanada müalicə tələb edə bilər.

Psoriazın Əlamətləri

Dəridə qırmızı və qalınlaşmış lezyonlar

Ağ və ya gümüşü rəngli pul-pul

Qaşıntı və ya ağrı

Dırnaq dəyişiklikləri (dırnaqların qalınlaşması, rəng dəyişikliyi)

Oynaq ağrıları və iltihab (psoriatik artrit)

Müalicə

Psoriazın müalicəsi xəstəliyin şiddətinə, növünə və xəstənin fərdi xüsusiyyətlərinə bağlıdır. Müalicə variantları aşağıdakılardır:

Topikal Müalicələr:

Kortikosteroid kremlər

D vitamini analoqları (calcipotriene)

Retinoid kremlər (tazarotene)

Calcineurin inhibitorları (tacrolimus, pimecrolimus)

Fototerapiya (İşıq Müalicəsi):

Ultrabənövşəyi B (UVB) terapiyası

PUVA (psoralen plus UVA) terapiyası

Sistemik Müalicələr:

Metotreksat

Siklosporin

Acitretin

Bioloji Dərmanlar:

TNF-alfa inhibitorları (etanercept, infliximab, adalimumab)

IL-12/23 inhibitorları (ustekinumab)

IL-17 inhibitorları (secukinumab, ixekizumab)

IL-23 inhibitorları (guselkumab, tildrakizumab)

Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri:

Sağlam və balanslı bir pəhriz

Stressin idarə edilməsi

Müntəzəm məşq

Alkoqol və siqaretin tərgidilməsi

Yaşam Tərzi və Dəstək

Dərini Nəmli Tutmaq: Nəmləndirici kremlər istifadə edin.

Stressin Azaldılması: Yoga, meditasiya və digər stress idarəetmə metodları.

Dəriyə Qulluq: Yumşaq sabunlar və şampunlar istifadə edin.

Sağlam Qidalanma: Antioksidantlarla zəngin qidalar istehlak edin.

Psoriaz xroniki bir xəstəlik olduğundan, uzunmüddətli izləmə və dəstək vacibdir. Dermatoloqla müntəzəm görüşlər, müalicə planının tənzimlənməsi və dəriyə qulluq tövsiyələri ilə psoriazın idarə olunması mümkündür.