qida qəbulu ilə bağlı allergiyalar

Yaygın Qida Allergiyaları

Ən yaygın allergiyaya səbəb olan qidalar:

Yer fıstığı

Ağac qoz-fındıqları (qoz, badam, fındıq və s.)

Süd

Yumurta

Balıq

Dəniz məhsulları (qarides, xərçəng, midiya və s.)

Buğda

Soya

Simptomlar

Qida allergiyalarının simptomları adətən qida qəbul edildikdən bir neçə dəqiqə ilə bir neçə saat arasında ortaya çıxır. Simptomlar yüngül və ya şiddətli ola bilər və bunlar arasında:

Dərinin qızarması və qaşıntı

Ürtiker (qabarıqlıq və qaşıntı ilə müşayiət olunan dəri döküntüləri)

Dodaq, dil və boğazda şişkinlik

Nəfəs darlığı və ya xırıltılı nəfəs

Qarın ağrısı, bulantı, qusma və ya ishal

Başgicəllənmə və ya bayılma

Anafilaksiya: Həyati təhlükəsi olan və dərhal tibbi müdaxilə tələb edən ciddi allergik reaksiya. Anafilaksiya zamanı aşağıdakı simptomlar meydana gələ bilər:

Tənəffüs problemləri

Qan təzyiqinin düşməsi

Sürətli və ya zəif ürək döyüntüsü

Qarışıqlıq və ya şüur itkisi

Diaqnoz

Qida allergiyasının diaqnozu üçün həkimlər müxtəlif metodlardan istifadə edə bilər:

Tibbi tarix və simptomların qiymətləndirilməsi

Əvvəlki reaksiyalar və ailə tarixçəsi haqqında məlumat toplanır.

Dəri prick testi

Dərinin kiçik bir hissəsinə müxtəlif qida ekstraktları tətbiq olunur və allergik reaksiya müşahidə edilir.

Qan testləri

Qanda spesifik IgE antikorlarının səviyyəsini ölçmək üçün.

Eliminasiya və yenidən tətbiq diyetası

Şübhəli qidaların diyetadan çıxarılması və bir müddət sonra yenidən tətbiq edilməsi.

Qida provokasiya testi

Şübhəli qidanın tibbi nəzarət altında az miqdarda istehlak edilməsi və reaksiya müşahidə edilməsi.

Müalicə və İdarəetmə

Qida allergiyalarının müalicəsi və idarə edilməsi əsasən simptomları yüngülləşdirməyə və ciddi reaksiyaların qarşısını almağa yönəldilmişdir:

Qida tərkibindən qaçınmaq

Allergiyaya səbəb olan qidalardan uzaq durmaq.

Qida etiketlərini diqqətlə oxumaq və allergenləri olan qidalardan qaçınmaq.

Antihistaminiklər

Yüngül və orta dərəcəli allergik reaksiyaları yüngülləşdirmək üçün istifadə edilir.

Epinefrin (adrenalin)

Anafilaksiyanı müalicə etmək üçün dərhal istifadə edilən birinci dərəcəli dərmandır.

Epinefrin avtomatik inyektorları (EpiPen və s.) yanınızda daşımaq və istifadə etməyi öyrənmək vacibdir.

Allergiya Mütəxəssisi ilə Məşvərət

Müntəzəm olaraq bir allergoloqla məsləhətləşmək və allergiya idarəetmə planını yeniləmək.

Profilaktika

Qida allergiyasının qarşısını almaq üçün bəzi profilaktik tədbirlər görülə bilər:

Erkən diaqnoz və idarəetmə

Mümkün allergiyaların erkən yaşda müəyyən edilməsi və idarə edilməsi.

Hamiləlik və laktasiya dövründə qidalanma

Ana bətnində və körpəlik dövründə bəzi qidaların allergiya riskini azaltmaq üçün məhdudlaşdırılması.

Qida təqdimatı

Körpələrə qidaların erkən təqdim edilməsi (məsələn, yer fıstığı və yumurta) allergiya riskini azalda bilər.

Təhlükəsiz qida mühiti

Evdə və ictimai yerlərdə (məktəb, restoranlar və s.) təhlükəsiz qida mühitinin təmin edilməsi.

Qida allergiyaları ciddi və bəzən həyati təhlükəli ola bilər. Əgər qida allergiyasından şübhələnirsinizsə, dərhal həkimə müraciət edin və düzgün diaqnoz və müalicə üçün mütəxəssislə məsləhətləşin. Allergenlərdən uzaq durmaq və uyğun dərmanları yanınızda saxlamaq həyati əhəmiyyət kəsb edə bilər.