Reflüksün daimi müalicəsi: laparoskopik cərrahiyyə
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Reflüks Xəstəliyi və Yaradıcısı Olan Mexanizmlər
İnsan orqanizmində yemək borusu ilə mədə arasında keçidi tənzimləyən olduqca mürəkkəb bir qapaq sistemi mövcuddur. Bu sistemin əsas funksiyası mədədəki qidaların, xüsusilə mədə turşusu və ödün qida borusuna geri qaçmasının qarşısını almaqdır. Reflüks xəstəliyinin ən əhəmiyyətli səbəbi məhz bu qapaq sisteminin funksiyasını tam yerinə yetirə bilməməsidir.
Xalq arasında mədə yırtığı kimi tanınan vəziyyət, qapaq sisteminin qarın boşluğundan sinə boşluğuna sürüşməsi nəticəsində yaranır. Bu anatomik yerdəyişmə qapağın qeyri-kafi işləməsinə və reflüksün inkişafına birbaşa zəmin yaradır. Beləliklə, mədə möhtəviyyatı qida borusuna sızaraq müxtəlif narahatlıqlara yol açır.
Reflüksün Əlamətləri və Xəstə Şikayətləri
Reflüks xəstəliyinin ən tipik əlaməti mədənin yuxarı hissəsindən başlayaraq qabırğa qəfəsinin orta xətti boyunca yayılan yanma hissidir. Bu yanmanın əsas səbəbi, normalda mədədə qalmalı olan turşu və ödün, bu maddələrə qarşı davamlı olmayan qida borusunun daxili astarına zərər verməsidir.
Xəstələrdə müşahidə olunan digər mühüm şikayətlər aşağıdakılardır:
- Boğazda ağrı, səs batması (xırıltı) və xroniki öskürək.
- Səbəbsiz öskürəyi olan hər üç xəstədən ikisində reflüks aşkar edilir.
- Astma ilə reflüks arasında sıx bir əlaqə mövcuddur.
- Ürək angioqrafiyası normal çıxan xəstələrin yarısında əsl problemin reflüks olduğu müəyyən edilmişdir.
- Gecə saatlarında mədə möhtəviyyatının tənəffüs yollarına qaçması nəticəsində yaranan ani yuxudan oyanmalar.
Elmi araşdırmalar göstərir ki, reflüks xəstəliyi fərdlərin həyat keyfiyyətini ürək çatışmazlığı dərəcəsində mənfi təsir edən ciddi bir sağlamlıq problemidir.
Reflüks Niyə Müasir Dövrün Ən Çox Rast Gəlinən Xəstəliyidir?
İnkişaf edən diaqnostika və klinik müayinə üsulları reflüksün dünyada və ölkəmizdə ən geniş yayılmış xəstəliklərdən biri olduğunu sübut edir. Aparılan araşdırmalara görə, qərb ölkələrində olduğu kimi, ölkəmizdə də hər 5 nəfərdən birində reflüks var ki, bu da təxminən 10 milyon insan deməkdir.
Reflüks və Qastrit Arasındakı Fərq
Təəssüf ki, reflüks xəstəliyi uzun illər boyu həkimlər tərəfindən daha asan diaqnoz qoyulan qastrit xəstəliyinin kölgəsində qalmışdır. Bu iki xəstəlik arasındakı bəzi mühüm fərqlər bunlardır:
| Xüsusiyyət | Qastrit | Reflüks |
|---|---|---|
| Əsas Səbəb | Helicobacter pylori mikrobudur | Qapaq sisteminin çatışmazlığıdır |
| Müalicəyə Cavab | Antibiotiklərlə şikayətlərin yalnız 9%-i keçir | Pəhriz və proton pompası inhibitorları təsirlidir |
| Təkrarlanma | Müalicədən sonra azdır | Yanlış diaqnoz qoyulduqda tez-tez təkrarlanır |
Reflüks Xəstəliyinin Müalicə Üsulları
Reflüks xəstələri üçün həyat tərzi dəyişiklikləri və qidalanma rejimi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Xəstələr az miqdarda yemək yeməli və tox mədə ilə uzanmaqdan qaçınmalıdırlar.
Uzaq durulması lazım olan qidalar və vərdişlər:
- Yağlı qidalar və xəmir məmulatları.
- Çiy tərəvəz, meyvə və tomat pastası.
- Çay, qəhvə, turşulu içkilər və xüsusilə spirtli içkilər.
- Ağır idman növləri ilə məşğul olmaq.
Yatarkən çarpayının baş tərəfi 30 dərəcə maili olmalı və xəstə mümkün qədər sol tərəfi üstə uzanmalıdır. Dərman müalicəsində isə ən təsirli vasitə proton pompası inhibitorlarıdır. Mədə yırtığı və ya qida borusunda yarası olan xəstələr bu dərmanları ömür boyu istifadə etmək məcburiyyətində qala bilərlər.
Reflüksün Qalıcı Müalicəsi: Laparoskopik Cərrahiyyə
Reflüks xəstəliyinin yeganə qalıcı müalicə üsulu laparoskopik cərrahiyyədir. Bu üsul, xüsusilə dərman asılılığından qurtulmaq və həyat keyfiyyətini yüksəltmək istəyən xəstələr üçün ideal seçimdir. ABŞ-da hər il 70.000-ə yaxın laparoskopik reflüks əməliyyatı icra olunur.
Laparoskopik əməliyyatın üstünlükləri:
- Xəstə cəmi bir gün xəstəxanada qalır.
- Əməliyyatın ertəsi günü normal qidalanmaya başlanılır.
- Əməliyyatdan sonra xüsusi qida rejiminə və sosial məhdudiyyətlərə ehtiyac qalmır.
- Təcrübəli cərrahlar tərəfindən icra edildikdə, uzunmüddətli müvəffəqiyyət nisbəti 90%-in üzərindədir.
