Saf ton audiometriyası
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Saf Ton Audiometriyası: Eşitmə Sağlamlığının Qiymətləndirilməsi
Saf ton audiometriyası, fərdin eşitmə həssaslığını dəqiq şəkildə ölçmək və eşitmə qabiliyyətinin vəziyyətini müəyyən etmək üçün istifadə olunan ən fundamental diaqnostik testdir. Bu test vasitəsilə həm eşitmə itkisinin dərəcəsi, həm də növü peşəkar şəkildə təhlil edilir.
Saf Ton Audiometriyasının Əsas Məqsədləri
Bu müayinə üsulu eşitmə sisteminin funksionallığını müxtəlif aspektlərdən qiymətləndirməyə imkan verir:
- Eşitmə İtkisinin Səviyyəsini Müəyyən Etmək: Eşitmə həssaslığı ölçülərək itkinin dərəcəsi (yüngül, orta, ciddi və ya ağır) dəqiqləşdirilir.
- Eşitmə İtkisinin Növünü Təyin Etmək: Problemin keçirici, sensörinevral və ya qarışıq tipli olduğunu fərqləndirmək üçün tətbiq olunur.
- Frekans Spektrini Təhlil Etmək: İtkinin daha çox yüksək frekanslarda (kəskin səslər) yoxsa aşağı frekanslarda (qalın səslər) baş verdiyi müəyyən edilir.
Saf Ton Audiometriyası Necə Aparılır?
Test prosesi yüksək dəqiqlik təmin etmək üçün xüsusi şəraitdə və mərhələli şəkildə həyata keçirilir. Audiometriya testi həm hava, həm də sümük keçiriciliyini əhatə edən kompleks bir prosedurdur.
1. Hazırlıq Mərhələsi
Testin nəticələrinə xarici amillərin təsir etməməsi üçün müayinə səssiz və izolyasiya olunmuş audiometrik kabinədə aparılır. Prosedurdan əvvəl mütəxəssis tərəfindən xəstənin qulaq kanalları yoxlanılır; əgər tıxac (qulaq kiri) və ya infeksiya varsa, testdən öncə müalicə olunur.
2. Testin Tətbiqi
- Qulaqcıqların Taxılması: Xəstəyə xüsusi qulaqcıqlar taxılır və hər iki qulağa müxtəlif frekanslarda saf tonlar göndərilir.
- Hava Keçiriciliyi Testi: Səs dalğaları xarici, orta və daxili qulaq vasitəsilə ötürülür. Bu, bütün eşitmə sisteminin ümumi vəziyyətini ölçür.
- Sümük Keçiriciliyi Testi: Qulaq arxasına yerləşdirilən vibrasiya cihazı ilə səslər birbaşa daxili qulağa ötürülür. Bu, daxili qulaq və eşitmə sinirinin funksiyasını ayrıca qiymətləndirməyə kömək edir.
- Səs Tonları və Xəstə Cavabı: 250 Hz-dən 8000 Hz-ə qədər olan səslərin intensivliyi (dB) tədricən artırılır. Xəstə səsi eşitdiyi an düyməyə basaraq cavab verir.
Audiogramın Tərtib Edilməsi və Təhlili
Test nəticələri audiogram adlanan xüsusi qrafikdə qeyd olunur. Bu qrafikdə şaquli ox eşitmə səviyyəsini (dB HL), üfüqi ox isə frekansları (Hz) göstərir. Adətən sağ qulaq "O", sol qulaq isə "X" simvolu ilə işarələnir.
| Eşitmə Səviyyəsi (dB HL) | Təsnifat |
|---|---|
| 0 - 20 dB HL | Normal Eşitmə |
| 21 - 40 dB HL | Yüngül Eşitmə İtkisi |
| 41 - 55 dB HL | Orta Eşitmə İtkisi |
| 56 - 70 dB HL | Orta-Ciddi Eşitmə İtkisi |
| 71 - 90 dB HL | Ciddi Eşitmə İtkisi |
| 91 dB HL və üzəri | Ağır Eşitmə İtkisi |
Eşitmə İtkisinin Növləri
Audiometriya nəticələrinə əsasən eşitmə itkisi üç əsas qrupa bölünür:
- Keçirici Eşitmə İtkisi: Səsin xarici və ya orta qulaqdan keçməsində problem olduqda (məsələn, otit media və ya otoskleroz) yaranır. Audiogramda hava keçiriciliyi zəif, sümük keçiriciliyi isə normal görünür.
- Sensörinevral Eşitmə İtkisi: Daxili qulaq və ya sinir zədələnməsi (yaşlanma, yüksək səs, genetik) nəticəsində yaranır. Həm hava, həm də sümük keçiriciliyi eyni dərəcədə zəifdir.
- Qarışıq Eşitmə İtkisi: Həm keçirici, həm də sensörinevral problemlərin eyni vaxtda mövcud olmasıdır.
Testin Faydaları və Məhdudiyyətləri
Saf ton audiometriyası dəqiq diaqnoz qoyulması, eşitmə cihazı və ya koklear implant ehtiyacının müəyyən edilməsi üçün əvəzolunmazdır. Lakin bu test subyektivdir (xəstənin cavabına bağlıdır) və yalnız eşitmə həddini ölçür. Səsin keyfiyyəti və nitqin başa düşülməsi kimi faktorları qiymətləndirmək üçün əlavə olaraq nitq audiometriyası tələb oluna bilər.
