Saf ton audiometriyası
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Saf Ton Audiometriyası: Eşitmə Sağlamlığının Qiymətləndirilməsi
Saf ton audiometriyası, fərdin eşitmə həssaslığını müəyyən etmək üçün istifadə olunan ən fundamental diaqnostik testdir. Bu müayinənin əsas məqsədi, fərqli tezliklərdəki səslərin eşidilmə səviyyəsini ölçərək eşitmə sisteminin funksionallığını analiz etməkdir.
Saf Ton Audiometriyasının Məqsədləri
Bu test vasitəsilə eşitmə sağlamlığı ilə bağlı aşağıdakı kritik məlumatlar əldə edilir:
- Eşitmə İtkisinin Səviyyəsini Müəyyən Etmək: Eşitmə həssaslığı ölçülərək itkinin dərəcəsi (yüngül, orta, ciddi və ya ağır) dəqiq şəkildə müəyyən edilir.
- Eşitmə İtkisinin Növünü Təyin Etmək: Problemin keçirici, sensörinevral və ya qarışıq tipli olub-olmadığını fərqləndirməyə imkan verir.
- Frekans Spektrini Analiz Etmək: İtkinin daha çox yüksək frekanslarda (kəskin səslər) yoxsa aşağı frekanslarda (qalın səslər) baş verdiyi müəyyən edilir.
Saf Ton Audiometriyası Necə Aparılır? Prosedur və Hazırlıq
Testin dəqiqliyini təmin etmək üçün müəyyən standartlara riayət olunmalıdır. Proses iki əsas mərhələdən ibarətdir:
1. Hazırlıq Mərhələsi
Test, xarici küyün təsirini minimuma endirmək üçün səssiz və izolyasiya olunmuş xüsusi audiometrik kabinədə keçirilir. Müayinədən əvvəl xəstənin qulaq kanalları mütəxəssis tərəfindən yoxlanılır; əgər tıxac (qulaq kiri) və ya infeksiya varsa, testdən öncə müalicə olunmalı və ya təmizlənməlidir.
2. Testin Aparılması
- Qulaqcıqların Taxılması: Xəstəyə qulaqcıqlar taxılır və hər iki qulağa müəyyən tezliklərdə saf tonlar göndərilir.
- Hava Keçiriciliyi Testi: Səs dalğaları xarici və orta qulaq vasitəsilə daxili qulağa ötürülür. Bu, bütün eşitmə sisteminin ümumi vəziyyətini ölçür.
- Sümük Keçiriciliyi Testi: Qulaq arxasına yerləşdirilən vibrasiya cihazı ilə səs birbaşa daxili qulağa ötürülür. Bu test keçirici və sensörinevral itkini fərqləndirmək üçün vacibdir.
- Səs Tonları və Xəstə Cavabları: 250 Hz-dən 8000 Hz-ə qədər müxtəlif intensivliklərdə (dB) səslər verilir. Xəstə səsi eşitdiyi an düyməyə basaraq və ya əlini qaldıraraq reaksiya verir.
Audiogramın Tərtib Edilməsi və Təhlili
Audioloq test nəticələrinə əsasən audiogram adlanan qrafik hazırlayır. Audiogramda şaquli ox eşitmə səviyyəsini (dB HL), üfüqi ox isə frekansları (Hz) göstərir. Sağ qulaq "O", sol qulaq isə "X" işarəsi ilə qeyd olunur.
| Eşitmə Səviyyəsi (dB HL) | Təsnifat |
|---|---|
| 0 - 20 dB HL | Normal Eşitmə |
| 21 - 40 dB HL | Yüngül Eşitmə İtkisi |
| 41 - 55 dB HL | Orta Eşitmə İtkisi |
| 56 - 70 dB HL | Orta-Ciddi Eşitmə İtkisi |
| 71 - 90 dB HL | Ciddi Eşitmə İtkisi |
| 91 dB HL və üzəri | Ağır Eşitmə İtkisi |
Eşitmə İtkisinin Növləri
- Keçirici Eşitmə İtkisi: Səsin xarici və ya orta qulaqdan keçməsində problem olduqda (məsələn, otoskleroz və ya infeksiya) yaranır. Audiogramda hava keçiriciliyi zəif, sümük keçiriciliyi isə normal görünür.
- Sensörinevral Eşitmə İtkisi: Daxili qulaq və ya sinir zədələnməsi (yaşlanma, yüksək səs) nəticəsində yaranır. Həm hava, həm də sümük keçiriciliyi eyni dərəcədə zəifdir.
- Qarışıq Eşitmə İtkisi: Hər iki növün birlikdə müşahidə edildiyi haldır. Hava keçiriciliyi sümük keçiriciliyindən daha pis nəticə göstərir.
Testin Faydaları və Məhdudiyyətləri
Üstünlükləri:
- Dəqiq diaqnoz və itki dərəcəsinin təyini.
- Eşitmə cihazı və ya koklear implant üçün yol xəritəsinin hazırlanması.
- Müalicə prosesinin effektivliyinin izlənilməsi.
Məhdudiyyətləri:
- Subyektivdir: Nəticələr birbaşa xəstənin cavablarından asılıdır.
- Kapsamı Məhduddur: Yalnız eşitmə həddini ölçür; səsin keyfiyyəti və nitqi anlama qabiliyyəti üçün əlavə olaraq nitq audiometriyası tələb oluna bilər.
