Sünnət faydalıdır, Amma
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Sünnətin Sağlamlıq Üçün Əhəmiyyəti və Tibbi Üstünlükləri
Sünnət əməliyyatı, cinsiyyət üzvünün sağlamlığını qorumaqla yanaşı, bir çox iltihabi dəri xəstəliklərinin yaranmasına mane olan mühüm bir prosedurdur. Elmi araşdırmalar göstərir ki, balanit, balanopostit, fimoz və parafimoz kimi uroloji problemlər sünnətsiz uşaqlarda daha sıx müşahidə olunur. Bu prosedurun icrası, uşaqların gələcək sağlamlığı üçün preventiv bir addım hesab edilir.
Cinsi Yolla Keçən Xəstəliklər və Xərçəng Riski
Sünnət prosesini tamamlamış və cinsi aktivlik yaşına çatmış kişilərdə QİÇS (HIV), HPV, Sifiliz və Herpes kimi cinsi yolla keçən xəstəliklərə yoluxma riski, sünnətsiz şəxslərə nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır. Bu qoruyucu təsir yalnız kişilərlə məhdudlaşmır; sünnətli kişilərin tərəfdaşı olan qadınlarda da uşaqlıq ağzı (serviks) xərçəngi riskinin azaldığı elmi şəkildə sübut edilmişdir. Eyni zamanda, sünnət kişilərdə cinsiyyət orqanının xərçəngi ehtimalını da minimuma endirir.
Sünnətin Cinsi Funksiyaya Təsiri: Miflər və Həqiqətlər
Cəmiyyətdə yayılan yanlış təsəvvürlərin əksinə, sünnətin cinsi funksiyaya və erkən boşalmaya mənfi təsirinin olmadığı müəyyən edilmişdir. 40,473 nəfərin iştirak etdiyi 36 fərqli araşdırmanın meta-analizi göstərir ki, bu prosedurun cinsi həssaslıq, istək və ya məmnuniyyət üzərində heç bir mənfi təsiri yoxdur.
2018-ci ildə 10,019 sünnətli və 11,570 sünnətsiz kişinin iştirakı ilə aparılan digər bir genişmiqyaslı tədqiqatda, sünnətin erkən boşalmaya səbəb olmadığı qəti şəkildə təsdiqlənmişdir. Bu məlumatlar, etibarlılıq dərəcəsi yüksək olan sistematik icmal və randomizasiya olunmuş klinik tədqiqatların nəticələrinə əsaslanır.
Sünnət Əməliyyatında Diqqət Edilməli Olan Risklər
Sünnət tibbi baxımdan faydalı olsa da, bunun bir cərrahi prosedur olduğu unudulmamalıdır. Hər bir əməliyyat kimi, sünnətin də özünəxas riskləri mövcuddur. Ölkəmizdə kişilərin 98%-nin sünnət olunduğunu nəzərə alsaq, bu prosedurun hər zaman təcrübəli mütəxəssislər tərəfindən icra edilməməsi fəsadların görülmə ehtimalını artırır.
Peşəkar Olmayan Müdaxilələrin Fəsadları
Təcrübəsiz şəxslər tərəfindən edilən sünnətlərdə aşağıdakı ciddi problemlər yarana bilər:
- Qanama və infeksiya riskləri;
- Sidik kanalının ucunda daralma və sünnət dərisində yapışıqlıqlar;
- Gömülən penis (gizli penis) – qasıqüstü piy toxuması nəzərə alınmadan edilən səhv müdaxilələr;
- Sünnət dərisinin həddindən artıq kəsilməsi;
- Cinsiyyət orqanının baş hissəsinin və ya sidik yolunun zədələnməsi;
- Anestetik maddənin yanlış dozada istifadəsi;
- Yanlış alətlərin (məsələn, lazer və ya koter) seçilməsi ilə bağlı toxuma zədələri;
- Psixoloji mənfi təsirlər və estetik qüsurlar.
Valideynlər Üçün Vacib Tövsiyələr
Övladınızın sağlamlığını qorumaq və fəsadlardan qaçmaq üçün aşağıdakı qaydalara riayət etmək tövsiyə olunur:
| Mövzu | Tövsiyə Edilən Addım |
|---|---|
| Məkan Seçimi | Toplu sünnətlərdən və ev şəraitindən qaçın, steril xəstəxana mühitini seçin. |
| Mütəxəssis | Əməliyyatı qeyri-peşəkar şəxslərə deyil, yalnız peşəkar həkimlərə həvalə edin. |
| Yaş Həddi | 6 yaşdan yuxarı, uşağın proseduru dərk etdiyi dövrü seçmək məsləhətdir (3-5 yaş arası tövsiyə edilmir). |
| Anesteziya | Uşağın ağrı hiss etməməsi üçün yerli və ya ümumi anesteziya tətbiq edilməlidir. |
| İlkin Müayinə | Əməliyyatdan öncə mütləq uroloji müayinə aparılmalıdır. |
Sünnətdən öncə edilən müayinə zamanı enməmiş xaya və ya hipospadiya (peyğəmbər sünnəti) kimi anomaliyalar aşkar edilərsə, cərrahi planlama buna uyğun dəyişdirilməlidir. Unutmayın ki, sünnət ciddi bir əməliyyatdır və geri dönüşü olmayan fəsadlara yol açmaması üçün peşəkar mütəxəssislər tərəfindən icra edilməlidir.
Op. Dr. Pərviz Hacıyev, FEAPU – Uşaq Urologiyası Uzmanı
Elmi Qaynaqlar:
- Pediatrics 2012;130(3):e756-85.
- J Urol. 2013;189(6):2118-24.
- Lancet 1998;352:1969-71. ... (və mətndə qeyd olunan digər 22 elmi mənbə)
