Sünnət faydalıdır, Amma

Sünnətin Tibbi Faydaları və Dəri Xəstəliklərindən Qorunma

Sünnət dərisi, müxtəlif iltihabi dəri xəstəliklərinin yaranması üçün əlverişli mühit formalaşdıra bilər. Elmi tədqiqatlar göstərir ki, balanit, balanopostit, fimoz və parafimoz kimi uroloji problemlər sünnətsiz uşaqlarda daha sıx müşahidə olunur. Bu prosedurun icrası, qeyd olunan patologiyaların qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

Cinsi aktivlik dövrünə çatmış kişilərdə sünnət, cinsi yolla keçən xəstəliklərə yoluxma riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Sünnətli fərdlərdə QİÇS (HIV), HPV, Sifiliz və Herpes kimi infeksiyaların görülmə tezliyi sünnətsizlərə nisbətən daha aşağıdır. Bu da sünnətin yalnız uşaqlıq dövrü üçün deyil, yetkinlik dövrü üçün də qoruyucu xüsusiyyətə malik olduğunu sübut edir.

Xərçəng Riskinin Azaldılması və Onkoloji Üstünlüklər

Sünnət əməliyyatının ən mühüm tibbi üstünlüklərindən biri də onkoloji riskləri minimuma endirməsidir. Kişilərdə cinsiyyət orqanının xərçəngi riskini azaldan bu prosedur, eyni zamanda qadın sağlamlığına da müsbət təsir göstərir. Araşdırmalar göstərir ki, sünnətli kişilərin cinsi tərəfdaşı olan qadınlarda uşaqlıq ağzı (serviks) xərçəngi riski nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağıdır.

Sünnətin Cinsi Funksiyaya və Erkən Boşalmaya Təsiri

Cəmiyyətdə yayılan yanlış təsəvvürlərin əksinə, sünnətin cinsi funksiyaya və ya erkən boşalmaya heç bir mənfi təsiri yoxdur. 40.473 nəfərin iştirak etdiyi 36 fərqli araşdırmanın meta-analizi təsdiq edir ki, sünnət əməliyyatı cinsi istək, həssaslıq və ya cinsi məmnuniyyətə mənfi təsir göstərmir.

2016 və 2018-ci illərdə yayımlanan genişmiqyaslı sistematik icmallar da bu nəticələri dəstəkləyir:

• Cinsi Funksiya: Sünnətin cinsi performansı aşağı salmadığı elmi şəkildə sübut edilmişdir.
• Erkən Boşalma: 10.019 sünnətli və 11.570 sünnətsiz kişinin müqayisə edildiyi araşdırmada sünnətin erkən boşalmaya səbəb olmadığı müəyyən edilmişdir.
• Sübut Bazası: Bu məlumatlar etibarlılıq dərəcəsi yüksək olan sistematik icmal və randomizasiya olunmuş klinik tədqiqatlara əsaslanır.

Sünnət Əməliyyatında Risk Faktorları və Ola Biləcək Fəsadlar

Sünnət tibbi baxımdan faydalı olsa da, unutmaq olmaz ki, bu, cərrahi bir prosedurdur. Hər bir cərrahi müdaxilə kimi, sünnətin də özünəxas riskləri mövcuddur. Ölkəmizdə kişilərin 98%-nin sünnət olunduğunu nəzərə alsaq, bu prosedurun təcrübəli mütəxəssislər tərəfindən icra edilməməsi fəsadların yaranma ehtimalını artırır.

Təcrübəsiz Əllərdə Yarana Biləcək Problemlər

Peşəkar olmayan şəxslər tərəfindən icra edilən sünnət zamanı aşağıdakı ciddi fəsadlar yarana bilər:

• Qanama və infeksiya riskləri.
• Sidik kanalının ucunda daralma və sünnət dərisində yapışıqlıqlar.
• Gömülən penis (gizli penis): Xüsusilə qasıqüstü piy toxuması çox olan uşaqlarda rast gəlinir.
• Sünnət dərisinin normadan çox kəsilməsi.
• Cinsiyyət orqanının baş hissəsinin və ya sidik yolunun zədələnməsi.
• Anestetik maddələrin yanlış dozada istifadəsi.
• Yanlış alət seçimi (məsələn, monopolar koter və ya qeyri-peşəkar "lazerlə sünnət").
• Psixoloji travmalar və estetik qüsurlar.

Valideynlər Üçün Vacib Tövsiyələr

Övladınızın sağlamlığı üçün sünnət prosesində aşağıdakı məqamlara diqqət yetirməyiniz tövsiyə olunur:

1. Kütləvi Sünnətlərdən Qaçının: Toplu keçirilən tədbirlərdə fəsadların yaranma ehtimalı daha yüksəkdir.
2. Düzgün Yaş Seçimi: 3-5 yaş arası uşaqlarda psixoloji qavrayış çətin olduğu üçün, tibbi zərurət yoxdursa, 6 yaşdan yuxarı dövr daha uyğundur.
3. Peşəkar Mütəxəssis: Ev şəraitində və ya gigiyenik olmayan yerlərdə, qeyri-peşəkar şəxslərə ("dəlləklərə") sünnət etdirməyin.
4. Ağrısız Prosedur: Uşağın yaşından asılı olmayaraq, əməliyyat mütləq yerli və ya ümumi anesteziya altında aparılmalıdır.
5. İlkin Müayinə: Əməliyyatdan öncə enməmiş xaya və ya hipospadiya (peyğəmbər sünnəti) kimi uroqenital anomaliyaların olub-olmadığı mütləq yoxlanılmalıdır.

Sünnət ciddi bir əməliyyatdır, onu küçümsəməyin! Geri dönüşü olmayan fəsadlardan qorunmaq üçün uyğun yaş dövrünü seçin və mütləq professional mütəxəssislərə müraciət edin.

Op. Dr. Pərviz Hacıyev, FEAPU
Uşaq Urologiyası Uzmanı
www.uroloq.com