Taxikardiya nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Taxikardiyanın Meydana Gəlmə Səbəbləri Nələrdir?
Taxikardiya meydana gəlməsində bir çox müxtəlif amillər rol oynayır. Ürək ritminin sürətlənməsinə səbəb olan bu faktorlar həm həyat tərzi, həm də bioloji pozuntularla əlaqəli ola bilər. Mövcud vəziyyətin əsas səbəbləri arasında aşağıdakılar yer alır:
- Anemiya (qan azlığı) və yüksək hərarət,
- Stress, ani emosional dəyişikliklər, narahatlıq və qorxu anları,
- Həddindən artıq kofein, alkoqol və siqaret istehlakı,
- Orqanizmdəki elektrolit balanssızlığı,
- Tiroid bezinin həddindən artıq fəaliyyəti,
- Ürək çatışmazlığı və müxtəlif ürək xəstəlikləri,
- Bəzi anadangəlmə anomaliyalar,
- Narkotik vasitələrin və bəzi spesifik dərmanların istifadəsi.
Taxikardiya Əlamətləri Hansılardır?
Taxikardiya bir çox insanda müxtəlif əlamətlərlə özünü büruzə versə də, bəzi hallarda heç bir şikayətə səbəb olmaya bilər. Bu səssiz gedişat erkən müdaxilə şansını azaldaraq; ani ürək dayanması, infarkt və ölüm riskini artıra bildiyi üçün diqqətli olunmalıdır. İnsanlar öz bədənlərindəki və ürək ritmindəki dəyişiklikləri mütəmadi izləməlidirlər.
Əgər aşağıdakı simptomları müşahidə edirsinizsə, mütləq bir mütəxəssis həkimə müraciət etməlisiniz:
- Ürək dərəcəsinin artması və döyüntülərin hiss edilməsi,
- Başgicəllənmə və huşunu itirmə,
- Nəfəs almaqda çətinlik və sinə daxilində sıxılma hissi,
- Ümumi zəiflik və hipotansiyon (aşağı qan təzyiqi),
- Sinə ağrısı.
Risk Qrupları: Siqaret Çəkənlər Üçün Böyük Təhlükə
Ürək ritminin pozulması məsələsində bir çox insan risk qrupuna daxildir. Xüsusilə ürək sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradan siqaret və spirtli içki qəbul edən şəxslərdə taxikardiya inkişaf riski xeyli yüksəkdir.
Bundan əlavə, ürək və təzyiq xəstələri, qan azlığı olanlar, yuxu apnesi problemi yaşayanlar və daimi stress altında olan şəxslər də yüksək risk qrupunda yer alanlar arasındadır.
Taxikardiya Diaqnozu Necə Qoyulur?
Taxikardiya çoxşaxəli səbəblərdən qaynaqlandığı üçün diaqnostika prosesində müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Xəstəliyin dəqiq aşkarlanması üçün tətbiq edilən testlər bunlardır:
| Test Növü | Məqsədi |
|---|---|
| ECO Testi | Ürəyin strukturunu və funksiyasını yoxlamaq |
| Tiroid Testləri | Hormonal təsirləri müəyyən etmək |
| Holter və EPS | Ürək ritmini uzunmüddətli və elektrik səviyyəsində izləmək |
| Stress Testi | Fiziki gərginlik zamanı ürəyin reaksiyasını ölçmək |
| Qan Testləri | Elektrolit və digər biokimyəvi göstəriciləri yoxlamaq |
Taxikardiyanın Müalicə Üsulları
Taxikardiya müalicəsində yol xəritəsi təyin edilərkən ilk növbədə aritmiyanın səbəbləri müəyyən edilməlidir. Müalicə planı xəstənin yaşı, cinsi və ümumi sağlamlıq vəziyyətinə uyğun olaraq fərdiləşdirilir. Müalicənin əsas məqsədi aritmiyanın təkrarlanmasının qarşısını almaq və fəsad risklərini minimuma endirməkdir.
Tətbiq Olunan Müalicə Yanaşmaları:
- Vagal Manevrləri: Bəzi fiziki hərəkətlərlə ürək ritmini tənzimləməyi hədəfləyən ilk üstünlük verilən üsuldur.
- Dərman Müalicəsi: Vagal manevrlərin yetərsiz qaldığı hallarda ürək ritmini tarazlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
- Ürək Ablasyonu: Kateterlər vasitəsilə ürəyə müdaxilə edilərək həddindən artıq elektrik siqnallarının qarşısı alınır.
- Kardioversiya: Ürəyə verilən elektrik zərbəsi ilə ritmin normala dönməsi təmin edilir.
- Kardiostimulyator (Ürək Pili): Dəri altına yerləşdirilən cihaz, ritm artdıqda aktivləşərək normal ritmi bərpa edir.
- Cərrahi Üsullar: Ürəkdə aritmiyaya səbəb olan birdən çox elektrik yolu olduqda cərrahi əməliyyata üstünlük verilir.
