Taxikardiya nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Taxikardiya: Ürək Ritm Pozğunluğu və Onun Səbəbləri
Taxikardiya, ürək döyüntüsünün normal həddən daha sürətli olması ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Ürək ritminin tənzimlənməsində bir çox daxili və xarici amillər rol oynayır. Bu vəziyyətin meydana gəlməsinə təsir edən əsas faktorlar aşağıdakılardır:
- Anemiya (qan azlığı) və yüksək hərarət,
- Stress, ani emosional dəyişikliklər, narahatlıq və qorxu anları,
- Həddindən artıq kofein, alkoqol və siqaret istehlakı,
- Orqanizmdəki elektrolit balanssızlığı,
- Tiroid bezinin həddindən artıq fəaliyyəti (hipertiroidizm),
- Ürək çatışmazlığı, bəzi anadangəlmə anomaliyalar və müxtəlif ürək xəstəlikləri,
- Narkotik vasitələrin istifadəsi və bəzi spesifik dərman preparatları.
Taxikardiyanın Əlamətləri Hansılardır?
Taxikardiya bir çox insanda fərqli simptomlarla özünü büruzə versə də, bəzi hallarda heç bir şikayətə səbəb olmaya bilər. Simptomsuz seyretmə vəziyyəti erkən müdaxilə şansını azaldaraq; ani ürək dayanması, infarkt və ölüm riskini artıra bilər. Bu səbəbdən bədəndəki dəyişiklikləri diqqətlə izləmək həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Əsas taxikardiya əlamətləri bunlardır:
- Ürək dərəcəsinin (nəbzin) nəzərəçarpacaq dərəcədə artması,
- Ürək döyüntülərini hiss etməyə başlamaq (çırpıntı),
- Başgicəllənmə və huşunu itirmə,
- Nəfəs almaqda çətinlik və sinə daxilində sıxılma hissi,
- Ümumi zəiflik və hipotansiyon (aşağı qan təzyiqi),
- Sinə ağrısı.
Bu simptomları yaşayan şəxslər vaxt itirmədən mütəxəssis həkimə müraciət etməlidirlər.
Risk Qrupları: Kimlər Təhlükə Altındadır?
Ürək ritminin pozulması məsələsində bir çox insan risk qrupuna daxildir. Xüsusilə ürək sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradan siqaret və spirtli içki istifadəçilərində taxikardiya inkişaf riski xeyli yüksəkdir. Bundan əlavə, aşağıdakı şəxslər də yüksək risk altındadır:
- Ürək və təzyiq xəstələri,
- Qan azlığı və yuxu apnesi olanlar,
- Daimi stress altında yaşayanlar.
Taxikardiya Necə Diaqnoz Qoyulur?
Taxikardiyanın müxtəlif səbəbləri olduğu üçün diaqnostika prosesində fərqli metodlardan istifadə edilir. Xəstəliyin dəqiq aşkarlanması üçün tətbiq olunan testlər bunlardır:
| Diaqnostik Test | Məqsədi |
|---|---|
| ECO Testi | Ürəyin strukturunu və funksiyasını yoxlamaq |
| Holter | Ürək ritmini 24-48 saat ərzində fasiləsiz izləmək |
| EPS | Elektrofizioloji müayinə ilə elektrik siqnallarını ölçmək |
| Tiroid və Qan Testləri | Metabolik və hormonal səbəbləri müəyyən etmək |
| Stress Testi | Fiziki gərginlik zamanı ürəyin reaksiyasını ölçmək |
Taxikardiyanın Müalicə Üsulları
Müalicə planı hazırlanarkən aritmiyanın səbəbləri, xəstənin yaşı, cinsi və ümumi sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alınır. Müalicənin əsas hədəfi aritmiyanın təkrarlanmasının qarşısını almaq və fəsad risklərini minimuma endirməkdir.
Tətbiq Olunan Müalicə Yanaşmaları:
- Vagal Manevrləri: Bəzi fiziki hərəkətlərlə ürək ritmini tənzimləməyi hədəfləyən ilk müdaxilə üsuludur.
- Dərman Müalicəsi: Manevrlərin yetərsiz qaldığı hallarda ürək ritmini tarazlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
- Ürək Ablasyonu: Kateterlər vasitəsilə ürəyə daxil olaraq həddindən artıq elektrik siqnallarının qarşısının alınmasıdır.
- Kardioversiya: Elektrik şoku vasitəsilə ürək ritminin normala döndərilməsi prosesidir.
- Kardiostimulyator (Ürək Batareyası): Dəri altına yerləşdirilən cihaz, ritm pozulduqda aktivləşərək normal ritmi bərpa edir.
- Cərrahi Üsullar: Ürəkdə birdən çox qüsurlu elektrik yolu olduqda tətbiq edilən əməliyyatlardır.
