Ürəyinizin ritminə qulaq asın!
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Ritm Pozğunluğu və Ürək Sağlamlığı
Ritm pozğunluğu (aritmiya), ürəyin elektrik sistemində meydana gələn nizamsızlıqlar nəticəsində ürək döyüntülərinin normal ritmindən kənara çıxmasıdır. Bu vəziyyət həm fərqli xəstəliklərin simptomu, həm də müstəqil bir patologiya kimi ortaya çıxa bilər. Ürək sağlamlığını qorumaq üçün ritm pozğunluğunun səbəblərini, əlamətlərini və müasir müalicə metodlarını bilmək həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Ritm Pozğunluğunun Səbəbləri Nələrdir?
Ritm pozğunluqları bir çox daxili və xarici amillərin təsiri ilə inkişaf edə bilər. Ürək toxumasının strukturunun pozulması və ya sistemik xəstəliklər bu vəziyyəti tətikləyir. Əsas səbəblər aşağıdakılardır:
- Ani infarkt və ya əvvəlki infarkt nəticəsində ürək toxumalarının zədələnməsi,
- Koronar arteriya xəstəliyi və yüksək qan təzyiqi,
- Şəkərli diabet,
- Siqaret, spirtli içki və narkotik maddə istifadəsi,
- Yüksək stress səviyyəsi,
- İstifadə edilən bəzi dərman preparatları.
Aritmiyanın Əlamətləri Hansılardır?
Aritmiya zamanı xəstələrin ən çox şikayət etdiyi simptom ürək döyüntüsü hissidir. Xəstələr bu vəziyyəti tez-tez "ürəyin sinədən çıxacaqmış kimi hiss olunması" şəklində təsvir edirlər. Bu döyüntülər qəflətən başlayıb saniyələr və ya saatlarla davam edə bilər.
Digər mühüm əlamətlər isə bunlardır:
- Başgicəllənmə,
- Bayılma (bu, ciddi bir ritm pozğunluğunun göstəricisi ola bilər və təhlükəli nəticələrə yol açmaması üçün mütləq diqqətə alınmalıdır).
Ritm Pozğunluğu Kimlərdə Görülür?
Ritm pozğunluqları bütün yaş qruplarında müşahidə oluna bilsə də, yaş artdıqca risk yüksəlir. Xüsusilə digər ürək xəstəlikləri olan şəxslərdə bu ehtimal daha çoxdur. Statistik məlumatlara görə:
| Əhali Qrupu | Görülmə Tezliyi |
|---|---|
| Ümumi əhali | 2% |
| 80 yaş və yuxarı şəxslər | 10% |
Ritm Pozğunluqlarına Necə Diaqnoz Qoyulur?
Aritmiyanın növünü və yaranma səbəbini müəyyən etmək üçün müasir kardiologiyada müxtəlif testlərdən istifadə olunur:
- Elektrokardioqramma (EKQ)
- Ritm Holter (uzunmüddətli ritm qeydi)
- Ani ritm qeydi (Event Recorder)
- Səy Testi (Efor testi)
- Exokardioqramma
- Ürək kateterizasiyası
- Elektrofizioloji tədqiqat (EPS)
Ürək Ritmi Pozğunluqlarının Müalicəsi
Müalicə planı aritmiyanın növünə və şiddətinə uyğun olaraq fərdi şəkildə təyin edilir. İlk mərhələdə xəstəliyin kökündə duran səbəb aradan qaldırılmağa çalışılır. Əgər bu mümkün deyilsə, aşağıdakı üsullar tətbiq edilir:
1. Dərman Müalicəsi
Nizamsız ritmləri idarə etmək üçün antiaritmik dərmanlardan istifadə olunur. Həmçinin, fəsadların qarşısını almaq məqsədilə qan laxtalanmasını əngəlləyən preparatlar da müalicəyə daxil edilə bilər.
2. Elektrik Terapiyası
Ürək ritmini dəstəkləmək və tənzimləmək üçün kardiostimulyator (ürək pili) və defibrilator terapiyası geniş tətbiq olunan effektiv üsullardandır.
3. Cərrahi Müalicə
Aritmiyaya səbəb olan ocaqları (aritmik diqqəti) susdurmaq və ya aradan qaldırmaq üçün cərrahi əməliyyat həyata keçirilə bilər.
Qidalanma və Həyat Tərzi Tövsiyələri
Ritm pozğunluğu olan şəxslər üçün qidalanma rejimi müalicənin ayrılmaz hissəsidir. Bəzi qidalar ürəyin elektrik sistemini tətikləyərək aritmiyanı aktivləşdirə bilər.
Diqqət edilməli məqamlar:
- Çay, qəhvə və siqaretdən qəti şəkildə imtina edilməlidir.
- Heyvani və trans yağların istehlakından qaçınılmalıdır.
- Duz qəbulu azaldılmalı, spirtli içkilər minimuma endirilməli və ya tamamilə tərk edilməlidir.
- Stress idarə olunmalı və minimuma endirilməlidir.
- Müntəzəm idmanla ideal çəki qorunmalıdır (lakin həddindən artıq ağır idman növlərindən və yarışlardan uzaq durulmalıdır).
Vacib qeyd: Aritmiya müalicəsində istifadə edilən bəzi dərmanlar bəzən başqa bir aritmiya növünü tətikləyə bilər. Bu səbəbdən müalicə prosesi mütləq həkim nəzarəti altında davam etdirilməlidir.
