Ürəyinizin ritminə qulaq asın!
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Ritm Pozğunluğu (Aritmiya) Nədir?
Ritm pozğunluğu və ya tibbi adı ilə aritmiya, ürəyin normal elektrik fəaliyyətinin pozulması nəticəsində yaranan bir sağlamlıq problemidir. Ürək döyüntülərinin həddindən artıq sürətli, yavaş və ya nizamsız olması ilə xarakterizə olunan bu vəziyyət, müxtəlif daxili və xarici amillərdən qaynaqlana bilər.
Ritm Pozğunluğunun Səbəbləri Nələrdir?
Ürək ritminin pozulmasına səbəb olan bir çox fərqli faktor mövcuddur. Bu amillər ürək toxumasına birbaşa təsir edərək elektrik siqnallarının ötürülməsini çətinləşdirir. Əsas səbəblər aşağıdakılardır:
- Ani infarkt və ya əvvəlki infarkt nəticəsində ürək toxumalarının zədələnməsi
- Koronar arteriya xəstəliyi və yüksək qan təzyiqi (hipertoniya)
- Şəkərli diabet (diabet)
- Siqaret, spirtli içki və narkotik maddə istifadəsi
- Həddindən artıq stress və bəzi dərman preparatlarının yan təsirləri
Aritmiyanın Əlamətləri Hansılardır?
Aritmiya zamanı xəstələrin ən çox şikayət etdiyi simptom ürək döyüntüsü hissidir. Xəstələr bu vəziyyəti adətən "ürəyin sinədən çıxacaqmış kimi hiss edilməsi" şəklində təsvir edirlər. Digər mühüm əlamətlər isə bunlardır:
- Qəfil başlayan ürək döyüntüsü: Saniyələr və ya saatlarla davam edə bilər.
- Başgicəllənmə: Ürəyin qan pompalama funksiyasının təsirlənməsi nəticəsində yaranır.
- Bayılma: Bu, ciddi bir ritm pozğunluğunun göstəricisidir və təhlükəli nəticələrə yol açmaması üçün dərhal tibbi müdaxilə tələb edir.
Ritm Pozğunluğu Kimlərdə Görülür?
Ritm pozğunluqları bütün yaş qruplarında müşahidə oluna bilsə də, yaş artdıqca görülmə tezliyi yüksəlir. Statistik məlumatlara görə:
| Əhali Qrupu | Görülmə Tezliyi |
|---|---|
| Ümumi əhali | 2% |
| 80 yaş və yuxarı | 10% |
Ritm Pozğunluğuna Necə Diaqnoz Qoyulur?
Aritmiyanın növünü və yaranma səbəbini müəyyən etmək üçün mütəxəssislər tərəfindən müxtəlif diaqnostik testlər tətbiq olunur:
- Elektrokardioqramma (EKQ) və Ritm Holter
- Ani ritm qeydi (Hadisə Recorder)
- Səy Testi (Stress testi)
- Exokardioqramma
- Ürək kateterizasiyası
- Elektrofizioloji tədqiqat (EPS)
Ürək Ritmi Pozğunluqlarının Müalicə Üsulları
Müalicə planı aritmiyanın növünə və şiddətinə görə fərdi şəkildə təyin edilir. İlk mərhələ xəstəliyin kökündə duran səbəbi tapıb aradan qaldırmaqdır. Əsas müalicə üsulları bunlardır:
- Dərman Müalicəsi: Nizamsız ritmləri idarə etmək üçün antiaritmik dərmanlar və qan laxtalanmasının qarşısını alan preparatlar istifadə olunur.
- Elektrik Terapiyası: Ürək ritmini tənzimləmək üçün kardiostimulyator (peysmeyker) və defibrilator terapiyasından yararlanılır.
- Cərrahi Müalicə: Aritmik ocağı susdurmaq məqsədilə cərrahi əməliyyat icra edilə bilər.
Ritm Pozğunluğu Olanlar Üçün Qidalanma və Həyat Tərzi
Aritmiya xəstələri üçün qidalanma və həyat tərzi vərdişləri müalicənin ayrılmaz hissəsidir. Ürək sağlamlığını qorumaq üçün aşağıdakı qaydalara əməl edilməlidir:
- Zərərli vərdişlərdən uzaq durun: Çay, qəhvə, siqaret və spirtli içkilərdən imtina edilməlidir.
- Çəki nəzarəti: Artıq çəki ürəyi yoran bir amildir; müntəzəm idmanla ideal çəki qorunmalıdır.
- Pəhriz: Heyvani və trans yağlardan qaçınmalı, duz istehlakı minimuma endirilməlidir.
- Stress menecmenti: Stress ritm pozğunluğunu tətikləyən əsas faktorlardan biridir.
- Fiziki aktivlik: Həddindən artıq ağır idman növlərindən və yarışlardan uzaq durmaq tövsiyə olunur.
Önəmli Qeyd: Bəzi aritmiya dərmanları başqa bir aritmiya növünü tətikləyə bilər, buna görə də müalicə prosesi mütləq həkim nəzarəti altında davam etdirilməlidir.
