Üveit göz xesteliyi
Uveit gözün uvea adlanan orta təbəqəsinin iltihabı ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Üç hissədən ibarətdir: uvea, iris, siliyer cisim və xoroid və gözün qidalanmasında və işığın gözün arxasına ötürülməsində mühüm rol oynayır.
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Uveit Nədir və Hansı Növləri Mövcuddur?
Uveit, gözün uvea adlanan təbəqəsinin iltihablanmasıdır. Bu vəziyyət gözün müxtəlif hissələrinə təsir edə bilər və iltihabın yerləşdiyi nahiyəyə görə fərqli növlərə bölünür. Uveit, vaxtında müdaxilə edilmədikdə ciddi görmə problemlərinə yol aça bilən bir xəstəlikdir.
Uveitin əsas növləri aşağıdakılardır:
- Anterior Uveit: İrisin və siliyer cismin iltihabıdır. Ən çox rast gəlinən növdür və adətən kəskin başlayır. Göz ağrısı, qızartı və işığa həssaslıq kimi əlamətlərlə xarakterizə olunur.
- Aralıq Uveit: Siliyer cismin və gözün içindəki vitreus (gel bənzəri maddə) iltihabıdır. Bu tipdə bulanıq görmə və göz önündə uçuşan cisimlər (floaters) müşahidə edilir.
- Posterior Uveit: Xoroidin iltihabıdır. Bulanıq görmə və görmə sahəsində qaranlıq ləkələr kimi simptomlarla görmə itkisinə səbəb ola bilər.
- Panuveit: Uveanın bütün təbəqələrinin eyni anda iltihablandığı vəziyyətdir. Şiddətli göz ağrısı və görmə itkisi kimi ciddi fəsadlarla özünü göstərir.
Uveitin Səbəbləri Nələrdir?
Uveit müxtəlif amillərdən qaynaqlana bilər. Bu səbəblər ümumi olaraq iki əsas qrupa – yoluxucu və qeyri-infeksion səbəblərə ayrılır:
- Yoluxucu Səbəblər: Bakterial (məsələn, vərəm), viral (məsələn, herpes virusu), göbələk və parazitar infeksiyalar iltihaba yol aça bilər.
- Qeyri-infeksion Səbəblər: Behçet xəstəliyi, sarkoidoz, ankilozan spondilit kimi otoimmun xəstəliklər və bəzi revmatik xəstəliklər əsas faktorlardır.
- Travma və Zədələr: Gözə dəyən fiziki zərbələr və ya keçirilmiş cərrahi əməliyyatlar uveiti tətikləyə bilər.
- Dərman Reaksiyaları: Müəyyən dərman preparatlarına qarşı yaranan reaksiyalar və ya toksinlərin zəhərli təsirləri xəstəliyin yaranmasına səbəb ola bilər.
Uveitin Əsas Simptomları
Xəstəliyin növündən asılı olaraq simptomlar dəyişsə də, ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:
| Simptom | Təsviri |
|---|---|
| Göz Qızartısı | Gözün ağ hissəsində nəzərə çarpan qızarma |
| Göz Ağrısı | Kəskin və ya küt ağrı hissi |
| Fotofobiya | İşığa qarşı həddindən artıq həssaslıq |
| Bulanıq Görmə | Görmə kəskinliyinin azalması |
| Görmə İtkisi | Görmə qabiliyyətinin qismən və ya tam itirilməsi |
| Üzənlər | Göz önündə uçuşan nöqtələr və ya ləkələr |
Uveit Müalicəsi Necə Aparılır?
Uveit müalicəsi birbaşa xəstəliyi törədən əsas səbəbdən asılıdır. Müalicə prosesində tətbiq olunan üsullar aşağıdakıları əhatə edir:
- Steroidlər: İltihabı nəzarət altına almaq üçün damcı və ya enjeksiyon şəklində istifadə olunur.
- İmmunosupressantlar: Xüsusilə otoimmun mənşəli uveit hallarında immunitet sistemini tənzimləmək üçün təyin edilir.
- Spesifik Müalicələr: Yoluxucu uveitlərdə infeksiyanın növünə uyğun olaraq antibiotik, antiviral və ya antifungal preparatlardan istifadə olunur.
- Cərrahi Müdaxilə: Gözdaxili yapışmalar və ya ciddi ağırlaşmalar (komplikasiyalar) yarandıqda cərrahi əməliyyat tələb oluna bilər.
