Xolesterol və trigliseridlər kimi qan yağlarında artım
Kanda kolesterol və trigliseridlərin artması, ciddi sağlamlıq risklərinə səbəb ola bilən bir məsələdir. Bu yağlar, qan dolaşımında lipoproteinlər vasitəsilə daşıyırlar. Yüksək kolesterol və trigliserid səviyyələri arterlərdə plakların yaranmasına və arteriyoskleroz (arterlərdə qablaşma) və digər kardiovaskulyar xəstəliklərə səbəb olaraq qərarlaşdırılır.
- Xolesterol: Xolesterol, insan orqanizmində vital funksiyalar üçün lazımi olan bir yağdır. Yüksək qanda kolesterol səviyyələri, xolesteroldan zəngin məhsulların, qida alışkanlıqlarının, genetik faktorların və həyat üslubunun nəticəsi ola bilər. Xolesterolün iki əsas növü var: yüksək dansitetli lipoprotein (HDL) və aşağı dansitetli lipoprotein (LDL). HDL "iyi" kolesterol kimi bilinir və arterləri təmizləyərək kanda xolesteroli endirir. Lakin LDL "pis" kolesterol kimi bilinir və arterlərdə plakların yaranmasına səbəb olur. Plaklar arterləri daraldır və damarlarını bloklaya bilər, buna qənaet vurulur.
- Trigliseridlər: Trigliseridlər, qidalardan enerji qaynağı kimi qan dolaşımına səpilən yağlardır. Anormal olaraq yüksək trigliserid səviyyələri, obezlik, şəkərli diabet və ya tiroid disfunksiyası kimi faktorlarla əlaqəlidir. Həmçinin, alkoqol istifadəsi və sigara içmə də yüksək trigliseridlərə səbəb ola bilər.
Yüksək xolesterol və trigliserid səviyyələrinin idarə edilməsi və müalicəsi üçün aşağıdakı tədbirlər tövsiyə olunur:
- Sağlam qidalanma tərzi: Düşük qolesterol və ya düşük yağlı diyeti tətbiq etmək, qida alışkanlıqlarını dəyişmək və ya xolesteroldan zəngin məhsulları azaltmaq faydalıdır.
- Fiziki aktivlik: Düzenli hərəkət, kardioloji sağlamlığını və metabolizmanı gücləndirir və kolesterol və trigliseridləri idarə etməyə kömək edə bilər.
- Dərmanlar: Xolesteroldan zəngin qidalar və fiziki fəaliyyət kimi həyat tərzi dəyişiklikləri yararsızdır və ya kifayətli deyilsə, tibbi müdaxilə olunmalıdır. Həkim tərəfindən təyin edilən dərmanlar, xolesterol və trigliseridlərin səviyyələrini idarə etməyə kömək edə bilər.
Yüksək xolesterol və trigliseridlərin ciddi sağlamlıq riskləri ilə əlaqələndirilə biləcəyi üçün, bu məsələ ilə bağlı həkiminizə müraciət etmək vacibdir.