Doktorsitesi.az

Yemək pozğunluğu

Yemək pozğunluğu, yemək yeyərkən müəyyən məlumatlar və normadan kənar davranışlarla müşayiət olunan bir yemək davranış bozuluşudur. Bu vəziyyət məqsədli yuxarı və aşağı qaçırma, yemək itirmə, qidalanma kədər və öz-şəxsi yaddaş quruluşuna nəzarətdən kənar olma kimi əməlləri əhatə edir.
Yemək pozğunluğu
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Yemək Pozğunluqları və Onların Əsas Növləri

Yemək pozğunluqları, fərdin qidalanma vərdişlərinə və bədən qavrayışına mənfi təsir göstərən ciddi psixoloji vəziyyətlərdir. Bu pozğunluqlar yalnız qida qəbulu ilə məhdudlaşmır, həm də insanın emosional və fiziki sağlamlığına dərindən təsir edir. Müasir tibbdə yemək pozğunluqlarının bir neçə əsas növü fərqləndirilir.

1. Anoreksiya Nervosa

Anoreksiya nervosa, fərdin özünü müəyyən bir çəki və ya bədən quruluşunda saxlamaq istəyi ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Bu pozğunluqdan əziyyət çəkən şəxslər adətən aşağıdakı davranışları nümayiş etdirirlər:

  • Özünü həddindən artıq aşağı çəkidə saxlamağa çalışmaq,
  • Çox az qida qəbul etmək,
  • İntensiv fiziki hərəkətlər və ya qusma yolu ilə mənfi kalori balansına nail olmaq.

2. Bulimiya Nervosa

Bulimiya nervosa, insanın qida qəbulu üzərində nəzarəti itirməsi və özünü idarə edə bilməməsi ilə müşayiət olunan bir pozğunluqdur. Bu vəziyyətdə olan insanlar adətən həddindən artıq yemək yedikdən sonra yaranan peşmanlıq hissini aradan qaldırmaq üçün müxtəlif yollara əl atırlar. Bu üsullara qusma, laksativlərdən istifadə və ya digər təmizləmə üsulları daxildir.

3. Binge Eating Disorder (BED) - Həddindən Artıq Yemək Pozğunluğu

BED, normaldan daha çox və kəskin iştah növbələri ilə özünü büruzə verən bir yemək pozğunluğudur. Bu vəziyyəti yaşayan insanlar çox vaxt aşağıdakı emosional faktorların təsiri altında olurlar:

  • Qorxu və stress,
  • Depressiya,
  • Daxili suallar və narahatlıq.

Yemək Pozğunluqlarının Müalicə Metodları

Yemək pozğunluqlarının müalicə prosesi, problemin spesifik xüsusiyyətlərinə, xəstəliyin şiddətinə və fərdin vəziyyətinə bağlı olaraq fərqlilik göstərir. Ən effektiv nəticələr verən müalicə üsulları aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirilmişdir:

Müalicə ÜsuluTəsviri
Kognitiv Davranışçı Terapiya (CBT)Düşüncə və davranış modellərini dəyişməyə yönəlmiş terapiya.
PsixoterapiyaEmosional travmaların və psixoloji faktorların həlli.
Farmakoloji MüalicəMütəxəssis tərəfindən təyin edilən müvafiq dərmanlar.
Multidisiplinli YanaşmaMüxtəlif sahə mütəxəssislərinin birgə fəaliyyəti.

Yemək pozğunluqlarının müalicəsi uzunmüddətli bir prosesdir. Bu müddət ərzində gündəlik təlimlər, dəstək qrupları və mütəxəssis nəzarəti müalicənin müvəffəqiyyətlə tamamlanması üçün zəruri şərtlərdir.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.