Yeni doğulmuş uşaqlarda ümumi doğuş travmaları

Doğuş Yaralanmaları və Körpələrdə Rast Gəlinən Travmalar

Doğuş prosesi həm ana, həm də körpə üçün olduqca həssas bir mərhələdir. Bəzi hallarda doğum zamanı körpənin fiziki sağlamlığına təsir edən müxtəlif zədələnmələr meydana gələ bilər. Doğuş yaralanmaları adlanan bu vəziyyətlər, adətən doğum kanalından keçid zamanı və ya tibbi müdaxilələr nəticəsində yaranır.

Bu travmaların əksəriyyəti müvəqqəti xarakter daşısa da, valideynlərin bu mövzuda məlumatlı olması və körpəni diqqətlə müşahidə etməsi olduqca vacibdir. Aşağıda doğuş zamanı baş verə biləcək əsas yaralanma növləri ətraflı şəkildə qeyd olunmuşdur.

Ən Çox Rast Gəlinən Doğuş Yaralanmaları

Doğuş zamanı meydana gələn travmalar fərqli nahiyələrdə və müxtəlif dərəcələrdə özünü göstərə bilər. Budur ən çox rast gəlinən 10 doğuş zədəsi:

1. Vakuum və ya Maşa ilə Doğuş Yaralanmaları: Doğum prosesini sürətləndirmək və ya asanlaşdırmaq üçün istifadə edilən vakuum və ya forseps kimi cihazlar, körpənin baş, boyun və ya üz nahiyəsində kiçik travmalara və təzyiqə səbəb ola bilər.
2. Kaputun Doğuş Zədələri: Vakuum bənzəri bir cihaz olan kaput, çıxarma zamanı körpənin başına yerləşdirilir. Cihazın səhv istifadəsi və ya həddindən artıq çəkilməsi nəticəsində baş dərisi zədələnmələri yarana bilər.
3. Klavikula (Körpücük Sümüyü) Sınıqları: Doğuş zamanı çiyin nahiyəsinə düşən həddindən artıq təzyiq körpənin körpücük sümüyünün qırılmasına yol aça bilər. Bu vəziyyət adətən yüngül keçir və qısa müddətdə bərpa olunur.
4. Çiyin Distrofiyası: Körpənin çiyinlərinin doğum kanalından keçə bilməməsi nəticəsində yaranan bu vəziyyət ciddi bir doğum travması hesab olunur.
5. Çənə və Boyun Yaralanmaları: Vakuum və ya forseps istifadəsi, həmçinin ümumi doğuş travmaları nəticəsində körpənin çənə və boyun nahiyəsində zədələnmələr müşahidə edilə bilər.
6. Brakiyal Pleksus Zədələri: Çiyinlərə düşən ağır təzyiq, bu nahiyədəki sinir qruplarına (brakiyal pleksus) zərər verə bilər. Bu zədələnmə körpənin qollarında iflic və ya zəiflik kimi fəsadlara yol açma potensialına malikdir.
7. Başlıq Hematoması (Sefalohematoma): Başlıq cihazının istifadəsi zamanı körpənin başında qan yığılması nəticəsində yaranır. Adətən yüngül bir vəziyyətdir və müəyyən müddət sonra öz-özünə keçir.
8. Mekonium Aspirasiyası: Körpənin doğuş zamanı öz nəcisini (mekonium) tənəffüs etməsi nəticəsində yaranan bu vəziyyət ciddi tənəffüs problemlərinə səbəb ola bilər.
9. Baş Formasında Dəyişikliklər: Doğum kanalındakı təzyiq səbəbindən körpələrin baş forması müvəqqəti olaraq dəyişə bilər. Bu deformasiya adətən doğuşdan bir neçə gün sonra tamamilə yox olur.
10. Yanıq Xəsarətləri: Yeni doğulmuş körpələrin dərisi çox həssasdır. İsti su və ya isti əşyalarla təmas nəticəsində dəridə yanıq xəsarətləri meydana gələ bilər.

Doğuşdan Sonra Diqqət Edilməsi Məqamlar

Doğuş travmalarının böyük bir hissəsi yüngül və keçici olsa da, bəzi zədələr uzunmüddətli təsirlər yarada bilər və peşəkar tibbi yardım tələb edir. Bu səbəbdən doğuşdan dərhal sonra körpənin fiziki vəziyyəti mütəxəssislər tərəfindən diqqətlə izlənilməlidir.

Valideynlər doğuşdan sonrakı dövrdə körpələrində hər hansı bir qeyri-adi hal və ya narahatlıq hiss etdikdə, vaxt itirmədən bir tibb işçisi ilə əlaqə saxlamalıdırlar. Erkən diaqnoz və düzgün müdaxilə, yaralanmaların fəsadsız sağalması üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.