Allergik rinit

Səbəbləri

Allergik rinit, immun sistemin normalda zərərsiz olan maddələrə həddindən artıq reaksiya verməsi nəticəsində yaranır. Əsas səbəblər:

Polen: Otlar, ağaclar və çiçəklərin polenləri.

Toz Gənələri: Ev tozunda yaşayan mikroskopik orqanizmlər.

Heyvan Tükü və Qırıntıları: Heyvanların dərisi, tükləri və ya tüklərindəki zülallar.

Küf və Göbələklər: Rütubətli mühitlərdə inkişaf edən göbələklər.

Bəzi Qida Maddələri: Daha nadir hallarda, qida allergiyaları burun simptomlarına səbəb ola bilər.

Simptomlar

Allergik rinitin simptomları adətən allergenlərlə təmasdan sonra tez bir zamanda ortaya çıxır:

Burun Axması və Tıxanıqlıq: Çox miqdarda şəffaf burun axıntısı və burun tıxanıqlığı.

Burun Qaşıntısı: Burunda qaşıntı və ya yanma hissi.

Hapşırma: Ardıcıl və təkrarlanan hapşırmalar.

Göz Simptomları: Qaşıntılı, yaşaran və qızarmış gözlər.

Boğaz və Ağız Qaşıntısı: Boğazda və ağızda qaşıntı.

Yorğunluq: Davamlı burun tıxanıqlığı və yuxu problemləri səbəbindən.

Diaqnoz

Allergik rinitin diaqnozu adətən klinik simptomlara və xəstənin tibbi tarixinə əsaslanır. Dəqiq diaqnoz üçün istifadə olunan üsullar:

Tibbi Tarix: Simptomların başlanğıcı, müddəti və tetikleyici faktorlar haqqında suallar.

Fiziki Müayinə: Burun, göz və boğazın müayinəsi.

Allergiya Testləri: Dəri prick testləri və ya qan testləri ilə allergenlərin müəyyən edilməsi.

Rinoskopiya: Burun mukozasının müayinəsi üçün buruna yerləşdirilən bir cihaz.

Müalicə

Allergik rinitin müalicəsi simptomları idarə etməyə və allergenlərdən qaçınmağa yönəldilmişdir:

Allergiya ilə Mübarizə Dərmanları

Antihistaminlər: Allergik reaksiyaları azaltmaq üçün (məsələn, loratadin, cetirizin).

Burun Spreyləri: Kortikosteroidlər, antihistaminlər və ya dekonjestanlar (məsələn, flutikazon, mometazon).

Dezongestantlar: Burun tıxanıqlığını azaltmaq üçün (məsələn, pseudoefedrin), lakin uzun müddət istifadəsi tövsiyə edilmir.

Leukotrien Reseptor Antaqonistləri: Allergik iltihabı azaltmaq üçün (məsələn, montelukast).

Allergenlərdən Qaçınmaq

Polen Mövsümündə Qapalı Məkanlarda Olmaq: Polinlərin ən çox yayıldığı dövrlərdə pəncərələri bağlı saxlamaq və açıq havada az vaxt keçirmək.

Toz Gənələrindən Qaçınmaq: Yastıq və döşəkləri örtmək, tez-tez yataq dəstlərini yumaq və evdə toz alma tədbirləri görmək.

Heyvan Tüklərindən Qaçınmaq: Heyvanları yataq otağından uzaq tutmaq və evdə təmizliyə diqqət yetirmək.

Küfdən Qaçınmaq: Evdə rütubəti azaltmaq və kiflə mübarizə tədbirləri almaq.

İmmunoterapiya (Allergiya Peyvəndləri)

Subkutan İmmunoterapiya (SCIT): Dəri altına inyeksiya ilə allergenlər verilir, bu, bədənin allergenlərə qarşı toleransını artırır.

Sublingual İmmunoterapiya (SLIT): Allergik maddələr dil altına yerləşdirilir.

Həyat Tərzi və Evdə Alınacaq Tədbirlər

Ev Təmizliyi: Toz və allergenləri minimuma endirmək üçün müntəzəm təmizlik.

Hava Təmizləyicilər: Hava keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün HEPA filtrləri istifadə etmək.

Paltar və Yataq Dəstlərinin Yuyulması: Yüksək temperaturda yumaq.

Buxarlaşma və Rütubətə Nəzarət: Evdə nəm səviyyəsini idarə etmək üçün dehumidifikatorlar istifadə etmək.

Allergik rinitin simptomları həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə təsir edə bilər, lakin düzgün müalicə və həyat tərzi dəyişiklikləri ilə simptomları idarə etmək mümkündür. Əgər allergik rinit simptomları ilə qarşılaşırsınızsa və ya müalicə ilə bağlı suallarınız varsa, allergoloqa və ya həkimə müraciət etmək vacibdir.