Anal fistula, fissura müalicəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Anal Fistula və Anal Fissura Haqqında Ümumi Məlumat
Anal bölgədə rast gəlinən anal fistula və anal fissura (anal çat), pasiyentlərin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərən proktoloji problemlərdir. Bu xəstəliklərin hər birinin özünəməxsus yaranma səbəbləri, simptomları və müasir tibbi yanaşmalarla tətbiq edilən müalicə metodları mövcuddur. Düzgün diaqnoz və peşəkar müalicə planı, fəsadların qarşısını almaq üçün mütləqdir.
Anal Fistula: Səbəbləri və Əlamətləri
Anal fistula, düz bağırsaq ilə anus ətrafındakı dəri arasında yaranan qeyri-təbii bir kanaldır. Bu vəziyyət adətən keçirilmiş infeksiyaların bir fəsadı kimi ortaya çıxır.
Anal Fistulanın Yaranma Səbəbləri
Anal fistulanın inkişafına səbəb olan əsas amillər aşağıdakılardır:
- İnfeksiyalar: Anus ətrafındakı infeksiyalar və ya anal abseslər.
- İltihabi Bağırsaq Xəstəlikləri: Xüsusilə Crohn xəstəliyi və ya ülserativ kolit.
- Travmalar: Anus və rektum bölgəsinə dəyən fiziki zədələr.
- Cərrahi Əməliyyatlar: Əvvəllər icra edilmiş anal və ya rektal cərrahi müdaxilələr.
Anal Fistulanın Simptomları
Xəstəlik özünü aşağıdakı əlamətlərlə büruzə verir:
- Ağrı və Narahatlıq: Xüsusilə defekasiya (nəcis ifrazı) zamanı və ondan sonra artan ağrılar.
- Axıntı: Anus ətrafında müşahidə olunan irinli və ya qanlı axıntılar.
- Şişkinlik və Qızartı: Anus nahiyəsində nəzərə çarpan iltihabi dəyişikliklər.
- Pis Qoxu: Mövcud axıntının yaratdığı xoşagəlməz qoxu.
Anal Fistulanın Müalicə Yolları
Anal fistulanın müalicəsi əsasən cərrahi yolla həyata keçirilir. Tətbiq edilən metodlar fistulanın növünə və yerləşməsinə görə dəyişir:
| Müalicə Metodu | Təsviri | Üstünlükləri |
|---|---|---|
| Fistulotomiya | Fistula traktının tam uzunluğu boyunca kəsilərək açılması və təmizlənməsi prosedurudur. | Əksər hallarda fistulanın tam sağalmasını təmin edir. |
| Seton Placement | Fistula traktının içindən lifli bir materialın (seton) keçirilməsi və yerində saxlanmasıdır. | Fistulanın tədricən və təhlükəsiz bağlanmasını təmin edir. |
| Fibrin Yapışqan | Fistula traktının daxilinə xüsusi fibrin yapışqanının tətbiq edilməsidir. | Minimal invazivdir və cərrahi kəsik tələb etmir. |
| LIFT Proseduru | Fistula traktının sfinkter əzələləri arasında bağlanması və kəsilməsidir. | Sfinkter funksiyasını qorumağa kömək edir. |
Anal Fissura (Anal Çat): Səbəbləri və Əlamətləri
Anal fissura, anus kanalının girişində yaranan kiçik cırıq və ya çatdır. Bu vəziyyət kəskin ağrılarla xarakterizə olunur.
Anal Fissuranın Yaranma Səbəbləri
- Qəbizlik: Sərt və quru nəcisin keçidi zamanı toxumaların zədələnməsi.
- İshal: Uzun müddət davam edən xroniki ishal halları.
- Zorlanma: Defekasiya zamanı həddindən artıq gücənmə.
- Hamiləlik və Doğuş: Bu dövrlərdə çanaq nahiyəsində yaranan yüksək təzyiq.
Anal Fissuranın Simptomları
- Şiddətli Ağrı: Defekasiya zamanı və sonrasında yaranan kəskin ağrı hissi.
- Qanaxma: Nəcis ifrazı zamanı müşahidə olunan parlaq qırmızı qan.
- Qaşıntı və Yanma: Anus ətrafında davamlı narahatlıq.
- Şişkinlik: Nahiyədə yaranan qızartı və ödem.
Anal Fissuranın Müalicə Metodları
1. Qeyri-Cərrahi Müalicə
İlkin mərhələdə konservativ üsullara üstünlük verilir:
- Diyet Dəyişiklikləri: Lifli qidaların (meyvə, tərəvəz, tam taxıl) istehlakı və bol su içilməsi qəbizliyin qarşısını alır.
- Dərman Müalicəsi: Ağrını azaltmaq üçün topikal anesteziklər, əzələləri rahatlatmaq üçün nitrogliserin və kalsium kanal blokerləri tərkibli kremlər istifadə olunur.
- İsti Hamamlar: Gündə bir neçə dəfə 10-15 dəqiqəlik isti oturma vannaları ağrı və iltihabı azaldır.
2. Cərrahi Müdaxilə
Konservativ müalicə nəticə vermədikdə aşağıdakı prosedurlar tətbiq edilir:
- Lateral Internal Sphincterotomy: Sfinkter əzələsinin bir hissəsinin kəsilməsi ilə gərginlik azaldılır və fissuranın sağalması təmin edilir.
- Botox İnjeksiya: Sfinkter əzələsinə botulinum toksin yeridilərək əzələnin müvəqqəti rahatlanması və sağalma prosesinin sürətlənməsi hədəflənir.
Əməliyyatdan Sonra Baxım və Bərpa Proseduru
Uğurlu bir əməliyyatdan sonra bərpa dövrünü sürətləndirmək üçün aşağıdakı qaydalara əməl edilməlidir:
- Erkən Bərpa: Əməliyyatdan qısa müddət sonra hərəkət etmək bərpanı sürətləndirir. Həkim tərəfindən təyin olunmuş ağrıkəsicilər vaxtında istifadə edilməlidir.
- Qidalanma: Qəbizliyin qarşısını almaq üçün lifli qidalar və bol maye qəbulu davam etdirilməlidir.
- Gigiyena: Anus ətrafı hər zaman təmiz və quru saxlanılmalı, isti oturma vannalarına davam edilməlidir.
- Tibbi Nəzarət: Fistula və ya fissuranın təkrarlanma riskini izləmək üçün müntəzəm həkim müayinələri mütləqdir.
Nəticə
Anal fistula və anal fissuranın müalicəsi xəstəliyin şiddətinə və növünə görə fərdi qaydada müəyyən edilir. Əgər qeyd olunan əlamətləri özünüzdə müşahidə edirsinizsə, vaxt itirmədən bir mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur. Peşəkar həkim sizin üçün ən uyğun diaqnostika və müalicə planını təyin edərək sağlamlığınıza qovuşmağınıza kömək edəcəkdir.