Anal fistula, fissura müalicəsi
Anal Fistula
Səbəblər
İnfeksiyalar: Anus ətrafındakı infeksiyalar və ya anal abseslər.
İltihabi Bağırsaq Xəstəlikləri: Crohn xəstəliyi və ya ülserativ kolit.
Travmalar: Anus və rektum bölgəsinə travma.
Cərrahi Əməliyyatlar: Əvvəlki anal və ya rektal cərrahiyyələr.
Əlamətlər
Ağrı və Narahatlıq: Xüsusilə defekasiya zamanı və sonra.
Axıntı: Anus ətrafında irinli və ya qanlı axıntı.
Şişkinlik və Qızartı: Anus ətrafında şişkinlik və qızartı.
Pis Qoxu: Axıntının pis qoxusu.
Müalicə Yolları
1. Fistulotomiya
Nədir?: Fistula traktının açılması və təmizlənməsi.
Üstünlükləri: Əksər hallarda fistulanın tam sağalmasına səbəb olur.
Prosedur: Fistula traktının tam uzunluğu boyunca kəsilməsi və açıq qoyulması.
2. Seton Placement
Nədir?: Fistula traktının içindən bir lifli materialın (seton) keçirilməsi.
Üstünlükləri: Fistulanın yavaş-yavaş bağlanmasını təmin edir.
Prosedur: Seton fistula traktından keçirilir və yerində saxlanır.
3. Fibrin Yapışqan
Nədir?: Fistula traktının içərisinə fibrin yapışqanının tətbiq edilməsi.
Üstünlükləri: Minimal invazivdir və cərrahi kəsik tələb etmir.
Prosedur: Fistula traktına fibrin yapışqanı tətbiq edilir və traktın bağlanması təmin olunur.
4. LIFT (Ligation of Intersphincteric Fistula Tract)
Nədir?: Fistula traktının sfinkter əzələləri arasında bağlanması.
Üstünlükləri: Sfinkter funksiyasını qorumağa kömək edir.
Prosedur: Fistula traktı sfinkter əzələləri arasında bağlanır və kəsilir.
Anal Fissura
Səbəblər
Qəbizlik: Sərt və quru nəcis səbəbindən anus ətrafındakı toxumaların zədələnməsi.
İshal: Uzun müddət davam edən ishal.
Zorlanma: Defekasiya zamanı həddindən artıq zorlanma.
Hamiləlik və Doğuş: Hamiləlik və doğuş zamanı yaranan təzyiq.
Əlamətlər
Şiddətli Ağrı: Xüsusilə defekasiya zamanı və sonra şiddətli ağrı.
Qanaxma: Defekasiya zamanı parlaq qırmızı qan.
Qaşıntı və Yanma: Anus ətrafında qaşıntı və yanma hissi.
Şişkinlik: Anus ətrafında şişkinlik və qızartı.
Müalicə Yolları
1. Qeyri-Cərrahi Müalicə
a. Diyet Dəyişiklikləri
Lifli Qidalar: Meyvə, tərəvəz və tam taxıl məhsulları istehlak etmək.
Bol Su İçmək: Qəbizliyin qarşısını almaq üçün bol su içmək.
b. Dərmanlar
Topikal Anesteziklər: Ağrını azaltmaq üçün kremlər və məlhəmlər.
Nitrogliserin Kremləri: Sfinkter əzələlərinin rahatlanması və qan axınının artırılması üçün.
Kalsium Kanal Blokerləri: Sfinkter əzələlərinin rahatlanması üçün.
c. İsti Hamamlar
Nədir?: Gündə bir neçə dəfə 10-15 dəqiqə isti su ilə oturmaq.
Üstünlükləri: Ağrını və iltihabı azaltmaq.
2. Cərrahi Müdaxilə
a. Lateral Internal Sphincterotomy
Nədir?: Sfinkter əzələsinin bir hissəsinin kəsilməsi.
Üstünlükləri: Sfinkter əzələsinin gərginliyini azaltmaq və fissuranın sağalmasını təmin etmək.
Prosedur: Sfinkter əzələsinin bir hissəsi kəsilir və fissuranın sağalması təmin edilir.
b. Botox İnjeksiya
Nədir?: Sfinkter əzələsinə botulinum toksin (Botox) inyeksiyası.
Üstünlükləri: Sfinkter əzələsinin rahatlanması və fissuranın sağalması.
Prosedur: Botox sfinkter əzələsinə inyeksiya edilir və əzələ rahatlanır.
Əməliyyatdan Sonra Baxım
1. Erkən Bərpa
Hərəkətlilik: Əməliyyatdan sonra tezliklə ayağa qalxmaq və hərəkət etmək bərpa müddətini sürətləndirə bilər.
Ağrı İdarəsi: Həkiminiz tərəfindən təyin edilmiş ağrı kəsiciləri istifadə edin.
2. Qidalanma
Lifli Qidalar: Meyvə, tərəvəz və tam taxıl məhsulları istehlak etmək.
Bol Su İçmək: Qəbizliyin qarşısını almaq üçün bol su içmək.
3. Higiyena
Təmiz və Quru Saxlamaq: Anus ətrafını təmiz və quru saxlamaq.
İsti Hamamlar: Gündə bir neçə dəfə 10-15 dəqiqə isti su ilə hamam qəbul etmək.
4. Müntəzəm Tibbi Nəzarət
İlk Müayinələr: Əməliyyatdan sonra müntəzəm həkim müayinələri.
Uzunmüddətli Nəzarət: Xüsusilə fistula və ya fissuranın təkrarlanmasını izləmək üçün.
Nəticə
Anal fistula və anal fissuranın müalicəsi xəstəliyin şiddətinə və növünə görə dəyişir. Əgər bu problemlərlə bağlı hər hansı əlamətlər müşahidə edirsinizsə, mütləq bir həkimə müraciət edin. Həkim, sizin üçün ən uyğun diaqnostika və müalicə planını təyin edəcək və əməliyyatdan sonra lazımi məsləhətlər verəcək.