sidiyi saxlaya bilməmə (enurez)
Səbəblər
Enurez müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər və səbəbi müəyyən etmək üçün həkimə müraciət etmək vacibdir. Əsas səbəblər arasında:
Genetik Yatqınlıq
Ailəvi meylin olması, valideynlərin də uşaq yaşlarında enurez yaşaması hallarında risk artır.
Kiçik Sidik Kisəsi
Sidik kisəsinin kiçik olması səbəbindən gecə boyunca sidiyi saxlaya bilməmə.
Hormon Düzensizlikləri
Antidiuretik hormon (ADH) səviyyələrinin aşağı olması səbəbindən gecə sidik istehsalının artması.
Dərin Yuxu
Bəzi uşaqlar çox dərin yuxuda olduqları üçün sidik kisəsinin dolduğunu hiss etmir və oyanmırlar.
İnfeksiyalar və Tibb Problemləri
Sidik yolu infeksiyaları, qəbizlik və ya diabet kimi tibbi vəziyyətlər.
Stress və Anksiyete
Evdə və ya məktəbdə stress, böyük həyat dəyişiklikləri (məsələn, yeni qardaşın doğulması, köçmə) enurezi tetikleyebilir.
Qida və İçkilər
Kofeinli içkilər və ya axşam saatlarında çox maye qəbul etmək.
Simptomlar
Enurezin əsas simptomları arasında:
Gecə və ya gündüz istəmədən sidik ifrazı.
Sidik ifrazının birdən başlaması və ya pisləşməsi.
Gecə boyunca bir neçə dəfə sidik ifrazı (yataq islatma).
Gündüz saatlarında tez-tez və ya təcili sidik ifrazı.
Diaqnoz
Enurezin diaqnozu üçün həkim adətən aşağıdakı üsulları istifadə edir:
Tibbi tarix və simptomların qiymətləndirilməsi
Simptomlar, müddəti və tezliyi haqqında məlumat toplanır.
Fiziki müayinə
Sidik yolu infeksiyaları və digər tibbi problemləri istisna etmək üçün.
Sidik testləri
Sidikdə infeksiya və ya digər problemləri aşkar etmək üçün.
Qəbizlik üçün müayinə
Qəbizlik enurezi artırdığı üçün bu halın yoxlanması.
Müalicə və İdarəetmə
Enurezin müalicəsi səbəbdən asılı olaraq dəyişir və aşağıdakı üsullar istifadə edilə bilər:
Davranış Terapiyası
Motivasiya proqramları: Uşağı mükafatlandırmaq və müsbət davranışları təşviq etmək.
Gecə oyanma texnikaları: Sidik kisəsi dolduqda oyanmağa kömək etmək üçün alarmlar.
Sidik kisəsi təlimi: Sidik kisəsinin tutumunu artırmaq üçün müəyyən aralıqlarla tualetə getmək.
Dərmanlar
Desmopressin (DDAVP): Sidik istehsalını azaltmaq üçün.
Antikolinerjiklər: Sidik kisəsi fəaliyyətini tənzimləmək üçün.
Müalicəvi Dəyişikliklər
Axşam saatlarında maye qəbulunu məhdudlaşdırmaq.
Kofeinli içkilərdən uzaq durmaq.
Qəbizliyi müalicə etmək.
Dəstək və Məsələhət
Uşağı təhqir etməmək və utanmamaq üçün dəstək vermək.
Stress və anksiyete ilə mübarizə üçün məsləhət xidmətləri.
Profilaktika
Yatmazdan əvvəl tualetə getmək: Sidik kisəsini boşaltmaq üçün.
Axşam saatlarında maye qəbulunu azaltmaq: Yatmadan əvvəl çox maye içməmək.
Kofeinli içkilərdən uzaq durmaq: Kofein sidik istehsalını artırır.
Müntəzəm tualet vərdişləri inkişaf etdirmək: Gündüz saatlarında müəyyən aralıqlarla tualetə getmək.
Nə Zaman Həkimə Müraciət Etməli
Uşaq 5 yaşını keçmişsə və hələ də enurez varsa.
Enurez birdən başlamışsa və ya pisləşmişsə.
Enurez ciddi sosial və emosional problemlərə səbəb olursa.
Digər simptomlar müşahidə edilirsə (qarın ağrısı, qızdırma, susuzluq və ya yorğunluq).
Enurez uşaqlarda yaygın bir problemdir və əksər hallarda yaşla düzəlir. Lakin düzgün diaqnoz və müalicə ilə bu problemi idarə etmək mümkündür. Həkimə müraciət etmək və uyğun müalicə metodlarını izləmək uşağın həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edəcəkdir.