Aşagi tezyiq
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Aşağı Qan Təzyiqi (Hipotenziya) Nədir?
Aşağı qan təzyiqi və ya tibbi adı ilə hipotenziya, qanın damar divarlarına göstərdiyi təzyiqin normal səviyyələrdən aşağı olması vəziyyətidir. Bu vəziyyət müxtəlif sağlamlıq problemlərindən qaynaqlana biləcəyi kimi, bədənin müəyyən funksiyalarının pozulması nəticəsində də meydana çıxa bilər. Qan təzyiqinin kəskin düşməsi həyati orqanlara gedən qan axınını azaldaraq ciddi fəsadlar yarada bilər.
Aşağı Qan Təzyiqinin Əsas Səbəbləri
Qan təzyiqinin düşməsinə səbəb olan amillər həm fizioloji, həm də patoloji ola bilər. Əsas səbəblər aşağıdakılardır:
- Susuzlaşdırma (Dehidratasiya): Kifayət qədər su içməmək qan həcmini azaltdığı üçün qan təzyiqinin düşməsinə birbaşa təsir edir.
- Ürək Problemləri: Aşağı ürək dərəcəsi (bradikardiya) və ya ürək qapağı problemləri qanın bədənə effektiv pompalanmasına mane olur.
- Endokrin Problemlər: Tiroid xəstəlikləri, adrenal çatışmazlıq və ya aşağı qan şəkəri səviyyələri təzyiq balansını pozur.
- Qan İtkisi: Ciddi xəsarətlər və ya daxili qanaxma qan həcminin qəfil azalmasına səbəb olur.
- Şiddətli İnfeksiya (Septisemiya): Qan dövranına yayılan infeksiyalar təzyiqin təhlükəli dərəcədə düşməsi ilə nəticələnə bilər.
- Allergik Reaksiyalar (Anafilaksi): Şiddətli allergik reaksiyalar qan damarlarının genişlənməsinə səbəb olaraq təzyiqi aşağı salır.
- Qidalanma Çatışmazlığı: Xüsusilə Vitamin B12 və fol turşusu çatışmazlığı qan təzyiqinə mənfi təsir göstərir.
- Dərmanlar: Diuretiklər, beta-blokerlər və Parkinson xəstəliyi üçün istifadə edilən bəzi dərmanlar yan təsir kimi təzyiqi aşağı sala bilər.
Aşağı Qan Təzyiqinin Simptomları
Aşağı qan təzyiqi özünü müxtəlif əlamətlərlə büruzə verir. Ən çox rast gəlinən simptomlar bunlardır:
| Simptom | Təsviri |
|---|---|
| Başgicəllənmə | Xüsusilə ayağa qalxdıqda hiss olunan balans itkisi |
| Bayılma | Beyinə gedən qan axınının müvəqqəti azalması |
| Bulanıq görmə | Görmə kəskinliyinin qəfil azalması |
| Yorğunluq | Daimi halsızlıq və enerji çatışmazlığı |
| Ürəkbulanma | Mədə nahiyəsində narahatlıq hissi |
| Konsentrasiya çətinliyi | Diqqəti toplamaqda yaşanan problemlər |
Müalicə və İdarəetmə Üsulları
Aşağı qan təzyiqini tənzimləmək üçün tətbiq olunan üsullar vəziyyətin ağırlığına görə dəyişir:
- Duz qəbulunun artırılması: Həkim tövsiyəsi ilə duz miqdarını artırmaq qan təzyiqini yüksəltməyə kömək edir.
- Daha çox su içmək: Bədənin maye balansını qorumaq qan təzyiqini tənzimləmək üçün vacibdir.
- Yavaş hərəkət etmək: Oturarkən və ya uzanarkən ani hərəkətlərdən qaçınmaq başgicəllənmənin qarşısını alır.
- Ayaqları qaldırmaq: Uzanmış vəziyyətdə ayaqları yuxarı qaldırmaq qanın ürəyə qayıtmasını təmin edir.
- Kompressiya corabları: Qan dövranını yaxşılaşdırmaq və qanın ayaqlarda toplanmasının qarşısını almaq üçün istifadə olunur.
- Dərman müalicəsi: Şiddətli hipotenziya hallarında mütəxəssis tərəfindən təyin olunan dərmanlar tətbiq edilir.
Profilaktika: Aşağı Qan Təzyiqindən Necə Qorunmalı?
Sağlam həyat tərzi vərdişləri ilə qan təzyiqini stabil saxlamaq mümkündür. Bunun üçün kifayət qədər su içmək, balanslaşdırılmış pəhriz saxlamaq və ani mövqe dəyişikliklərindən qaçınmaq tövsiyə olunur.
Vacib Qeyd: Əgər davamlı olaraq aşağı qan təzyiqi yaşayırsınızsa və ya simptomlarınız şiddətlidirsə, mütləq bir sağlamlıq mütəxəssisinə müraciət etməlisiniz. Qan təzyiqinizi mütəmadi olaraq yoxlamaq erkən diaqnoz üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.
