Astma nədir?
Astma, tənəffüs yollarının xroniki və iltihablı bir xəstəliyidir. Bu xəstəlik, hava yollarının daralmasına və həddindən artıq reaktiv olmasına səbəb olur, nəticədə nəfəs darlığı, öskürək, sinədə sıxılma hissi və hışıltılı tənəffüs kimi simptomlar meydana gəlir. Astmanın şiddəti və simptomları şəxsdən şəxsə dəyişir və bəzən hücumlar şəklində artır.
Astmanın Səbəbləri və Təkan Verən Amillər
- Genetik Faktorlar: Ailədə astma və ya digər allergik xəstəliklər tarixçəsi.
- Ətraf Mühit: Toz, polen, ev heyvanları tükləri, kimyəvi maddələr, tütün tüstüsü kimi allergenlər və irritanlar.
- İnfeksiyalar: Xüsusilə uşaqlıq dövründə keçirilmiş solunum yolu infeksiyaları.
- Fiziki Aktivlik: Bəzən fiziki yorğunluq astma simptomlarını təkan verə bilər.
Simptomlar
- Nəfəs Darlığı: Xüsusilə gecə vaxtı və ya erkən səhərlər daha şiddətli olur.
- Öskürək: Xüsusilə gecə və ya soyuq havada artan öskürək.
- Hışıltılı Tənəffüs: Hava yollarının daralmasından qaynaqlanan hışıltı.
- Sinədə Sıxılma Hissi: Nəfəs almaqda çətinlik və sıxılma hissi.
Diaqnoz və Müalicə
- Diaqnoz: Spirometriya (nəfəs funksiyasını ölçən test) və digər tənəffüs testləri.
- Müalicə: Astmanın müalicəsi əsasən nəzarət altına almaq və simptomları azaltmağa yönəlikdir. İnhalatorlar (bronxodilatatorlar və steroidlər) və digər dərmanlar geniş istifadə olunur.
- İdarəetmə: Astma planı hazırlamaq, təkan verən amillərdən uzaq durmaq, düzgün inhalasiya texnikasını öyrənmək
Astma, düzgün idarə olunduqda, astma xəstələrinin çoxu tam və aktiv bir həyat yaşaya bilərlər. Müntəzəm tibbi nəzarət və düzgün dərman istifadəsi ilə çoxu astma simptomlarını nəzarət altında saxlaya bilər.