Babasil xərçəngə çevrilirmi?
- Babasil, damar genişlenmesiyle oluşan iyi huylu bir hastalıktır ve doğrudan kansere dönüşme potansiyeli bulunmamaktadır.
- Rektal kanama ve şişkinlik gibi belirtiler hem babasil hem de rektum kanserinde ortak görüldüğü için bu iki hastalık klinik olarak karıştırılabilmektedir.
- Özellikle 40 yaş üstü hastalarda, tekrarlayan kanamalarda veya ailede kanser öyküsü olması durumunda kolonoskopik muayene hayati önem taşımaktadır.
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Babasil (Hemorroy) Nədir? Xərçəngə Çevrilə Bilərmi?
Babasil, düz bağırsağın venoz damarlarının genişlənməsi (varikoz) ilə xarakterizə olunan tamamilə xoşxassəli bir patologiyadır. Bioloji və hüceyrə səviyyəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, babasilin bədxassəli şişə (kolorektal və ya anal xərçəngə) transformasiya olunma potensialı yoxdur. Lakin klinik praktikada bu iki xəstəliyin simptomlarının bir-birinə bənzəməsi ciddi diaqnostik gecikmələrə yol aça bilər.
Babasilin Ən Çox Rast Gəlinən Klinik Əlamətləri
Babasil xəstəliyinin əlamətləri, genişlənmiş venoz düyünlərin yerləşməsindən (daxili və ya xarici) və xəstəliyin mərhələsindən asılı olaraq dəyişir. Əsas klinik əlamətlər aşağıdakı kimi qruplaşdırılır:
- Parlaq qırmızı rəngli qanaxma: Adətən ağrısız olur. Defekasiyadan sonra nəcisin üzərində, tualet kağızında və ya damcı şəklində görünür. Bu qan daxili düyünlərin zədələnməsi nəticəsində yaranır və nəcisə qarışmır.
- Anal nahiyədə şişkinlik və kütlələr: Xarici babasildə anal dəliyi ətrafında göyümtül-bənövşəyi rəngli, ağrılı düyünlər əllənir. Daxili babasildə isə irəliləyən mərhələlərdə düyünlər çölə çıxır (prolaps).
- Şiddətli ağrı və diskomfort: Xarici babasildə qan laxtalandıqda (trombozlaşmış babasil) kəskin ağrılar yaranır. Çölə çıxmış daxili düyünlərin sıxılması (boğulması) da güclü ağrıya səbəb olur.
- Qaşınma və yanma hissi: Genişlənmiş düyünlərin dərini qıcıqlandırması və selik ifrazı nəticəsində anal nahiyədə davamlı qaşınma və bişməcə meydana gəlir.
- Tam boşalmama (dolğunluq) hissi: Pasiyent tualetdən sonra bağırsağın tam boşalmadığını və daxildə bir yad cismin qaldığını hiss edir.
Daxili Babasilin Mərhələlərinə Görə İnkişafı
Daxili babasil sinir ucluqlarının az olduğu zonada yerləşdiyi üçün əlamətlər dərəcəsinə görə proqressivləşir:
- I mərhələ: Düyünlər çölə çıxmır; yeganə əlamət dövri olaraq yaranan ağrısız qanaxmadır.
- II mərhələ: Düyünlər defekasiya zamanı çölə çıxır, lakin sonra öz-özünə daxilə qayıdır.
- III mərhələ: Düyünlər çölə çıxır və öz-özünə qayıtmır; xəstə onları əl ilə daxilə itələməli olur.
- IV mərhələ: Düyünlər davamlı olaraq çöldə qalır, əl ilə daxilə itələmək mümkün olmur. Nekroz (toxuma ölümü) riski bu mərhələdə çox yüksəkdir.
Babasil və Düz Bağırsaq Xərçəngi Niyə Səhv Salınır?
Simptomların oxşarlığı xəstələrin diaqnozunda yanılmalara səbəb ola bilər. Rektal qanaxma hər iki xəstəliyin ən çox rast gəlinən ilkin əlamətidir. Anal nahiyədəki dolğunluq hissi, ağrı və ya əllənən kütlə həm babasildə, həm də xərçəngdə müşahidə edilə bilər. Pasiyentlər çox vaxt qanaxmanı "sadəcə babasildir" deyərək keçici hesab edir və müayinəni təxirə salırlar.
Babasil ilə Bədxassəli Şişlərin Klinik Fərqləri
| Klinik Əlamət | Babasil (Hemorroy) | Yoğun/Düz Bağırsaq Xərçəngi |
|---|---|---|
| Qanaxmanın xarakteri | Parlaq qırmızı, nəcisin səthində | Tünd qırmızı, selikli, nəcislə qarışmış |
| Gedişatı | Dövri (alovlanma və sakitləşmə) | Proqressiv (zamanla pisləşən) |
| Defekasiya vərdişləri | Qəbizlik simptomları artırır | İzah edilməyən qəbizlik/ishal növbələşməsi |
| Sistemik əlamətlər | Görünmür (anemiya istisna olmaqla) | Səbəbsiz çəki itkisi, xroniki yorğunluq |
Təxirəsalınmaz Müayinə Göstərişləri
Babasil aşkar olunsa belə, aşağıdakı amillər mövcud olduqda kolonoskopiya və proktoloji müayinə mütləqdir:
- Konservativ müalicəyə tabe olmayan təkrarlayan qanaxmalar.
- Xəstənin yaşının 40-dan yuxarı olması.
- Ailə anamnezində kolorektal xərçəng və ya polipoz hekayəsinin olması.
- Nəcis ifrazı ritminin və formasının (məsələn, lentvari nəcis) kəskin dəyişməsi.
