Bağırsaq infeksiyası
Bağırsaq İnfeksiyasının Əsas Simptomları
İshal
Bağırsaq infeksiyalarının ən yaygın simptomlarından biridir. İshal, bağırsaqlarda maye və elektrolit itkisinin artmasına səbəb ola bilər və bəzən qan və ya selik də görünə bilər.
Qarın ağrısı və sancı
İnfeksiya zamanı qarın bölgəsində ağrı, sancı və spazmlar müşahidə edilə bilər. Ağrılar adətən yeməkdən sonra şiddətlənə bilər və həzm sistemi fəaliyyətində narahatlıq yarada bilər.
Ürəkbulanma və qusma
Bağırsaq infeksiyalarında ürəkbulanma və qusma halları çox görülür. Xüsusilə qida zəhərlənmələri zamanı bu simptomlar çox tez başlaya bilər.
Yüksək hərarət
Bağırsaq infeksiyası bədənin infeksiyaya qarşı mübarizəsi nəticəsində qızdırma ilə müşayiət edilə bilər. Qızdırma, xüsusilə bakterial infeksiyalarda daha tez-tez baş verir.
Şişkinlik və qaz
İnfeksiya bağırsaq funksiyasını pozduğu üçün qarında şişkinlik və qaz yığılması baş verə bilər. Bu vəziyyət narahatlıq və dolğunluq hissi yarada bilər.
Halsızlıq və yorğunluq
İnfeksiya bədənin enerji səviyyəsini aşağı salır və xüsusilə ishal və qusma ilə əlaqədar olaraq maye və elektrolit itirildikdə, zəiflik və yorğunluq hissi yarana bilər.
İştahsızlıq
Bağırsaq infeksiyası olan insanlar yemək istəməyə bilər və iştah azala bilər. Həzm problemləri və mədə narahatlığı səbəbindən iştahsızlıq yaygındır.
Dehidrasiya (bədəndə su itkisi)
İshal və qusma nəticəsində bədəndə ciddi maye itkisi baş verə bilər. Dehidrasiyanın simptomlarına quru ağız, dərinin elastikliyinin azalması, az miqdarda sidik ifrazı və baş gicəllənməsi daxildir.
Bağırsaq İnfeksiyasının Səbəbləri
Bağırsaq infeksiyasına səbəb olan əsas amillər:
Kirlənmiş qidalar və içkilər
İnfeksiyanın ən yaygın səbəblərindən biri kirlənmiş qida və ya su ilə təmasdır. Qida zəhərlənmələri, düzgün bişirilməyən qidalar və ya çiy qidaların istehlakı zamanı baş verə bilər.
Pis gigiyena
Əllərin düzgün yuyulmaması və ya gigiyena qaydalarına riayət edilməməsi mikroorqanizmlərin bədənə keçməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə ictimai yerlərdə və yemək hazırlayarkən əllərin təmiz olması vacibdir.
Yoluxmuş insanlarla təmas
Bağırsaq infeksiyası olan şəxslərlə yaxın təmas, eyni əşyaları və ya qab-qacağı paylaşmaq infeksiyanın yayılmasına səbəb ola bilər.
Parazitlər və ya yoluxmuş heyvanlarla təmas
Bağırsaq infeksiyalarına parazitlər də səbəb ola bilər. Su ilə bulaşan parazitlər və ya yoluxmuş heyvanlar infeksiya mənbəyi ola bilər.
Bağırsaq İnfeksiyasının Diaqnozu
Bağırsaq infeksiyasının diaqnozu üçün həkimlər xəstənin simptomlarına və tibbi tarixçəsinə əsaslanaraq aşağıdakı testləri apara bilərlər:
Nəcis testi
Nəcisdəki bakteriya, virus və ya parazitləri yoxlamaq üçün nəcis analizi aparıla bilər.
Qan testləri
Qan testi ilə infeksiyanın bədəndə yaratdığı təsirləri və immun reaksiyanı təyin etmək mümkündür.
Elektrolit testləri
İshal və qusma səbəbindən bədəndəki elektrolit səviyyələrini yoxlamaq üçün qan testi aparıla bilər.
Bağırsaq İnfeksiyasının Müalicəsi
Bağırsaq infeksiyasının müalicəsi səbəb olan mikroorqanizmə və simptomların şiddətinə bağlı olaraq dəyişir. Əsas müalicə üsulları aşağıdakılardır:
Bol maye qəbul etmək
Dehidrasiya riskinə qarşı bol maye, xüsusilə su və elektrolit məhlulları qəbul edilməlidir. Bu, bədəndəki su və mineral balansını qorumağa kömək edir.
Yüngül və həzmə asan qidalar yemək
İnfeksiya zamanı ağır və yağlı qidalardan uzaq durmaq vacibdir. Şorba, düyü, banan və alma kimi həzmə asan qidalar seçilməlidir.
Elektrolit məhlulları
İshal və qusma səbəbindən itirilən mineralları bərpa etmək üçün xüsusi elektrolit məhlulları qəbul edilə bilər.
Antibiotiklər
Əgər infeksiya bakterial mənşəlidirsə, həkim antibiotik müalicəsi təyin edə bilər. Ancaq viral infeksiyalarda antibiotiklər təsirli deyil və yalnız bakterial infeksiyalar üçün istifadə olunmalıdır.
Probiotiklər
Bağırsaqdakı faydalı bakteriyaların balansını bərpa etmək üçün probiotiklər istifadə edilə bilər. Bu, bağırsaq florasının sağlamlığını dəstəkləməyə kömək edir.
Antidiarrheal dərmanlar
İshalı azaltmaq üçün həkim nəzarətində antidiarrheal dərmanlar istifadə edilə bilər, lakin bəzi hallarda bu dərmanlar infeksiyanın bədəndən çıxmasını gecikdirə bilər. Bu səbəbdən həkim məsləhəti olmadan istifadə edilməməlidir.
Bağırsaq İnfeksiyasından Qorunma Yolları
Bağırsaq infeksiyalarından qorunmaq üçün aşağıdakı gigiyena və qidalanma tədbirləri tövsiyə olunur:
Əlləri tez-tez və düzgün yumaq
Əllərinizi yeməkdən əvvəl, tualetdən sonra və ictimai yerlərdən istifadə etdikdən sonra sabun və su ilə yaxşıca yuyun.
Qidaların düzgün bişirilməsinə diqqət etmək
Ət və dəniz məhsulları kimi qidalar yaxşıca bişirilməlidir. Çiy qidaların, xüsusilə tərəvəzlərin və meyvələrin yaxşıca yuyulmasına diqqət edilməlidir.
Kirlənmiş su və qidalardan uzaq durmaq
Xüsusilə səyyar satıcıların satdığı qidaları diqqətlə seçin və etibarlı su mənbələrindən istifadə edin. Çiy və ya qaynadılmamış sudan istifadə etməmək vacibdir.
Qab-qacaq və şəxsi əşyaları paylaşmamaq
Xəstə şəxslərlə eyni qab-qacaq və ya şəxsi əşyaları paylaşmamaq infeksiyanın yayılmasının qarşısını alır.
Probiotiklər və balanslı qidalanma
Həzm sistemi sağlamlığını dəstəkləmək üçün balanslı qidalanmaq və probiotiklər qəbul etmək faydalıdır.
Bağırsaq infeksiyaları ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Əgər uzun müddət davam edən və ya şiddətli ishal, qızdırma, qarın ağrısı və susuzluq əlamətləri varsa, mütləq həkimə müraciət etmək və lazımi müalicəni almaq vacibdir.