Baş ağrısı və ya boyun nahiyəsində hiss olunan ağrı
İlkin Baş Ağrıları
İlkin baş ağrıları, başqa bir tibbi vəziyyətlə əlaqəli olmayan baş ağrılarıdır. Bunlara migren, gərginlik tipli baş ağrısı və küme baş ağrısı daxildir.
1. Migren
Simptomlar: Şiddətli, nəbz kimi döyünən ağrı; adətən başın bir tərəfində. Ürəkbulanma, qusma, işığa və səsə həssaslıq. Aura (görmə dəyişiklikləri, iynə batması hissi) bəzi hallarda ola bilər.
Yoluxma: İrsi meyl, hormonal dəyişikliklər, müəyyən qidalar, stress, yuxu çatışmazlığı.
Müalicə: Ağrıkəsicilər (ibuprofen, paracetamol), triptanlar (sumatriptan), antinauseantlar, profilaktik dərmanlar (beta-blokatorlar, antidepresanlar).
2. Gərginlik Tipli Baş Ağrısı
Simptomlar: Davamlı, sıxıcı ağrı; adətən başın hər iki tərəfində. Boyun və çiyin əzələlərində sərtlik.
Yoluxma: Stress, gərginlik, uzun müddət eyni vəziyyətdə oturmaq.
Müalicə: Ağrıkəsicilər (ibuprofen, paracetamol), stress idarəetmə texnikaları, fiziki terapiya.
3. Küme Baş Ağrısı
Simptomlar: Şiddətli, yanıcı ağrı; adətən başın bir tərəfində və göz ətrafında. Göz yaşı, burun tutulması, qızartı.
Yoluxma: Tam olaraq bilinmir, lakin mövsümi dəyişikliklər və bioloji saatla əlaqəli ola bilər.
Müalicə: Triptanlar, oksigen terapiyası, profilaktik dərmanlar (verapamil).
İkincil Baş Ağrıları
İkincil baş ağrıları, başqa bir tibbi vəziyyətin nəticəsi olaraq ortaya çıxır. Bunlara sinüzit, yüksək qan təzyiqi, infeksiyalar və travmalar daxildir.
1. Sinüzit Baş Ağrısı
Simptomlar: Üz, alın və göz ətrafında ağrı və təzyiq hissi. Burun tutulması, burun axıntısı.
Yoluxma: Sinüzlərin iltihabı və ya infeksiyası.
Müalicə: Dekonjestantlar, antibiotiklər (bakterial infeksiya varsa), ağrıkəsicilər.
2. Hipertenziv Baş Ağrısı
Simptomlar: Ümumiyyətlə, başın hər tərəfində yayılan ağrı. Çox yüksək qan təzyiqi ilə əlaqəlidir.
Yoluxma: Yüksək qan təzyiqi.
Müalicə: Qan təzyiqini idarə edən dərmanlar, həyat tərzi dəyişiklikləri (dieta, məşq).
3. Travmatik Baş Ağrısı
Simptomlar: Baş travmasından sonra baş ağrısı, baş gicəllənməsi, yaddaş problemləri.
Yoluxma: Baş zədəsi.
Müalicə: İstirahət, ağrıkəsicilər, tibbi nəzarət.
Profilaktika və Evdə Baxım
Müntəzəm yuxu: Kifayət qədər yuxu almaq və yuxu rejimini qorumaq.
Stress idarəetmə: Meditasiya, yoga və digər rahatlama texnikaları.
Sağlam qidalanma: Balanslı və qidalı bir pəhriz.
Hidratasiya: Kifayət qədər su içmək.
Fiziki fəaliyyət: Müntəzəm olaraq məşq etmək.
Duruşun düzəldilməsi: Uzun müddət oturarkən düzgün duruşu qorumaq.
Tetikleyicilərdən qaçınmaq: Migreni tetikleyen qidalar, işıqlar və ya səslərdən qaçınmaq.
Nə Zaman Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır
Baş ağrısı qəflətən və şiddətli başlayarsa.
Baş ağrısı baş travmasından sonra yaranarsa.
Baş ağrısı ilə birlikdə yüksək qızdırma, boyun sərtliyi, görmə problemləri, nitq problemləri və ya zəiflik olarsa.
Müalicəyə cavab verməyən xroniki baş ağrıları varsa.
Baş ağrısı gündəlik fəaliyyətləri məhdudlaşdırırsa.
Baş ağrıları ciddi və həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə təsir edə bilən bir vəziyyət ola bilər. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomlar idarə edilə bilər və xəstənin həyat keyfiyyəti yaxşılaşdırıla bilər. Əgər baş ağrısı əlamətləri yaşayırsınızsa və ya bu vəziyyətdən şübhələnirsinizsə, həkimə müraciət etmək vacibdir.