Başgicəllənmə: səbəbləri, simptomları və müalicəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Başgicəllənmə (Vertigo): Ümumi Baxış
Başgicəllənmə, bütün yaş qruplarında rast gəlinən, insanın hərəkət etmədiyi halda özünün və ya ətrafındakıların fırlandığını hiss etdiyi ümumi bir vəziyyətdir. Bu narahatlıq tez-tez ürəkbulanma, qusma və tərləmə kimi əlavə simptomlarla müşayiət olunur. Müxtəlif amillərdən qaynaqlana bilən bu xəstəlik, həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.
Başgicəllənmənin Əsas Səbəbləri
Başgicəllənmənin ən geniş yayılmış səbəbi daxili qulaq problemləridir. Daxili qulaq, bədənin tarazlığını qorumaq və hərəkəti qəbul etmək funksiyasını yerinə yetirdiyi üçün burada yaranan hər hansı bir pozğunluq birbaşa başgicəllənməyə yol açır.
Başgicəllənməyə səbəb ola biləcək digər amillər aşağıdakılardır:
- Meniere Xəstəliyi
- Miqren
- Baş yaralanmaları və travmalar
- Beyin şişləri
- Bəzi dərman preparatlarının yan təsirləri
- Alkoqol və ya narkotik maddə istifadəsi
- Narahatlıq (anxiety) və ya çaxnaşma (panik) hücumları
Başgicəllənmənin Simptomları Nələrdir?
Başgicəllənmənin ən bariz simptomu insanın özündə və ya ətrafında hiss etdiyi fırlanma hissidir. Lakin xəstəlik yalnız bununla məhdudlaşmır. Xəstələrdə aşağıdakı simptomlar da müşahidə oluna bilər:
| Simptom Növü | Təsviri |
|---|---|
| Həzm Sistemi | Bulantı və qusma |
| Sensor Hisslər | Qulaqlarda zəng səsi (tinnitus) və dumanlı görmə |
| Fiziki Durum | Baş ağrısı və ümumi balanssızlıq |
Başgicəllənmənin Müalicə Üsulları
Başgicəllənmənin müalicə metodu birbaşa bu vəziyyəti yaradan əsas səbəblərdən asılıdır. Əgər problem daxili qulaqla bağlıdırsa, həkim tərəfindən antihistaminiklər, antikolinerjik və ya benzodiazepin qrupuna aid dərmanlar təyin edilə bilər. Səbəb miqren olduqda isə miqrenin qarşısını alan və ya müalicə edən xüsusi preparatlardan istifadə olunur.
Reabilitasiya və Fiziki Məşqlər
Dərman müalicəsinə əlavə olaraq, beynin tarazlıq dəyişikliklərinə uyğunlaşmasını təmin edən xüsusi məşqlər tətbiq edilir. Bu məşqlərə aşağıdakılar daxildir:
- Brandt-Daroff Məşqləri
- Semont-Tupe Məşqləri
- Görünüşü düzəltmək üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi hərəkətlər
Əgər başgicəllənmə çox şiddətlidirsə, dərmanlar və məşqlər gözlənilən nəticəni vermirsə, cərrahi müdaxilə (əməliyyat) zərurəti yarana bilər.
Nəticə
Başgicəllənmə, müxtəlif faktorların təsiri ilə yaranan və ciddi yanaşılması gərəkən bir sağlamlıq problemidir. Bu əlamətlərlə qarşılaşdıqda mütləq bir həkimə müraciət etmək vacibdir, çünki başgicəllənmə daha ciddi bir xəstəliyin xəbərçisi ola bilər. Müalicə prosesi diaqnozdan asılı olaraq dərman, idman və ya ağır hallarda cərrahiyyə yolu ilə həyata keçirilir.
