Birincil və ikincil pnevmotoraks - qazların, plevrə havanın yığılması.
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Pnevmotoraksın Növləri və İnkişaf Səbəbləri
Pnevmotoraks, ağciyərlərin fəaliyyətinə təsir edən və müxtəlif klinik formalarda özünü göstərən ciddi bir sağlamlıq vəziyyətidir. Tibbi praktikada bu vəziyyət yaranma səbəblərinə və xəstənin ümumi ağciyər sağlamlığına görə iki əsas qrupa ayrılır.
1. Birincil Pnevmotoraks
Birincil pnevmotoraks, əsasən heç bir məlum ağciyər xəstəliyi olmayan sağlam şəxslərdə müşahidə edilir. Bu növ, adətən ağciyərlərin səthində yerləşən və bleb adlandırılan kiçik hava kisələrinin partlaması nəticəsində meydana gəlir. Statistik olaraq, birincil pnevmotoraks daha çox uzunboylu və arıq kişilərdə rast gəlinir və bir çox halda dəqiq səbəbi müəyyən edilə bilmir.
2. İkincil Pnevmotoraks
İkincil pnevmotoraks, artıq mövcud olan bir ağciyər patologiyası fonunda inkişaf edən növdür. Bu vəziyyət, ağciyər toxumasının zədələndiyi xəstəliklərdən qaynaqlanır. Risk faktorlarını artıran əsas xəstəliklər bunlardır:
- Xronik obstruktiv ağciyər xəstəliyi (XOAX)
- Astma
- Ağciyər xərçəngi
- Kistik fibroz
Pnevmotoraksın Əsas Simptomları Nələrdir?
Hər iki pnevmotoraks növü xəstələrdə bənzər klinik əlamətlərlə özünü büruzə verir. Simptomların şiddəti pnevmotoraksın dərəcəsindən asılı olaraq dəyişə bilər. Ən çox rast gəlinən əlamətlər aşağıdakı kimidir:
- Dərin nəfəs aldıqda, öskürək zamanı və ya fiziki fəaliyyət əsnasında kəskinləşən göğüs ağrısı
- Şiddətli nəfəs darlığı
- Sürətli və səthi tənəffüs
- Göğüs qəfəsində hiss edilən gərginlik və sıxılma hissi
Pnevmotoraksın Müalicə Metodları
Pnevmotoraksın müalicəsi, vəziyyətin şiddətinə və xəstənin ümumi sağlamlıq statusuna uyğun olaraq fərdiləşdirilir. Müalicə prosesində tətbiq olunan yanaşmalar aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirilmişdir:
| Vəziyyətin Şiddəti | Tətbiq Olunan Müalicə Üsulu |
|---|---|
| Kiçik Pnevmotorakslar | Tibbi nəzarət altında öz-özünə sağalma (müşahidə) |
| Ciddi Hallar | Hava çıxarılması üçün göğüs borusu yerləşdirilməsi və ya hava çəkilməsi |
| Təkrarlanma Riski Olan Hallar | Ağciyərin yenidən çökməsinin qarşısını alan cərrahi müdaxilələr |
Nəticə etibarilə, pnevmotoraks təcili tibbi diqqət tələb edən bir vəziyyətdir və müalicə strategiyası xəstəliyin növünə görə mütəxəssis həkim tərəfindən müəyyən edilməlidir.
