Birincil və ikincil pnevmotoraks - qazların, plevrə havanın yığılması.
Birincil və ikincil pnevmotoraks, plevra boşluğunda - ağciyərlər və göğüs qəfəsi arasında olan boşluqda - havanın yığılması ilə xarakterizə olunan vəziyyətlərdir. Bu, ağciyərə təzyiq göstərir və onun qismən və ya tamamilə çökməsinə səbəb ola bilər. Pnevmotoraksın iki əsas növü var: birincil pnevmotoraks və ikincil pnevmotoraks.
- Birincil Pnevmotoraks: Bu, əsasən sağlam ağciyərlərdə baş verən pnevmotoraks növüdür. Adətən, ağciyərlərin səthindəki kiçik hava kisələrinin (bleblərin) partlaması ilə meydana gəlir. Birincil pnevmotoraks, xüsusilə uzun və arıq kişilərdə və çox vaxt səbəbi açıq olmayan hallarda rast gəlinir.
- İkincil Pnevmotoraks: Bu, əvvəlcədən mövcud olan ağciyər xəstəlikləri və ya vəziyyətləri olan insanlarda meydana gələn pnevmotoraks növüdür. Xronik obstruktiv ağciyər xəstəliyi (XOAX), astma, ağciyər xərçəngi, kistik fibroz və digər ağciyər xəstəlikləri ikincil pnevmotoraks riskini artıra bilər.
Hər iki pnevmotoraks növünün simptomları aşağıdakılardır:
-
Göğüs ağrısı, xüsusilə dərin nəfəs aldıqda, öskürək zamanı və ya fiziki fəaliyyət zamanı
-
Nəfəs darlığı
-
Sürətli və səthi nəfəs alma
-
Göğüs qəfəsində gərginlik hissi
Pnevmotoraksın müalicəsi pnevmotoraksın şiddətinə və xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətinə bağlıdır. Kiçik pnevmotorakslar bəzən özləri ilə həll oluna bilər, ancaq daha ciddi hallarda hava çıxarılması üçün göğüsə nüfuz edən boru yerləşdirmək və ya hava çəkilməsi tələb oluna bilər. Bəzi hallarda, ağciyərin yenidən çökə bilməməsi üçün cərrahi müdaxilələr də tətbiq edilə bilər.