Birincil və ikincil pnevmotoraks - qazların, plevrə havanın yığılması
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Pnevmotoraks: Növləri, Səbəbləri və Müalicə Metodları
Pnevmotoraks, ağciyər toxumasından hava sızaraq plevra boşluğuna dolması nəticəsində yaranan və ağciyərin sönməsinə səbəb olan ciddi bir tibbi vəziyyətdir. Bu patologiya tibbi praktikada yaranma mexanizminə görə əsasən iki qrupa ayrılır: birincili və ikincili pnevmotoraks. Hər iki vəziyyət fərqli risk qruplarında və fərqli səbəblərlə inkişaf edir.
Pnevmotoraksın Növləri və Yaranma Səbəbləri
Pnevmotoraksın təsnifatı xəstəliyin hansı şəraitdə və hansı amillərin təsiri ilə ortaya çıxdığını müəyyən etmək üçün mühümdür.
1. Birincili Pnevmotoraks
Birincili pnevmotoraks adətən hər hansı bir əsas tibbi xəstəliyi olmayan, sağlam və gənc fərdlərdə kortəbii olaraq inkişaf edir. Bu vəziyyət ağciyərlərdə yerləşən və bulla adlanan kiçik hava qabarcıqlarının və ya kisələrin partlaması nəticəsində baş verir. Bu partlayış çox vaxt heç bir xarici təsir olmadan, səbəbsiz şəkildə reallaşır və havanın plevra boşluğuna sızmasına yol açır.
2. İkincili Pnevmotoraks
İkincili pnevmotoraks mövcud bir sağlamlıq problemi, xəstəlik və ya travma nəticəsində meydana gəlir. Bu növün inkişafına səbəb ola biləcək amillər aşağıdakılardır:
- Ağciyər xəstəlikləri: Ağciyər xərçəngi və ya amfizem kimi xroniki vəziyyətlər.
- Travmalar: Ağciyər nahiyəsinə alınan fiziki zərbələr.
- İnvaziv tibbi prosedurlar: Mərkəzi damar kateterinin yerləşdirilməsi və ya ağciyər biopsiyası kimi müdaxilələr.
Pnevmotoraksın Ümumi Simptomları
Pnevmotoraksın hər iki növü üçün xarakterik olan və xəstənin həyat keyfiyyətinə dərhal təsir edən əlamətlər mövcuddur. Əsas simptomlar aşağıdakı kimidir:
- Ani və şiddətli sinə ağrısı
- Nəfəs almaqda çətinlik (təngnəfəslik) və ya sürətli nəfəs alma
- Sinə divarında və ya çiyin nahiyəsində hiss olunan kəskin ağrılar
Müalicə və Sağalma Prosesi
Pnevmotoraksın müalicə taktikası xəstəliyin növünə və şiddətinə görə dəyişir. Birincili pnevmotoraks adətən daha yüngül simptomlarla müşahidə olunur və bəzi hallarda öz-özünə sağalma qabiliyyətinə malikdir. Lakin ikincili pnevmotoraks əsas xəstəliklərlə bağlı olduğu üçün daha ciddi yanaşma və müalicə tələb edir.
| Vəziyyət | Müalicə Metodu |
|---|---|
| Kiçik Pnevmotoraks | İstirahət və zamanla müşahidə altında bərpa |
| Böyük/Təkrarlanan Pnevmotoraks | Havanın boşaldılması və ağciyərin genişlənməsi üçün boru (torakostomiya) yerləşdirilməsi |
| Ağır Hallar | Cərrahi müdaxilə |
Müalicənin əsas hədəfi plevral boşluğa hava daxil olmasının qarşısını almaq, hava axınını normallaşdırmaq və ağciyərin yenidən tam genişlənməsinə şərait yaratmaqdır.
