Ağciyər İnfeksiyası (Pnevmoniya):
Pnevmoniya, ağciyərlərin iltihabıdır və adətən mikroorqanizmlər – əsasən bakteriyalar, viruslar və bəzən göbələklər tərəfindən yaradılır. Bu xəstəlik, ağciyər toxumalarında kiçik hava kisələrinin (alveol) iltihablanması və maye və ya irinlə dolması ilə xarakterizə olunur. Pnevmoniya, həm xəstəxanalarda, həm də ictimaiyyətdə yaranan bir infeksiya ola bilər və bütün yaş qruplarını təsir edə bilər, lakin uşaqlar, yaşlılar və immun sistem zəifliyi olan şəxslər daha yüksək risk altındadır.
Pnevmoniyanın Səbəbləri və Risk Faktorları
- Mikroorqanizmlər: Bakteriyalar (məsələn, Streptococcus pneumoniae), viruslar (məsələn, influenza) və göbələklər.
- İmmun Sisteminin Zəifliyi: HIV/AIDS, immunosupressiv dərmanlar alan xəstələr, xroniki xəstəlikləri olan şəxslər.
- Yaş və Ümumi Sağlamlıq Vəziyyəti: Uşaqlar və 65 yaşdan yuxarı yaşlılar, xroniki ağciyər xəstəlikləri (məsələn, KOAH) və şəkər xəstəliyi olanlar.
- Xəstəxana və Yaşayış Mühitləri: Xəstəxana mikrobları, yaşayış mühitindəki zərərli mikroorqanizmlər.
Simptomlar
- Qızdırma və Titremə
- Öskürək: Quru və ya balqımlı ola bilər.
- Nəfəs Darlığı
- Göğüs Ağrısı: Nəfəs alarkən və ya öskürərkən artan ağrı.
- Yorğunluq və Zəiflik
- Baş ağrısı, bədən ağrıları, üşümək
Diaqnoz və Müalicə
- Diaqnoz: Anamnez, fiziki müayinə, göğüs röntgeni, qan testləri və balqım testi.
- Müalicə: Bakteriyal pnevmoniya üçün antibiotiklər; virus pnevmoniyası üçün antiviral dərmanlar. Göbələk pnevmoniyası üçün antimikotik dərmanlar.
- Dəstəkləyici Müalicə: Bol su içmək, istirahət, ağrı və qızdırma üçün ağrıkəsici və qızdırma düşürücü dərmanlar.
Pnevmoniyanın qarşısını almaq üçün ən yaxşı yol peyvəndlənmək (məsələn, pnevmokok və qrip peyvəndləri), əl yuma vərdişlərini saxlamaq, sağlam qidalanma və siqaret çəkməməkdir. Pnevmoniya ciddi bir sağlamlıq vəziyyəti ola bilər və ağır hallarda xəstəxana müalicəsi tələb edə bilər, buna görə də erkən diaqnoz və müalicə mühümdür.