Bronxit: simptomlar, səbəblər və müalicə
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Bronxit: Növləri, Əlamətləri və Diaqnostikası
Bronxit, tənəffüs yollarının iltihablanması nəticəsində yaranan və tənəffüs sisteminə ciddi təsir göstərən bir xəstəlikdir. Bu vəziyyət əsasən iki formada — kəskin bronxit və xroniki bronxit olaraq təzahür edir. Hər iki növün özünəməxsus simptomları və inkişaf mexanizmləri mövcuddur.
Bronxitin Simptomları Nələrdir?
Bronxitin əlamətləri xəstəliyin növündən asılı olaraq dəyişir. Xəstəliyin gedişatını anlamaq üçün aşağıdakı fərqləndirici simptomlara diqqət yetirilməlidir:
Kəskin Bronxitin Əlamətləri
- Qısa müddətli öskürək (adətən bir neçə həftə davam edir);
- Bəlğəm (selik) istehsalı;
- Yüngül qızdırma və titrəmə;
- Ümumi zəiflik və nəfəs darlığı;
- Sinə nahiyəsində ağrılar.
Xroniki Bronxitin Əlamətləri
- Davamlı və ya tez-tez təkrarlanan öskürək;
- Gündəlik bəlğəm ifrazı;
- Xüsusilə fiziki məşq zamanı artan nəfəs darlığı;
- Tez-tez təkrarlanan respirator infeksiyalar;
- Daimi yorğunluq hissi.
Bronxitin Yaranma Səbəbləri
Bronxitin yaranmasında həm infeksion amillər, həm də ətraf mühit faktorları mühüm rol oynayır. Səbəblər xəstəliyin kəskin və ya xroniki olmasından asılı olaraq qruplaşdırılır:
| Bronxit Növü | Əsas Səbəblər |
|---|---|
| Kəskin Bronxit | Viral infeksiyalar (soyuqdəymə, qrip), nadir hallarda bakteriyalar, toksinlər (toz, tüstü). |
| Xroniki Bronxit | Siqaret çəkmək (ən əsas səbəb), hava çirkliliyi, kimyəvi maddələr, genetik meyllilik. |
Diaqnoz Necə Qoyulur?
Bronxit diaqnozu mütəxəssis həkim tərəfindən xəstənin tibbi tarixi və simptomları əsasında qoyulur. Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün aşağıdakı müayinələr tələb oluna bilər:
- Döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası: Pnevmoniya kimi digər ağciyər xəstəliklərini istisna etmək üçün istifadə olunur.
- Spirometriya: Ağciyər funksiyalarını ölçərək xüsusilə xroniki bronxitin diaqnozuna kömək edir.
- Mucus (Bəlğəm) Testi: İnfeksiyanın bakterial və ya viral mənşəli olduğunu müəyyən etmək üçün aparılır.
Bronxitin Müalicə Üsulları
Müalicə protokolu xəstəliyin şiddətinə və növünə görə fərdi şəkildə müəyyən edilir.
Kəskin Bronxit Müalicəsi
Əksər hallarda kəskin bronxit xüsusi müalicə tələb etmədən bir neçə həftəyə sağalır. Bu müddətdə bol maye qəbulu və istirahət vacibdir. Qızdırma və ağrı üçün parasetamol və ya ibuprofen tərkibli dərmanlar istifadə edilə bilər. Ağır hallarda həkim tərəfindən öskürək siropları və ya inhalerlər təyin olunur.
Xroniki Bronxit Müalicəsi
Xroniki bronxitin gedişatını yavaşlatmağın ən effektiv yolu siqareti buraxmaqdır. Müalicədə tənəffüs yollarını açmaq üçün bronxodilatatorlar və iltihabı azaltmaq üçün steroid tərkibli inhalyatorlar tətbiq edilir. Çox ağır hallarda oksigen terapiyası tələb oluna bilər. Həmçinin, qrip və pnevmoniya əleyhinə peyvəndlər infeksiya riskini minimuma endirir.
Qarşısının Alınması və Qorunma Yolları
Bronxitdən qorunmaq üçün sağlam həyat tərzi və gigiyena qaydalarına riayət etmək şərtdir. Siqareti tərgitmək, çirkli havadan və kimyəvi tozdan uzaq durmaq, əl gigiyenasına diqqət yetirmək və vaxtında peyvənd olunmaq xəstəlik riskini azaldır. Kəskin bronxit zamanı infeksiyanın yayılmaması üçün digər insanlarla yaxın təmasdan qaçınmaq tövsiyə olunur.
