Buerger xəstəliyi siqaret çəkənləri sevir
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Buerger Xəstəliyi: Siqaret İstifadəsi ilə Bağlı Damar Tıxanması
Buerger xəstəliyi, xərçəng, ağciyər və ürək xəstəliklərindən fərqli olaraq, demək olar ki, yalnız siqaret çəkənlərdə və ya ağır siqaret tüstüsünə məruz qalan passiv siqaret çəkənlərdə müşahidə olunan ciddi bir damar patologiyasıdır. Bu xəstəlik, damarların iltihablanması və tıxanması nəticəsində ətraflara qan axınının kəsilməsi ilə xarakterizə olunur.
Xəstəliyə tutulanların böyük əksəriyyəti 30-50 yaş arası siqaret aludəçisi olan kişilərdir. Lakin son illərdə aparılan araşdırmalar, bu xəstəliyin qadınlar arasında da görülməyə başladığını və hətta qadınlarda kişilərdən daha çox rast gəlindiyini ortaya qoymuşdur.
Buerger Xəstəliyinin Fəsadları: Sağalmayan Yaralar və Qanqrena
Buerger xəstəliyi əsasən ayaq damarlarında, daha nadir hallarda isə əl və qol damarlarında inkişaf edir. Damar tıxandıqda barmaqlara gedən qan axını azalır və bu proses müxtəlif ağır nəticələrə yol açır:
- Ağrılı yerimə: Qan dövranının zəifləməsi hərəkət zamanı şiddətli ağrılara səbəb olur.
- Sağalmayan yaralar: Xəstəlik irəlilədikcə barmaqlarda uzun müddət sağalmayan yaralar yaranır.
- Qanqrena riski: Müalicə olunmayan hallarda toxuma ölümü, yəni qanqrena baş verir.
- Amputasiya: Qanqrena inkişaf etdikdə barmaqların, bəzən isə ayaqların kəsilməsi (amputasiyası) məcburi olur. Statistikaya görə, xəstələrin dörddə birində amputasiya qaçılmazdır.
Buerger Xəstəliyinin Əsas Simptomları
Xəstəliyin əlamətləri xəstənin həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı salır. Ən çox rast gəlinən simptomlar aşağıdakılardır:
| Simptom | Təsviri |
|---|---|
| Hərəkət Ağrıları | Gəzərkən ayaq altı və əzələlərdə başlayan, dincəldikdə keçən ağrılar. |
| Temperatur Dəyişikliyi | Ayaqların və barmaqların daim soyuq olması. |
| Hissiyyat Pozğunluğu | Ayaqlarda və barmaqlarda uyuşma hissi. |
| Yara və Qanqrena | İrəliləmiş mərhələlərdə dabanlarda yaralar və barmaqlarda qanqrena. |
Sürətlə yerimək və ya yoxuşa çıxmaq bu xəstələr üçün olduqca çətindir.
Ən Təsirli Müalicə Üsulu: Siqareti Tərgitmək
Buerger xəstəliyinin inkişafını dayandırmağın və pisləşməsinin qarşısını almağın yeganə və ən təsirli yolu siqareti tamamilə tərgitməkdir. Tibbi müalicələrdən daha vacib olan amil xəstənin tütün istifadəsini dayandırmaq iradəsidir.
Müalicə prosesində bilinməsi vacib olan məqamlar:
- Siqaret buraxılana qədər tıxanmış damarlar öz-özünə və ya dərmanla açılmır.
- Əsas hədəf yeni damar tıxanmalarının qarşısını almaqdır.
- Nadir hallarda cərrahi müdaxilə və ya angioqrafiya (balon dilatasiya) üsulları ilə yaxşılaşma əldə edilə bilər.
- Siqaret tərk edilməzsə, damarlar mütləq yenidən tıxanacaqdır.
Buerger Xəstəliyindən Qorunma Yolları
Xəstəlikdən qorunmaq üçün cəmiyyətin maarifləndirilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əllərdə və ayaqlarda müşahidə olunan soyuqluq, qaşınma və uyuşma siqaret çəkən şəxslər üçün ilk xəbərdarlıq siqnalları ola bilər. Bu xəstəlikdən qorunmağın və fəsadların qarşısını almağın ən vacib addımı siqaretdən və passiv siqaret tüstüsündən dərhal uzaqlaşmaqdır.
