Cinsi yolla keçən xəstəliklər haqqında
1. Xlamidiya
Səbəb: Chlamydia trachomatis bakteriyası
Simptomlar:
Qadınlarda: Anormal vajinal ifrazat, cinsi əlaqə zamanı ağrı, pelvik ağrı, sidik edərkən yanma.
Kişilərdə: Penisdən axıntı, sidik edərkən yanma, testis ağrısı və ya şişməsi.
Müalicə:
Antibiotiklər: Azitromisin və ya doksisiklin kimi.
2. Gonoreya (Belsoğukluğu)
Səbəb: Neisseria gonorrhoeae bakteriyası
Simptomlar:
Qadınlarda: Anormal vajinal ifrazat, sidik edərkən yanma, pelvik ağrı.
Kişilərdə: Penisdən axıntı, sidik edərkən yanma, testis ağrısı və ya şişməsi.
Müalicə:
Antibiotiklər: Seftriakson və azitromisin kimi.
3. Sifilis
Səbəb: Treponema pallidum bakteriyası
Simptomlar:
İlk mərhələ: Ağrısız yara (şankr) yaranması.
İkinci mərhələ: Dəri döküntüsü, limfa düyünlərinin şişməsi, qızdırma.
Gec mərhələ: Daxili orqanların zədələnməsi, sinir sistemi problemləri, ürək problemləri.
Müalicə:
Antibiotiklər: Penicillin G enjeksiyonu.
4. Genital Herpes
Səbəb: Herpes simpleks virusu (HSV-1 və ya HSV-2)
Simptomlar:
Ağrılı yaralar və qabarıqlıqlar.
Yanma və qaşıntı hissi.
Cinsi əlaqə zamanı ağrı.
Müalicə:
Antiviral Dərmanlar: Asiklovir, valasiklovir, famsiklovir.
5. İnsan Papilloma Virusu (HPV)
Səbəb: İnsan papilloma virusu (HPV)
Simptomlar:
Genital siğillər.
Qadınlarda servikal dəyişikliklər (PAP testi ilə aşkar edilə bilər).
Həssas yerlərdə lezyonlar.
Müalicə:
Siğillərin Müalicəsi: Kremlər, kriyoterapiya, cərrahi müdaxilə.
Vaksin: HPV peyvəndi (Gardasil, Cervarix).
6. Trichomoniasis
Səbəb: Trichomonas vaginalis paraziti
Simptomlar:
Qadınlarda: Anormal vajinal ifrazat (yaşıl, sarımtıl, pis qoxulu), qaşıntı, sidik edərkən yanma.
Kişilərdə: Sidik edərkən yanma, penisdən axıntı.
Müalicə:
Antibiotiklər: Metronidazol və ya tinidazol.
7. Hepatit B
Səbəb: Hepatit B virusu (HBV)
Simptomlar:
Qızdırma, yorğunluq.
Sarılıq (dəridə və gözlərdə sarılıq).
Qarın ağrısı, ürək bulanması.
Müalicə:
Antiviral Dərmanlar: HBV infeksiyasının idarə edilməsi üçün.
Vaksin: Hepatit B peyvəndi.
8. İnsan İmmunçatışmazlığı Virusu (HIV)
Səbəb: İnsan immunçatışmazlığı virusu (HIV)
Simptomlar:
İlk mərhələ: Qızdırma, boğaz ağrısı, limfa düyünlərinin şişməsi.
İkinci mərhələ: Asimptomatik dövr.
Son mərhələ: AİDS (Qazanılmış İmmunçatışmazlığı Sindromu).
Müalicə:
Antiretroviral Terapiya (ART): HIV-nin idarə edilməsi üçün.
Profilaktika və Ümumi Tədbirlər
Prezervativlərdən İstifadə: Cinsi əlaqə zamanı prezervativlər CYKX-lərin qarşısını almaqda effektivdir.
Mütəmadi Sağlamlıq Yoxlamaları: CYKX-lərin erkən aşkar edilməsi üçün müntəzəm tibbi yoxlamalar.
Açıq Komunikasiya: Cinsi partnyorlarla CYKX riski haqqında danışmaq və qorunma üsulları haqqında məlumatlı olmaq.
Vaksinasiyalar: HPV və Hepatit B kimi bəzi CYKX-lər üçün mövcud olan peyvəndləri qəbul etmək.
CYKX-lərin hər hansı bir əlamətini müşahidə etdiyiniz halda, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnoz və müalicə ilə bu xəstəliklərin çoxu idarə oluna və ya müalicə edilə bilər.