Dərinin Yanmasına Nə Yaxşıdır?
Yanıq Növləri
Birinci dərəcəli yanıq:
Dərinin yalnız üst təbəqəsini (epidermisi) təsir edir.
Əlamətlər: Qızartı, ağrı, həssaslıq, qismən şişkinlik.
İkinci dərəcəli yanıq:
Dərinin daha dərin təbəqələrini (dermis) təsir edir.
Əlamətlər: Şişlik, su qabarcıqları, güclü ağrı.
Üçüncü dərəcəli yanıq:
Dərinin bütün qatlarını təsir edir.
Əlamətlər: Ağrısız (sinir zədəsi səbəbilə), qaralmış və ya ağarmış dəri.
Dərinin Yanığına İlk Yardım
Dərhal soyutma:
Yanmış nahiyəni dərhal axar soyuq suyun altında 10-15 dəqiqə saxlayın.
Buz istifadə etməyin; bu, dərini daha da zədələyə bilər.
Təmiz saxlama:
Yanmış sahəni yumşaq bir şəkildə təmiz su və sabunla yuyun.
Kirlənmənin qarşısını almaq üçün təmiz bir bezlə örtün.
Yanıqdan sonra istifadə olunacaq vasitələr:
Aloe vera: Təbii sakitləşdirici və nəmləndirici təsir göstərir.
Bal: Təmiz bal infeksiyanın qarşısını ala və sağalma prosesini sürətləndirə bilər.
Yanıq kremləri: Həkim tövsiyəsi ilə antiseptik və ya antibiotik əsaslı yanıq kremləri tətbiq edilə bilər (məsələn, sulfadiazin gümüşü).
Ağrını idarə etmək:
Parasetamol və ya ibuprofen kimi ağrıkəsicilər istifadə edilə bilər.
Ev Şəraitində Müalicə
Yumurta ağı və ya qatıqdan uzaq durun:
Bu məhsullar infeksiya riskini artırır və tövsiyə edilmir.
Təbii yağlar (məsələn, zeytun yağı):
Yalnız sağalma mərhələsində tətbiq edin, yanıq üzərinə dərhal yağ çəkmək tövsiyə edilmir.
Dərinin sağalmasını sürətləndirmək üçün tövsiyələr
Nəmləndirmə:
Hipoalerjenik və ya yanıq üçün xüsusi nəmləndirici kremlər istifadə edin.
Bol maye qəbul edin:
Bədəninizin suya olan ehtiyacını artırır.
Sağlam pəhriz:
C vitamini və zülalla zəngin qidalar bədən toxumalarının bərpasını dəstəkləyir.
Hansı hallarda tibbi yardım alınmalıdır?
Yanıq böyük bir sahəni əhatə edirsə (xüsusilə 2-ci və ya 3-cü dərəcəli yanıq).
Yanıq üz, əllər, ayaqlar, cinsiyyət orqanları və ya oynaqların yaxınlığında yerləşirsə.
Şişlik, irin, qızartının artması və ya yanıq yerində infeksiya əlamətləri görünürsə.
Elektrik və ya kimyəvi yanıq hallarında.
Profilaktika
Günəş yanığına qarşı:
Günəşdən qoruyucu kremlər (SPF 30 və ya daha yüksək).
Mətbəx və ev işləri zamanı:
İsti su, qızdırıcılar və digər təhlükəli maddələrlə işləyərkən diqqətli olun.
Kimyəvi maddələrlə işləmə zamanı:
Əlcək və qoruyucu vasitələrdən istifadə edin.
Dərinin yanığına düzgün yanaşma infeksiyaların və ağırlaşmaların qarşısını alır. Əgər şübhəniz varsa, hər zaman həkimə müraciət edin.