Rinit
Rinitin Səbəbləri
Allergik Rinit: Toz, polen, heyvan tükü, kif sporları və ya digər allergenlərə məruz qalma nəticəsində yaranır.
Qeyri-Allergik Rinit: İnfeksiyalar (soyuqdəymə, qrip), hava dəyişiklikləri, qoxular, tüstü, dərmanlar və hormonal dəyişikliklər səbəbindən yaranır.
Peşəkar Rinit: İş mühitində kimyəvi maddələrə, tozlara və ya digər qıcıqlandırıcılara məruz qalma nəticəsində yaranır.
Rinitin Simptomları
Burun Axıntısı
Burun Tıxanıqlığı
Hapşırma
Burunda Qaşınma
Boğaz Qaşınması və ya Ağızda Qaşınma
Göz Sulanması və Qaşınma (xüsusilə allergik rinitdə)
Baş Ağrısı və Üz Ağrısı
Yorğunluq
Rinitin Müalicəsi və İdarə Edilməsi
1. Allergenlərdən və Qıcıqlandırıcılardan Uzaq Durmaq
Allergenlərdən Qaçınma: Allergik rinit vəziyyətində, allergenlərdən uzaq durmaq vacibdir. Toz, polen və heyvan tükü kimi allergenlərdən mümkün qədər uzaq durmağa çalışın.
Qıcıqlandırıcılardan Çəkinmək: Tüstü, güclü qoxular və kimyəvi maddələr kimi qıcıqlandırıcılardan uzaq durmaq qeyri-allergik rinit simptomlarını azaltmağa kömək edə bilər.
2. Dərman Müalicəsi
Antihistaminiklər: Allergik rinit simptomlarını azaltmaq üçün istifadə edilən dərmanlardır. Məsələn, loratadin, feksofenadin və setirizin.
Dekonjestantlar: Burun tıxanıqlığını azaltmaq üçün istifadə edilən dərmanlardır. Məsələn, psefdoyefedrin. Bu dərmanların uzun müddət istifadəsi tövsiyə edilmir.
Nazal Kortikosteroidlər: Burun içindəki iltihabı azaltmaq üçün istifadə edilən sprey və ya damcılardır. Məsələn, flutikazon, mometazon.
Nazal Antihistaminik Spreylər: Allergik rinit simptomlarını azaltmaq üçün buruna tətbiq edilən spreylerdir. Məsələn, azelastin.
Salyanlı Nazal Spreylər: Burun boşluğunu nəmləndirərək və təmizləyərək rinit simptomlarını azaltmağa kömək edə bilər.
3. Evdə Qulluq və Həyat Tərzi Dəyişiklikləri
Hava Təmizləyici: Evdə hava təmizləyici istifadə edərək allergenlərin səviyyəsini azaltmaq.
Ev Təmizliyi: Mütəmadi olaraq evinizi təmizləyin və tozdan, kifdən və heyvan tüklərindən uzaq durmağa çalışın.
Yastıq və Yorganlar: Antiallergik yastıq və yorganlar istifadə etmək.
Pəncərələri Bağlı Saxlamaq: Polenin yüksək olduğu dövrlərdə pəncərələri bağlı saxlamaq və çöldən gəldikdən sonra duş almaq.
4. Təbii və Alternativ Müalicələr
Duzlu Su ilə Burun Yuma: Salinlə burun boşluğunu yumaq, burun tıxanıqlığını və burun axıntısını azaltmağa kömək edə bilər.
Buxar Terapiyası: İsti buxar ilə burun yollarını açmaq.
Bitki Çayları: Zəncəfil, nanə və ya digər bitki çayları simptomları yüngülləşdirməyə kömək edə bilər.
5. İmmunoterapiya
Allergen İmmunoterapiyası: Allergik rinitin uzun müddətli müalicəsində istifadə edilə bilən bir üsuldur. Allergist tərəfindən təyin edilən dozajlarla allergenlərin tədricən bədənə verilməsi ilə allergiyaya qarşı tolerantlıq yaradılmağa çalışılır.
Rinitin Qarşısının Alınması
Allergenlərdən Uzaq Durmaq: Allergik rinit riski olan insanlar üçün allergenlərdən uzaq durmaq vacibdir.
Qeyri-Allergik Rinitin Qıcıqlandırıcılarından Çəkinmək: Tüstü, güclü qoxular və kimyəvi maddələr kimi qıcıqlandırıcılardan uzaq durmaq.
Sağlam Həyat Tərzi: Sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki fəaliyyət və kifayət qədər yuxu immun sisteminizi gücləndirə bilər.
Rinit müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər və həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə təsir edə bilər. Yuxarıdakı strategiyalar və müalicə metodları ilə rinit simptomlarını idarə etmək və rahatlama əldə etmək mümkündür. Əgər rinit simptomları uzun müddət davam edərsə və ya ağırlaşarsa, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnoz və müalicə rinitin ağırlaşmasının qarşısını almağa və həyat keyfiyyətinizi yaxşılaşdırmağa kömək edəcək.